I SA/Op 249/15

WyrokWSA w Opolu2015-09-09

Skład orzekający: Marzena Łozowska, Ewa Janowska, Marta Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oparty na zarzutach dotyczących naruszenia zasad konstytucyjnych w postępowaniu karnym, może zostać uwzględniony przez organ egzekucyjny?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu. Zarzuty dotyczące naruszenia praw konstytucyjnych w postępowaniu karnym, w tym brak przyznania pełnomocnika z urzędu czy niedopuszczenie dowodów, powinny być podnoszone w postępowaniu karnym, a nie na etapie egzekucji administracyjnej. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach wynikających z przepisów prawa, a nie z powodu kwestionowania prawomocnego wyroku.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu realizacji orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu przepadku korzyści majątkowej. Skarżący kwestionował zasadność wyroku karnego, twierdząc, że opierał się on na fałszywych dowodach i naruszał jego prawa konstytucyjne. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego opierał na art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na niedopuszczalność egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 26 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - /dalej jako K.p.a./ oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - /dalej jako u.p.e.a./, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 22 stycznia 2015 r., wydane w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do J. B. (dalej jako strona skarżący, zobowiązany) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego o nr [...] wszczął egzekucję administracyjną wobec skarżącego, w celu realizacji orzeczonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...], przepadku osiągniętej korzyści majątkowej w wysokości 26.460,21 zł. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu (dalej w skrócie "ZUS w Opolu"). Zawiadomienie doręczono zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 20 czerwca 2013 r. Nie godząc się z działaniami organu skarżący w piśmie z dnia 21 czerwca 2013 r., nazwanym zażaleniem, zakwestionował istnienie nałożonego na niego obowiązku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu, po zakwalifikowaniu tego pisma jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] - postanowieniem z dnia 19 lipca 2013r. odmówił uwzględnienia zarzutów. Ponieważ w wyniku dokonanego zajęcia doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...], łączne prowadzenie egzekucji przejął Komornik Sądowy, któremu przekazano tytuł wykonawczy Nr [...] celem dalszego prowadzenia egzekucji. W piśmie z 28 października 2014 r. skarżący wniósł "odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu w sprawie egzekucji nr [...]", w którym domagał się umorzenia przedmiotowej decyzji i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Precyzując, na wezwanie organu, przedmiot żądania skarżący w piśmie z 10 grudnia 2014 r. podał, że domaga się umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 i inne u.p.e.a. W uzasadnieniach obu pism skarżący kwestionował zarówno działania organu egzekucyjnego jak i podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego. Podniósł, że Komornik Sądowy w wykazie do ZUS-u nie umieścił egzekucji na rzecz Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu i nie rozliczył się z pobranych kwot, ponadto egzekwowana z jego świadczenia emerytalnego kwota jest trzymana w depozycie na nieoprocentowanym koncie ZUS, podczas gdy środki te winny być przekazane do banku na oprocentowane konto, a zobowiązany winien otrzymać pokwitowanie. Podtrzymał również swe stanowisko, że należność z tytułu przepadku korzyści majątkowej została zasądzona wbrew prawu, gdyż wyrok Sądu Rejonowego opierał się na fałszywych dowodach, a faktycznymi sprawcami przestępstw są inne osoby. Przy czym pracownicy Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu byli i są w posiadaniu materiałów dowodowych takich jak: postanowienie Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] sygn. akt [...], z której wynika kto popełnił przestępstwo. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż zgodnie z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., na którym skarżący opierał wniosek, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Wyjaśnił następnie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] wynikał z prawomocnego wyroku sądowego, co oznacza, że nie zaistniała sytuacja, w której prowadzoną egzekucję należałoby uznać za niedopuszczalną. Jednocześnie organ stwierdził, że nie był zobligowany do doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji, albowiem zastosowanie w sprawie miał § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym to przepisie przewidziano możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez doręczenia upomnienia w sytuacji, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W konsekwencji organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, polegające na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku, następuje wówczas, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Dokonując następnie oceny okoliczności faktycznych pod kątem przesłanek zawartych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby uznał, iż żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła. W szczególności, zdaniem organu, w sprawie nie zaistniała sytuacja, w której prowadzoną egzekucję należałoby uznać za niedopuszczalną. Organ wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w [...] Wydział II Karny wyrokiem z dnia [...]. sygn. akt [...] orzekł w punkcie V, na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu karnego, wobec J. B. przepadek osiągniętej korzyści majątkowej w kwocie 26.460,21 zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 17 maja 2013r. w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] VII Wydział Karny-Odwoławczy z dnia [...] sygn. akt [...], którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] m.in. w zakresie punktu V. Powyższy wyrok stanowił podstawę wystawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu tytułu wykonawczego nr [...], bowiem na podstawie art. 27 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r. nr 90, poz. 557 z późn. zm.), organem właściwym do wykonania orzeczenia o przepadku na rzecz skarbu państwa jest urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy zaakceptował też stanowisko organu I instancji o braku obowiązku doręczenia stronie upomnienia przedegzekucyjnego, wskazując jako podstawę prawną § 3 pkt 2 w związku z § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Odnosząc się do zarzutów odwołania, sprowadzających się w istocie do kwestionowania prawomocnego wyroku karnego i podważania orzeczonego środka karnego w postaci przepadku osiągniętej korzyści majątkowej, Dyrektor Izby wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku orzeczonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do tut. Sądu, domagając się jego uchylenia oraz wnioskując m.in. o dopuszczenie akt sprawy karnej sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny i dopuszczenie umów - zleceń sporządzonych przez Kancelarię Adwokacką J. P. i G. J. i umowy - zlecenia sporządzonej przez Archiwa A. Podnosząc zarzuty naruszenia zasad wyrażonych w art. 2, w związku z art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust 2 Konstytucji RP, zarzucił organom egzekucyjnym: • oparcie się na wyroku karnym sygn. akt [...], który w sposób ewidentny naruszył jego prawa wynikające z art. 32 i art. 45 ust. 1, art. 77 ust.2, art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 13 Konwencji praw człowieka, co wyrażało się: nieprzyznaniem mu pełnomocnika z urzędu, niedopuszczeniem do akt sprawy istotnych dowodów takich jak: uzasadnienie wyroku WSA, akta sprawy [...] Prokuratury Okręgowej w [...], umów o świadczenie usług sporządzonych i podpisanych w [...] przez kancelarię J. P. i G. J., umowy o świadczenie usług sporządzonych i podpisanych w [...] przez właściciela firmy B, umowy o świadczenie usług sporządzonej i podpisanej w [...] przez [...] i [...] właścicieli Archiwa A, zeznania M. G., która przyznała się do popełnienia przestępstwa dla korzyści Kancelarii Adwokackiej w [...] oraz zeznań świadków, którzy potwierdziliby wykonanie przez niego świadczeń • brak podjęcia postępowania dowodowego dla wyjaśnienia sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 16 lutego 2010r. sygn. akt I SA/Op 32/10 utrzymanego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego • brak podjęcia postępowania karno-skarbowego w stosunku do adw. J. P. i G. J. oraz M. G. - głównej księgowej kancelarii w sprawie przywłaszczenia kwoty 800.000,00 zł wykazanej przez Prokuraturę Okręgową w [...], czy wykazaną w postanowieniu [...] Prokuratury Okręgowej w [...], a jedynie umorzenie postępowania karnego w stosunku do w/w adwokatów i głównej księgowej, podczas gdy wobec niego zastosowano areszt w KW Policji w [...] i 10 lat aresztu domowego bez prawa podjęcia pracy zarobkowej pozbawiając go warunków do życia. W uzasadnieniu skargi, powołując się na art. 45 Konstytucji, skarżący wywodził, że wydany wobec niego wyrok karny przeczy standardom demokratycznego państwa prawnego, gdyż: postępowanie trwało ponad 10 lat, nie przyznano mu adwokata z urzędu, pozbawiono go pracy zarobkowej i egzystencji, nie starano się wyjaśnić prawdy, tylko zwlekano by sprawcom sprawa się przedawniła i aby dokumenty mogły być zniszczone, nie zbadano dokumentacji finansowej kancelarii, pominięto istotne dowody by ukryć przestępczą działalność adwokatów pełniących funkcje syndyków, naliczono kwotę 26.460 zł do zwrotu jako osiągniętego zysku, a w rzeczywistości kwota ta stanowiła obrót jego firmy pochodzący ze zleceń z kancelarią, natomiast adwokatom podarowano skradzione środki Skarbu Państwa. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 9 września 2015 r. skarżący, podtrzymując żądania zawarte w skardze wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów:1) umowy o świadczenie usług zawartej w dniu 2 stycznia 2012 r. pomiędzy C S.A. w upadłości, a D z siedzibą w [...], 2) umowy o świadczenie usług zawartej w dniu 2 stycznia 2012 r. pomiędzy Kancelarią Adwokacką J. P., a D z siedzibą w [...], 3) umowy z dnia 5 czerwca 2003 r. pomiędzy adwokatem J. P., a J. B. - D z siedzibą w [...], 4) postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego z dnia 6 lipca 2006 r., 5) wyroku WSA w Opolu o sygn. I SA/Op 32/10. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.]. oddalił ww. wnioski skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd nie stwierdził aby przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do przesądzenia, czy rozpatrując w postępowaniu egzekucyjnym wniosek skarżącego o umorzenie tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. organy egzekucyjne prawidłowo uznały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania. Przechodząc do analizy przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Stosownie do treści omawianego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2). Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. W świetle przedstawionych powyżej uregulowań prawnych odnoszonych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za uzasadnione należało uznać stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący, jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego konsekwentnie wskazuje niedopuszczalność egzekucji, argumentując tą okoliczność naruszeniem zasad konstytucyjnych, jakie jego zdaniem, miały miejsce w trakcie prowadzonego wobec niego postępowania karnego. Rozpatrując zatem tak formułowane przez skarżącego podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego rację należy przyznać organom, że zaistniałe w sprawie okoliczności, jak też powoływana w treści pism skarżącego argumentacja, sprowadzająca się w istocie do podważania prawomocnego wyroku z dnia [...] sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec niego przepadek osiągniętej korzyści majątkowej - w żaden sposób nie dawała podstaw do uznania, by w rozpatrywanej sprawie doszło do stanu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek: o charakterze podmiotowym oraz przedmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego i organu prowadzącego egzekucję. W pierwszym przypadku egzekucja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym (np. w sytuacjach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, ponadto takiego wyłączenia dokonuje np. art. 14 § 1 u.p.e.a., m.in. w stosunku do osób, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Z kolei przesłanki przedmiotowe odnoszą się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.), np. podlegające egzekucji sądowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej. Innymi słowy, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r. II FSK 710/11). Tymczasem analiza zgromadzonych w postępowaniu dowodów prowadzi do wniosku, że tego rodzaju okoliczności, decydujące o niedopuszczalności egzekucji, w sprawie niniejszej nie miały miejsca i że egzekucja nałożonego na skarżącego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach. Okolicznością bezsporną jest, że podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i w konsekwencji do przystąpienia z urzędu do egzekucji administracyjnej stanowił prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...] orzekający o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci przepadku osiągniętej korzyści majątkowej. Bezsporne jest przy tym również to, że wykonanie tego rodzaju obowiązku odbywa się na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o czym stanowi art. 27 Kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. W realiach rozpatrywanej sprawy nie ulega zatem wątpliwości, że po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku karnego orzekającego przepadek osiągniętej przez skarżącego korzyści majątkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie Koźlu był zarówno uprawniony jak i zobowiązany, jako wierzyciel reprezentujący Skarb Państwa, do wystawienia spornego tytułu wykonawczego i prowadzenia na jego podstawie egzekucji z majątku skarżącego. Tym samym zastosowanie w toku wszczętego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego przez organ środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego miało pełne oparcie w przepisach prawa. Skoro zatem w niniejszej sprawie możliwość prowadzenia egzekucji nie została wyłączona przepisami prawa, a obowiązek określony w tytule wykonawczym istniał i był wymagalny, organ egzekucyjny nie miał żadnych podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji i uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie postępowania. Niewątpliwie również rację mają organy, że przepisy szczególne obowiązujące na gruncie rozpatrywanej sprawy wyłączały obowiązek doręczenia upomnienia zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji. Zgodnie bowiem z treścią § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach określonych w § 13. W przepisie tym wskazano, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Tym samym stanowisko organów, że w sprawie nie zaistniała także druga z przesłanek warunkujących umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. należy uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania dotyczących niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i pominięcia wskazanych w skardze dowodów. Powoływane bowiem przez skarżącego okoliczności i dowody, mające w jego ocenie wskazywać na faktycznych sprawców przestępstwa, pozostawały bez wpływu na ocenę zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zauważyć przy tym należy, że generalną zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, a procedura ustanowiona w u.p.e.a., co do zasady, nie służy ustaleniu bądź określeniu tych obowiązków. Stąd też w art. 29 u.p.e.a. ustawodawca wskazał, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny, wbrew wywodom skarżącego, nie mógł w żaden sposób weryfikować merytorycznej zasadności nałożonego na stronę obowiązku, czy też poddawać ponownej ocenie dowody istotne w toku postępowania karnego. Słusznie zatem wskazał Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę, że zarzuty dotyczące działań adwokatów J. P. i G. J., głównej księgowej M. G., Prokuratury Okręgowej w [...] i [...] oraz zarzuty niedopuszczenia do akt sprawy wyroku WSA z dnia 16 lutego 2010r. sygn. akt I SA/Op 32/10, umów podpisanych przez skarżącego z Kancelarią J. P. i G. J., umowy z firmą B, umów z panami W. i C. właścicielami Archiwów A, zeznań M. G. i innych świadków - winny były być podnoszone przez skarżącego w trakcie postępowania sądowego przez Sądem Rejonowym w [...] Wydział II Karny i następnie przez Sądem Okręgowym w [...] VII Wydział Karny-Odwoławczy, a nie na etapie egzekucji administracyjnej, wykonującej tylko zasądzony w wyroku środek karny. Z tych samych przyczyn chybione są też zarzuty skarżącego dotyczące braku podjęcia postępowania dowodowego dla wyjaśnienia sprawy zgodnie z wytycznymi tut. Sądu z 16 lutego 2010 r. sygn. I SA/Op 32/10 (utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2012r. sygn. akt II FSK 1334/10). Wskazania wyroku, na który powołuje się skarżący dotyczyły bowiem postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego za 2003 r., a nie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], jak zatem słusznie wskazał Dyrektor Izby, nie mogły one być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym, ani przez organ egzekucyjny, ani przez organ odwoławczy. Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem wbrew zarzutom skargi, przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia art. 2, art. 32 ust 1 i 2 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ani też do naruszenia innych przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych przez skarżącego w skardze i na rozprawie, wobec stwierdzenia braku przesłanki "istotnych wątpliwości", których wyjaśnienie byłoby niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (art. 106 § 3 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło