I SA/Op 245/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Hurtownia Olejów Samochodowych A w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 23 maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2009 r. w związku z wnioskiem skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 23 maja 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2009 r. A. D. (dalej skarżący) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż natychmiastowa wymagalność spłaty całej kwoty powstałej zaległości podatkowej będzie równoznaczna z wystąpieniem trudnych do odwrócenia, oczywiście negatywnych nie tylko dla samej firmy lecz także zatrudnionych w niej osób, skutków. Podatnik z jednej strony zobowiązany jest do regulowania zobowiązań z drugiej zaś uzależniony jest od swych kontrahentów, w stosunku do których występuje w charakterze wierzyciela. Podmiot posiada zobowiązania długoterminowe, których koszt obsługi wynosi miesięcznie ponad 4.000 zł oraz korzysta z kredytu obrotowego. Firma zatrudnia dwóch pracowników na pełny etat - dlatego koszty bieżącego funkcjonowania są znaczne. Rentowność działalności w obliczu obiektywnie występujących przeszkód (kryzys gospodarczy, konieczność posiłkowania się kredytami kupieckimi celem zapewnienia płynności obrotu, nieściągalność zaległości od wierzycieli) pozwala co prawda na bieżące funkcjonowanie, lecz nie stwarza możliwości wydatkowania jednorazowo kwoty blisko 200.000 zł. Dyrektor Izby Celnej w Opolu wydał bowiem kolejne decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, skutkiem czego łączna kwota zobowiązań wynosi bez odsetek prawie 190.000 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej w skrócie: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie w sprawie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143, por. postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku Sąd stwierdza, że jest ona niewystarczająca do uznania, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący we wniosku ograniczył się jedynie do wskazania hipotetycznych zagrożeń, których upatruje w wysokości wymaganego zobowiązania podatkowego, konieczności spłaty zobowiązań długoterminowych, nierzetelności kontrahentów i trudnej sytuacji na rynku, mogącej zachwiać rentownością firmy. Przy czym na poparcie wskazywanych okoliczności, skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową, uniemożliwiając tym samym ocenę zasadności wniosku. Okoliczności przemawiających za zaistnieniem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dopatrzył się również poddając ocenie dokumentację złożoną przez stronę w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy Z dokumentacji tej wynika, że skarżący, pomimo twierdzeń o problemach finansowych, stale prowadzi działalność gospodarczą, uzyskując przy tym znaczne przychody. Jak wynikało z przedłożonego zeznania PIT – 36 za 2011 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości 60.998,25 zł, co daje kwotę średniego miesięcznego dochodu w wysokości 5.083 zł. Natomiast z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7K wynika, że skarżący w okresie pierwszych dwóch kwartałów 2012 r., dokonał sprzedaży towarów i usług na łączną kwotę 935.366 zł. Wprawdzie, jak mocno akcentuje skarżący, kwota zobowiązania podatkowego ustalona wszystkimi zaskarżonymi do tut. Sądu decyzjami Dyrektora Izby Celnej w Opolu jest znaczna (ponad 200.000) i wykonanie tych decyzji może wywołać konsekwencje finansowe dla skarżącego, jednakże nie jest to równoznaczne z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej na szeroką skalę i obracanie dużymi sumami pieniężnymi, wyklucza możliwość uznania, że wykonanie zaskarżonych decyzji wywoła konsekwencje w postaci szkody i skutków przekraczających normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Zdaniem Sądu, wysokość środków jakimi obraca skarżący nie wskazuje na możliwość zachwiania rentownością jego firmy. O braku zagrożenia stabilności finansowej świadczą również przedłożone wyciągi z rachunku bankowego związanego z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, z których wynika, iż na konto skarżącego w okresie od maja do lipca 2012 r. wpłynęły środki pieniężne na łączną kwotę 280.518,67 zł, tj. w wysokości pozwalającej na pokrycie należności podatkowych. Nadto wskazać należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżonymi decyzjami nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.