I SA/Op 253/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w likwidacji w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 marca 2016r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2010 r. i za IV kwartał 2010 r. w związku z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego postanawia : odmówić przywrócenia terminu Skarżąca A Spółka z o.o. w likwidacji w [...], działając poprzez jej likwidatora T. S. /dalej Spółka, Skarżąca/ wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 marca 2016r. Nr [...] wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2010r. i za IV kwartał 2010r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 czerwca 2016r., wydanego na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - /dalej p.p.s.a./, wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł, a także do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie do akt sądowych odpisu z KRS – wszystko w terminie siedmiu dni – pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu zawarto również pouczenie o wysokości, trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia obowiązku uzupełnienia braków formalnych w postaci odrzucenia skargi. Wezwanie zawierało także pouczenie o prawie i trybie realizacji prawa pomocy. Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, doręczony został skarżącemu w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. w dniu 1 sierpnia 2016r, a zatem termin do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych skargi upłynął w dniu 8 sierpnia 2016r. Pomimo upływu terminu zarówno nie został uiszczony wpis od skargi jak i nie uzupełniono braku formalnego w postaci przedłożenia do akt sprawy odpisu z KRS. Postanowieniem Sądu z dnia 25 sierpnia 2016r., na podstawie art. 58 §1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucono skargę. Postanowienie to doręczono stronie skarżącej również, w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., po wcześniejszym dwukrotnym awizowaniu przesyłki. W dniu 15 września 2016r. w sekretariacie Wydziału I tut Sądu stawił się osobiście Likwidator skarżącej Spółki- T. S., któremu na jego prośbę wydano zawartość kierowanej do niego korespondencji zawierającej odpowiedź na skargę, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Poinformowano go również o skutecznym doręczeniu tej przesyłki, w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., z dniem 1 sierpnia 2016r. W tym samym dniu złożony został wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, z jednoczesnym złożeniem informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, jak również wniosek o zwolnienie z wpisu sądowego od skargi, przy czym w tej kwestii Skarżąca została wezwana do jego złożenia w terminie dni 7 na aktualnym urzędowym formularzu PPPr. W uzasadnieniu wniosku, Likwidator Spółki wskazał, że w okresie od lipca br. do dnia jego złożenia, przebywał w delegacji poza miejscem zamieszkania i nie mógł podejmować kierowanych do niego przesyłek. Podał też, że Spółka nie posiada już żadnych pracowników poza nim samym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do, sądu w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W świetle powyższych przepisów podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest więc - po pierwsze - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia, a po trzecie - równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że Skarżąca zachowała termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a., gdyż wiedzę o nieuzupełnieniu braków formalnych skargi uzyskała w dniu 15 września 2016r., gdy w sekretariacie Wydziału I tut. Sądu stawił się osobiście Likwidator skarżącej Spółki – T. S., któremu na jego prośbę wydano zawartość kierowanej do niego korespondencji zawierającej odpowiedź na skargę, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W tych okolicznościach należało uznać, że złożenie w dniu 15 września 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało dokonane w terminie. Zachowanie ustawowego terminu nie przesądza jednak jeszcze o pozytywnym rozpoznaniu wniosku i o przywróceniu uchybionego terminu. Istotna jest bowiem ocena okoliczności przedstawionych we wniosku w kontekście obowiązku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku można mówić w przypadku stwierdzenia, że niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 284-285 oraz 287 i powołane tam orzecznictwo). Nie uzasadniają więc przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2016 r., II OZ 1369/15; z 28 listopada 2012 r., I OZ 869/12; z 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r., I OZ 925/08, powołana strona internetowa). W związku z tym należy stwierdzić, że jedyny argument, jaki Skarżąca przedstawiła we wniosku z dnia 15 września 2016 r. na uzasadnienie braku swej winy w uzupełnieniu braków formalnych skargi, to fakt, przebywania przez osobę pełniącą funkcję likwidatora Spółki- T. S. w delegacji poza miejscem zamieszkania od miesiąca lipca do chwili złożenia wniosku. Ta okoliczność zdaniem Spółki, przy równoczesnym wskazaniu braku jakichkolwiek innych pracowników, stanowi uprawdopodobnienie braku zawinienia w powstaniu uchybienia terminowi. W ocenie Sądu tak przedstawione okoliczności nie stanowiły obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej Skarżącej uzupełnienie w wyznaczonym przez Sąd terminie braków formalnych skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego. Wskazać przede wszystkim należy, że powyższe twierdzenia dotyczące przebywania w podróży służbowej nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione i udokumentowane. Ponadto wskazane powody uchybienia terminu nie mogły być uznane za przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i niezależną od strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że sam fakt wyjazdu służbowego nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 06.06.2012 r., sygn. II GZ 180/12 i z 07.02.2013 r., II OZ 62/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przywołane poniżej orzeczenia). W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w toku postępowania, formułuje się bowiem powinność takiego zorganizowania spraw, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. W tej sytuacji przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z 02.09.2014 r., sygn. I GZ 286/14). Z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby wyjazd służbowy był wyjazdem nagłym, a to oznacza, że należyta staranność w dbaniu o swe interesy wymagała zadbania o takie wcześniejsze zorganizowanie swej działalności, by zapewnione było terminowe dokonywanie czynności procesowych. W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika do odbioru korespondencji lub wskazania czasowego adresu do korespondencji, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Tym samym wiedząc, że wskazywany okres przebywania poza miejscem zamieszkania ma trwać dłużej, likwidator Spółki (będący też jedynym jej wspólnikiem), winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, będących następstwem złożenia skargi do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do dokonania spóźnionych czynności procesowych. Nie zaistniały zatem również przesłanki pozwalające na uznanie zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia jej braków formalnych, a tym samym brak jest podstaw do jego przywrócenia. Jedynie końcowo można zauważyć, że likwidator Spółki, nie podjął także kolejnej kierowanej do niego przesyłki z Sądu (awizowanej w urzędzie pocztowym), a zawierającej postanowienie o odrzuceniu skargi, mimo że została ona zwrócona nadawcy dopiero w dniu 16 września 2016 r., a zatem gdy już miał być na miejscu. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji