I SA/Op 235/17

WyrokWSA w Opolu2017-08-14

Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Elżbieta Naumowicz, Anna Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu podatku od nieruchomości za rok 2016, w sytuacji gdy wyodrębniono własność wszystkich lokali w budynku na podstawie jednej czynności prawnej, udziały właścicieli w nieruchomości wspólnej powinny być określone na podstawie stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku (art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali), czy też na podstawie postanowień tej jednej czynności prawnej (art. 3 ust. 6 ustawy o własności lokali)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy wyodrębnienie własności wszystkich lokali w budynku nastąpiło na podstawie jednej czynności prawnej, udziały właścicieli w nieruchomości wspólnej powinny być określone zgodnie z postanowieniami tej czynności prawnej (art. 3 ust. 6 ustawy o własności lokali), a nie na podstawie stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku (art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali). Organy podatkowe błędnie zastosowały art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali, co stanowiło naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2016. Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola ustalającą podatek od nieruchomości. Skarżący zarzucił organom obu instancji wadliwe ustalenie stanu faktycznego i błędne obliczenie jego udziału w nieruchomości wspólnej, co miało wpływ na wysokość podatku. W szczególności skarżący podnosił, że nowo wybudowane piętro budynku stanowi część wspólną, a nie odrębną własność właścicielki lokalu nr [...].
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 26 października 2016 r. i zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 26 października 2016 r., nr [...], II. zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 marca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpatrzeniu odwołania Z. G. (dalej określanego jako: strona, skarżący, podatnik), działając na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. - dalej w skrócie op), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 26 października 2016r., ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 1.086,00 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji wydał w dniu 26 października 2016 r. decyzję, w której ustalił Z. G., G. M., E. S. i K. W. podatek od nieruchomości na rok 2016 w wysokości 1.086,00 zł. od stanowiącej ich współwłasność nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 op, art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 - dalej u.p.o.l) oraz uchwała Nr XVIII/315/15 Rady Miasta Opola z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie podatku od nieruchomości na terenie Miasta Opola. Przy wymiarze podatku został uwzględniony nowy udział udziału w gruntach i częściach wspólnych dla lokalu nr [...], stanowiącego odrębną własność, w stosunku do całości nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Ponieważ powierzchnia użytkowa tego budynku wynosiła 597,5 m2, powierzchnia części wspólnych wynosiła 3,4 m2, a powierzchnia lokalu nr [...] wynosiła 46,03 m2 obliczony, na podstawie art. 3 ust 5 u.p.o.l procentowy udział tego lokalu w odniesieniu do gruntu i części wspólnych budynku przyjęto w wartości 7,70%. W konsekwencji organ I instancji uwzględnił do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2016 r. dla lokalu nr [...] powierzchnię gruntów wynoszącą 43,81 m2 oraz powierzchnię budynku 46,29 m2. Podstawę dla tych ustaleń stanowił zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym: protokół kontroli nr [...] z 25 listopada 2013 r. oraz protokoły: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Z. G. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Zdaniem strony organ nie uwzględnił bowiem okoliczności, że nowo powstałe [...] piętro budynku, wybudowane w [...] r. przez Z. K., właścicielkę położonego w nim lokalu nr [...], spowodowało zmianę udziałów w części wspólnej. Stąd, zdaniem skarżącego, w prawidłowym stanie faktycznym organ winien przyjąć w podstawie opodatkowania należący do niego lokal nr [...] o powierzchni 46,04 m2 oraz 1/9 części wspólnych: tj. grunty o pow. 9,3 m2 i budynek o powierzchni 9,4 m2. Według strony przedstawione przez nią dokumenty świadczą, że nadbudowany przez Z. K., nad jej dotychczasowym lokalem nr [...] stanowiącym jej odrębną własność, nowy lokal użytkowy na [...] piętrze budynku, nie stanowi jej odrębnej własności, ale stanowi część wspólną, własność wspólnoty. Okoliczność tę potwierdzać miało załączone do odwołania postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...], sygn. akt [...] z dnia 23 października 2015 r. Skarżący wskazał również, iż wskazany w decyzji protokół z kontroli z dnia 25 listopada 2013 r., nr [...] nigdy nie powstał. Dokument z tego dnia i o tym numerze to protokół z wizji, zawierający informacje dotyczące części wspólnych budynku. W dalszej części odwołania skarżący podniósł, iż zapis zawarty w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji jest poświadczeniem nieprawdy dokonanym przez T. F. - Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta w [...]. W tej kwestii wskazał na postępowanie prowadzone przez Prokuratora Rejonowego oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Do odwołania dołączył ponadto: kopię kwestionowanej decyzji, kserokopie: protokołów oględzin z dnia 3 października 2013 r. " nr [...] i z dnia 25 listopada 2013 r., nr [...], pisma Prokuratury Rejonowej nr [...] i z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt [...]. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów strony i wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał w pierwszej kolejności brzmienie przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie tj. art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust 1 i 5 u.p.o.l. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 5 tej ustawy jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892- dalej u.w.l.) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej. Z kolei w myśl art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629), podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe jak i podmiotowe, zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku, mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ ustalający wysokość zobowiązań podatkowych nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 526/16, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując okoliczności faktyczne sprawy Kolegium wskazało, że Z. G., G. M., K. W. oraz E. S. są współwłaścicielami lokalu niemieszkalnego położonego w [...], przy ul. [...], oznaczonego nr [...], stanowiącego odrębną własność. Z danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że przedmiotowy lokal posiada powierzchnię użytkową 48,73 m2. Z lokalem tym związany jest udział w częściach wspólnych budynku oraz w działce nr a km [...] obręb [...] o powierzchni 0,0569 ha, stanowiący 9/90. W przedmiotowym lokalu nr [...] skarżący prowadzi działalność gospodarczą, co potwierdzają zapisy Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej. Przeprowadzone w dniu 25 listopada 2013 r. oględziny (protokół nr [...]) wykazały, że lokal nr [...] przy ul. [...] posiada powierzchnię użytkową 46,036 m2, zaś istniejące w tym budynku pomieszczenie rozdzielni prądu, stanowiące część wspólną nieruchomości ma powierzchnię 3,40 m2. W wyniku przeprowadzonej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy Kolegium za prawidłowe uznało dokonane przez organ I instancji wyliczenie podatku od nieruchomości za 2016 r., należnego od ww. lokalu. Skoro bowiem powierzchnia całego budynku wynosi 597,5 m2, a powierzchnia części wspólnych wynosi 3,40 m2, zaś powierzchnia użytkowa lokalu nr [...] wynosi 46,03 m2, to procentowy udział powierzchni tego lokalu do gruntu i części wspólnych budynku wynosi 7,70%. Daje to podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni lokalu ( budynku) 46,29 m2 [46,03 m2 + 0,26 m2 (3,40 m2 x 7,70%)] oraz powierzchni gruntu 43,81 m2 (569 m² x 7,70%). Ponieważ lokal ten jest wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej, organ I instancji prawidłowo zastosował stawki określone w uchwale Nr XVIII/315/15 Rady Miasta Opola z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie podatku od nieruchomości na terenie Miasta Opola właściwe dla gruntów i budynków wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Tym samym podatek od nieruchomości na rok 2016 wyniósł ogółem kwotę 1.086,00 zł, w tym: 1) grunty związane w prowadzeniem działalności gospodarczej - 36,80 zł (43,81 m2 x 0,84 zł) 2) budynki związane w prowadzeniem działalności gospodarczej - 1.048,93 zł (46,29 m2 x 22,66 zł). Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionej w odwołaniu argumentacji, kwestionującej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w odniesieniu do części wspólnej budynku, położonego w [...] przy ul. [...], w związku z dokonaną przez Z. K. rozbudową lokalu nr [...] w tym budynku. Wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 9 września 2011 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo-usługowego po dokonanej rozbudowie, położonego w [...], przy ul. [...]. Nowo nadbudowany lokal stanowi integralną część lokalu nr [...], którego właścicielką jest Z. K., co potwierdza wypis z ewidencji gruntów i budynków. Dalej wskazano, że pojęcie nieruchomości wspólnej zostało zdefiniowane w art. 3. ust. 3 u.w.l., w myśl którego nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz część budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Udział właściciela lokalu wyodrębnionego z nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego w myśl art. 22 ust. 5 tej ustawy przekracza czynności zwykłego zarządu. Zgoda na zmianę wysokości udziałów w nieruchomości wspólnej winna zostać dokonana w formie uchwały, podjętej przez wszystkich lub większość współwłaścicieli, spisanej przez notariusza. Kolegium zaznaczyło, że wprawdzie w sprawie brak jest informacji aby taka uchwała lub inny akt prawny dotyczący zmiany wysokości udziałów w nieruchomości wspólnej istniał, niemniej jednak postępowanie o zmianę wielkości udziałów we współwłasności jest postępowaniem odrębnym, pozostającym bez znaczenia dla postępowania w sprawie określenia podatku od nieruchomości. Dopiero wówczas, gdy wspólnota lokalowa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ustali inne niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków udziały w nieruchomości wspólnej i dokona zmian w tej ewidencji, podstawą wymiaru podatku od nieruchomości będą zmienione dane wynikające z tej ewidencji. Do tego czasu podstawą wymiaru podatku od nieruchomości będą aktualne zapisy zawarte w tej ewidencji. Na poparcie swego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 630/16, w którym stwierdzono: "wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Konflikty pojawiające się w stosunkach między współwłaścicielami należą do materii prawa cywilnego i nie rodzą konsekwencji na gruncie podatku od nieruchomości, z uwagi na jednoznaczną treść art. 3 ust. 4 u.p.o.l." W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżący ponownie zarzucił organom obu instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność przyjętych przez organy dotychczasowych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego. Zwrócił też uwagę na wystąpienie z tych powodów przesłanek, stanowiących według niego, podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu przedstawił okoliczności, które jego zdaniem przesądzają o błędnym wymiarze podatku od nieruchomości za 2016 r. Wyjaśnił, że Z. K. jest właścicielem lokalu wydzielonego nr [...] w budynku przy ul. [...], którego powierzchnia wynosiła, zgodnie z aktem notarialnym Rep A nr [...] z dnia 28 czerwca 1995 r. - 49,2 m2. W [...] r. dokonała ona rozbudowy budynku dobudowując do niego [...] piętro. Zdaniem skarżącego, w przypadku budynku, który jest współwłasnością, nowo powstały lokal do chwili jego wydzielenia jest wspólny, tj. stanowi współwłasność wszystkich właścicieli odrębnych lokalu i usytuowanych w całym budynku. Podkreślał przy tym, że nie było zgody współwłaścicieli na dokonaną nadbudowę. O tym, że nowo wybudowany lokal jest współwłasnością, stanowią zdaniem strony załączone do skargi dokumenty, tj: protokół oględzin [...] z dnia 25.11.2013 r., pismo Prokuratury Rejonowej w [...] sygn. akt [...] z dnia 21.03.2014 r. i postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] sygn. akt [...] z dnia 23.10.2015 r. Według strony, wydane wobec niej decyzje podatkowe nie uwzględniały faktu posiadania części wspólnej [...] piętra. Poza tym skarżący uważa, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium nie zapoznało się z materiałem dowodowym, powielając stwierdzenia zawarte w piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia 4.01.2016 r., jak też nie rozpatrzyło przedstawionych przez niego dowodów załączonych do odwołania. Skarżący argumentował też, że o tym, czy nowo wybudowany lokal jest własnością Z. K. nie decyduje zapis w Ewidencji Gruntów i Budynków Urzędu Miasta [...], który to wpis został, jego zdaniem, uzyskany w drodze przestępstwa. Okoliczność ta stanowi, według strony, o spełnieniu przesłanek do wznowienia z urzędu postępowania podatkowego. W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący przedstawił własne obliczenia podstawy opodatkowania, wskazując, że jako właściciel lokalu numer [...] posiada 9/90 z 569 m2, co stanowi 56,9 m2 . Stąd zdaniem skarżącego w prawidłowym rozstrzygnięciu organ winien przyjąć do opodatkowania dla lokalu nr [...] grunty o pow. 47,42 m2 i budynki o pow. 46,04 m2 Na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 9 sierpnia 2017 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wraz z argumentacją przywołaną na jego poparcie. Uzupełniająco podniósł, że w jego ocenie zarówno organy jak i Sąd nie zapoznał się należycie ze sprawą i nie zauważył, że w wyniku bezprawnych działań Urzędu Miasta [...] doszło do pozbawienia go części jego własności co do gruntów oraz części wspólnej budynku. Zgodnie z decyzją Rady Miasta w 1999/2000 doszło do przekształcenia w odniesieniu do gruntów dotychczasowej współwłasności w ich odrębne użytkowanie wieczyste w ściśle określonej części (9/90), co stanowiło 56,9 m². Natomiast w zaskarżonej decyzji powierzchnia jego gruntów została uwzględniona jedynie w wielkości 43,29 m², a zatem znacznie mniej niż rzeczywista jego własność. Skarżący uważa, że w prawie podatkowym nie ma przepisu, który pozwalałby na odebranie komuś części jego własnego gruntu. Końcowo zaznaczył, iż w przypadku współwłasności zmiana udziałów może nastąpić tylko przez wszystkie osoby łącznie, a nie przez którąś z nich osobno. Dodał przy tym, że w zapisach ksiąg wieczystych musi istnieć zgodność zapisów ujawnionych we wszystkich księgach dotyczących danych nieruchomości, a zatem także w księdze obejmującej nieruchomości objęte współwłasnością. Na rozprawie Sąd z urzędu ujawnił treść notatki urzędowej sporządzonej z przeglądu na oficjalnej stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości - (https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do - elektronicznej wersji księgi wieczystej [...] Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, w której to stwierdzono, że na dzień 7 sierpnia 2017 roku : - w Dziale I-O- Oznaczenie nieruchomości ujawniono lokal niemieszkalny położony w [...] ul [...] nr [...] o powierzchni użytkowej 144,3000 m2 stanowiący odrębną nieruchomość, - w Dziale II –Własność ujawniono jako właściciela tego lokalu w udziale 1/1 Z. K. , córkę B. i A. Nadto poinformowano strony, że Sądowi z urzędu jest znany prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Op 489/12 wydany w przedmiocie oddalenia skargi Z. G. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 30 lipca 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 9 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Z. K. oraz P. S. pozwolenia na budowę, polegającą na rozbudowie budynku handlowo-usługowego w [...] przy ul. [...] na działce nr a, b k.m. [...] obręb [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Opolu zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie całość jej argumentacji okazała się zasadna. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: [p.p.s.a]), Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a stwierdza nieważność zaskarżonych aktów. Zgodnie przy tym z art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania). Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zatem zakresem rozpoznania sądu są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w ramach danej sprawy administracyjnej. Działania takie służyć mają zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Rozpoznając sprawę w tak określonym zakresie kognicji, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie powodowało konieczność wyeliminowania ich obu z obrotu prawnego. Na wstępie dalszych rozważań Sąd zwraca uwagę, że rozpoznawana sprawa dotyczy ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2016, a zatem ocena zarzutów skargi jak i prawidłowości rozstrzygnięć decyzji organów obu instancji musi uwzględniać stan prawny obowiązujący w tym roku podatkowym. Zastrzeżenie to ma bardzo istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, albowiem z dniem 1 stycznia 2016 r. poszczególne przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, mające istotne dla sprawy znaczenie, zostały znowelizowane mocą ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045 – dalej ustawy nowelizującej ). Na mocy art. 9 pkt 4 lit. c tej ustawy z dniem 1 stycznia 2016 r. zmieniono treść, zgodnie z jego dotychczasowym brzmieniem, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Do końca 2015 r. obowiązywało zatem unormowanie, zgodnie z którym obowiązek podatkowy w zakresie gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność obciążał każdego z właścicieli lokalu w częściach ułamkowych. Części ułamkowe wynikały ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. W tym więc przypadku o zakresie opodatkowania w stosunku do gruntu decydowała część ułamkowa, jaka wynikała ze stosunku powierzchni użytkowej konkretnego lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Podobną część ułamkową należało odnieść do powierzchni wspólnych budynku. Obecnie po dokonanej zmianie regulacja nowego brzmienia ust. 5 art. 3 u.p.o.l wprost odwołuje się do zapisów ustawy o własności lokali. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 u.w.l. ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej. Ustawodawca zmienił zatem regulację odnoszącą się do wykorzystania "części ułamkowych" na regulację dotyczącą udziału w nieruchomości wspólnej, jednocześnie wprowadzając w zakres przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l pojęcie nieruchomości wspólnej z art. 3 u.w.l. Wprawdzie zarówno organy podatkowe, jak i sam skarżący w swojej argumentacji odwołują się do zapisów art. 3 u.w.l., jednakże to skarżący w tym względzie ma rację, iż błędnie w sprawie zastosowano zasady ustalania wielkości udziału poszczególnych właścicieli lokali we współwłasności nieruchomości wspólnej w oparciu o regulacje, ust. 3 tego przepisu. Zgodnie z jego brzmieniem, przywołanym również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. A zatem udziały przypadające właścicielowi danego lokalu we współwłasności nieruchomości wspólnej są ułamkowe, a ułamek ten określony jest przez stosunek powierzchni użytkowej danego lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych do sumy powierzchni użytkowej wszystkich lokali w budynku (wraz z powierzchnią wszystkich pomieszczeń przynależnych do tych wszystkich lokali). Ta zasada obliczania wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej, określona w art. 3 ust. 3 u.w.l., jest bezwzględnie obowiązująca, a odstępstwa od niej są możliwe tylko w przypadkach określonych w ustawie o własności lokali. Przy czym od zasady wyrażonej w art. 3 ust. 3 u.w.l. ustawodawca wprowadza już w tym samym przepisie, ale w jego ust 6 wyjątek, mający istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. W myśl art. 3 ust 6 u.w.l. w wypadku, gdy na podstawie jednej czynności prawnej dokonanej przez właściciela lub przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości następuje wyodrębnienie wszystkich lokali, wysokość udziałów, o których mowa w ust. 1, określają odpowiednio w umowie właściciel lub współwłaściciele. O ile celem wyrażonej w art. 3 ust. 3 u.w.l. ogólnej zasady określania udziałów we wspólnej nieruchomości było, aby udziały (i obciążenia) każdego z właścicieli lokali były proporcjonalne do powierzchni posiadanego przez niego lokalu (lub lokali), to cel art. 3 ust. 6 u.w.l. wydaje się być zupełnie inny. Nie chodzi tu bowiem o zachowanie określonych proporcji we własności (a tym samym większego lub mniejszego wpływu właścicieli na decyzje oraz większych lub mniejszych obowiązków), ale o to, że jeśli jednocześnie ustala się wielkość udziałów dla wszystkich lokali, to można uniknąć bałaganu i błędów. Nie ma zatem powodu, aby określoną przez ustawodawcę zasadę wskazującą, "kto, ile i czego ma posiadać", stawiać przed wolą samych zainteresowanych. Z punktu widzenia tego przepisu najważniejsze jest zatem, aby udziały były związane z samodzielnymi lokalami, a suma udziałów wszystkich właścicieli lokali była równa 1 (por. też wyrok SN z dnia 13 maja 2004 r., V CK 492/03, LEX nr 328063). Temu celowi służy zresztą także przepis art. 3 ust. 3 u.w.l., który wprowadzając stosowanie tej samej zasady obliczania udziałów dla każdego lokalu w danej nieruchomości w sytuacji, gdy własność tych lokali ustanawiana jest w różnym czasie, przy dokładnym wykonaniu także prowadzi do tego, że suma udziałów jest równa 1. ( patrz Ewa Bończak-Kucharczyk Komentarz do art.3, art.4 ustawy o własności lokali - LEX 2016). Skoro zatem, a wynika to z akt administracyjnych przedstawionych przez organ Sądowi, oraz z niekwestionowanych twierdzeń samej strony, aktem notarialnym z dnia 28 czerwca 1995r. sporządzonym przed notariuszem L. L. doszło do umownego ustanowienia odrębnej własności wszystkich lokali usytuowanych na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] z równoczesnym określeniem wielkości udziału poszczególnych osób (w tym skarżącego) w użytkowaniu wieczystym oraz w prawie współwłasności wspólnych części budynku, to zgodnie z zapisem ww. ust 6 art. 3 u.w.l., wysokość udziałów, o których mowa w ust. 1 tego przepisu , a zatem i odpowiednio na gruncie art. 3 ust 5 u.p.o.l , określona została przez współwłaścicieli w tej umowie. Ustalenia te mają moc wiążącą również dla organów podatkowych przy uwzględnianiu wielkości określonych w tej umowie wielkości poszczególnych udziałów w gruntach i części wspólnych. Dlatego też w tej sytuacji organy obu instancji wadliwie w omawianym roku podatkowym dokonały obliczenia udziału skarżącego w gruncie oraz w stosunku do części wspólnych, przy zastosowaniu reguły wynikającej z ust 3 art. 3 u.w.l., która to z uwagi na wyłączenie wynikające z ust 6 nie miała zastosowania przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ponownym rozpoznaniu sprawy, koniecznym zatem stanie się dokonanie obliczenia podstawy opodatkowania, z uwzględnieniem prawidłowej wielkości udziału skarżącego w gruntach i części wspólnej nieruchomości, z uwzględnieniem mającej zastosowanie w sprawie zasady obliczania wielkości udziałów wynikających z art. 3 ust. 6, a nie w oparciu o ust 3 u.w.l., jak uczyniono to dotychczas. Sąd nie podzielił natomiast dalej idącej argumentacji i zarzutów skargi, a dotyczących nieuwzględnienia w części wspólnej powierzchni nowo powstałego [...] piętra budynku, wybudowanego przez Z. K. Jak wynika zarówno z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nadbudowany lokal stanowi integralną część lokalu nr [...], którego właścicielką jest Z. K., a zatem cała aktualna powierzchnia tego lokalu, wynosząca 144,3000 m2, wbrew twierdzeniom skarżącego nie stanowi części wspólnej. Dane te są również zbieżne z aktualnymi zapisami ujawnionymi w księdze wieczystej [...] Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, w której również ujawniono lokal niemieszkalny położony w [...] ul. [...] nr [...] o powierzchni użytkowej 144,3000 m2 stanowiący odrębną nieruchomość, w udziale 1/1 Z. K. Mając na uwadze wyżej przywołaną argumentację faktyczną oraz prawną, Sąd z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 ust. 5 u.p.o.l w związku z art. 3 ust. 6 u.w.l., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a., uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., obejmując nimi uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło