I SA/Op 103/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K., A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 26 listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości w podatku akcyzowym oraz określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w związku z wnioskiem K. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 26 listopada 2012r. w przedmiocie odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości w podatku akcyzowym oraz określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu K. K. (dalej skarżący) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wniosek ten nie zawierał żadnego uzasadnienia. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy nie zajął stanowiska w sprawie, pozostawiając zasadność tego wniosku ocenie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143, por. postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji, zawarty w petitum skargi, nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony. Ograniczał się wyłącznie do stwierdzenia: "wnosimy o wstrzymanie wykonania decyzji do momentu rozpatrzenia przez Sąd Administracyjny w Opolu". Tak sformułowany wniosek nie zawierał żadnych okoliczności odnoszących się do przesłanek opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał na czym konkretnie miałoby polegać grożące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak natomiast przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym Sąd nie miał możliwości oceny zasadności tego wniosku pod kątem warunków umożliwiających zastosowanie ochrony tymczasowej. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, gdzie skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem skarżącego było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a sąd administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego wstrzymanie wykonania decyzji (por.: postanowienie NSA z dnia 07.02.2011 r., II FSK 2587/10, postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 oraz postanowienie NSA z dnia 7.02.2011, sygn. akt II FZ 18/11 – internetowa baza orzeczeń NSA i WSA www.nsa.gov.pl)). Natomiast samo powołanie się na merytoryczną wadliwość zaskarżonej decyzji nie spełnia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Wyjaśnić przy tym należy, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Wskazać raz jeszcze należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Końcowo wskazać trzeba, iż okoliczności przemawiających za zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji nie mogły wynikać z dokumentacji złożonej przez skarżącego w toku postępowania o przyznanie mu prawa pomocy. Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy oraz postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. O ile w przypadku rozpatrywania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych sytuacja materialna strony jest najważniejszym czynnikiem podlegającym ocenie, to w odniesieniu do przyznania ochrony tymczasowej ma ona znaczenie drugorzędne. Dlatego też przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, LEX nr 573464). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.