I SA/Op 27/21

PostanowienieWSA w Opolu2021-04-02

Skład orzekający: Gerard Czech

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na twierdzeniu o pozbawieniu strony możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) lub wykryciu nowych okoliczności faktycznych (art. 273 § 2 p.p.s.a.), została wniesiona w ustawowym terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeśli nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia lub została wniesiona po upływie ustawowego terminu. W przypadku podstawy z art. 273 § 2 p.p.s.a., nie można powoływać się na okoliczności jawne w poprzednim postępowaniu. Termin do wniesienia skargi o wznowienie z powodu pozbawienia możności działania biegnie od dnia dowiedzenia się o orzeczeniu, a nie od dnia dowiedzenia się o możliwości wznowienia.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r., który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Skarżący upatrywał podstaw wznowienia w naruszeniu przepisów prawa przez pozbawienie go możności działania (rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskom o rozprawę) oraz w wykryciu nowych okoliczności faktycznych (m.in. pobyt w szpitalu, wniosek o umorzenie egzekucji). Sąd odrzucił pierwszą skargę o wznowienie, a następnie skarżący złożył kolejną, która również została odrzucona.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20 oddalającym skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym oddalił skargę J. B. (dalej jako: skarżący, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono ustanowionemu w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy pełnomocnikowi, w dniu 4 sierpnia 2020 r. W dniu 19 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego przesłał do WSA w Opolu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku. Odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu w dniu 24 sierpnia 2020 r. Jednocześnie został on pouczony m.in. o tym, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 biegnie od dnia doręczenia odpisu tejże opinii. Żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, który od cdnia 24 września 2020 r. stał się prawomocny. Pismem nadanym w dniu 1 października 2020 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Jako podstawę wznowienia wskazał naruszenie przepisów (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.) przez oparcie wyroku na podstawie fałszywego stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, bez zbadania okoliczności faktycznych, które okazały się nieprawdziwe oraz naruszenie przepisów (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) przez pozbawienie skarżącego i jego pełnomocnika udziału w rozprawie, pomimo złożonych wniosków o przeprowadzenie rozprawy w obecności stron. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Op 276/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia tut. Sąd wskazał, że wniesiona przez stronę skarga nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Po zapoznaniu się z uzasadnieniem ww. wydanego postanowienia pełnomocnik skarżącego złożył do akt sądowych opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia z dnia 19 listopada 2020 r. W dniu 20 stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła kolejna skarga o wznowienie postępowania zakończonego powołanym wyrokiem, oddalającym skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. W skardze o wznowienie postępowania wniesiono o uchylenie w całości wyroku WSA w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20, zawarto również wniosek o dopuszczenie dowodów z: pisma Urzędu Skarbowego w [...] na okoliczność istnienia zobowiązania za grudzień 1991 lub rok 1991, z protokołu wydanego przez Izbę Skarbową w [...], która na zlecenie Ministra Finansów przeprowadziła kontrolę zakładu skarżącego za rok 1991, a także pisma z dnia 12 lipca 2019 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wraz z wnioskiem o wykreślenie zapisu z KW i wypisów z pobytu w szpitalach za rok 2019 i pobytu w zakładzie karnym. Ponieważ wskazane przez stronę okoliczności faktyczne i zaistniałe w jego ocenie uchybienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu nie czyniły zadość wymogom formalnym skargi o wznowienie postępowania, wyrażonym w art. 279 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 stycznia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do podania podstawy wznowienia wraz z jej uzasadnieniem, a także wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego wskazał, że skargę opiera na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., tj. z powodu pozbawienia strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa oraz art. 273 § 2 p.p.s.a., tj. z powodu wykrycia takich okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mógł skorzystać skarżący w poprzednim postępowaniu. Wyjaśniając stawiane zarzuty wskazano, że główną przyczyną pozbawienia strony możności działania przed WSA w Opolu stało się rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, bez obecności skarżącego oraz jego pełnomocnika, pomimo złożonych wniosków o przeprowadzenie rozprawy w obecności stron, na zasadach ogólnych. Zastrzeżenia skarżącego budziło też postępowanie Sądu w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zdaniem strony było ono niepełne, albowiem Sąd przy wydawaniu wyroku pominął treść m.in.: wniosku strony z dnia 12 lipca 2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z nieruchomości skarżącego, dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] oraz o wykreślenie wpisu w ww. księdze, a także wypisów ze szpitali w okresie od dnia 2 sierpnia do 17 października 2019 r. Zdaniem pełnomocnika Sąd nie rozważył również pozostałych okoliczności sprawy, tj. istnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 1990 r. lub 1991 r. Dodatkowo zakwestionowano interpretację wniesionej skargi inicjującej postępowanie przed WSA. W ocenie pełnomocnika Sąd miał możliwość przyjęcia, że wniesiona przez stronę skarga stanowiła skargę na przewlekłość postępowania. Odnosząc się do kwestii dochowania przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wskazano, że o przyczynach tych skarżący dowiedział się na skutek doręczenia mu opinii pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Opolu z dnia 19 listopada 2020 r. odrzucającego skargę strony o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tut. Sądu z dnia 25 czerwca 2020 r. Z tą datą skarżący powziął wiedzę jakie są ustawowe podstawy wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. W myśl art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Ponadto stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym wypadku wyznaczy rozprawę. Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w cytowanych wyżej przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny samych akt sprawy sąd władny jest ustalić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Tak też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarga o wznowienie postępowania oparta została na podstawie określonej w art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. przewiduje z kolei możliwość żądania wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 277 p.p.s.a. termin do złożenia skargi opartej na przesłance pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji biegnie od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z kolei termin do wniesienia skargi opartej na wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik prawomocnie osądzonej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1967 r., II CZ 128/66, OSPiKA 1968, nr 9, poz. 198). Świadomość strony o istnieniu podstaw wznowienia i data, kiedy strona dowiedziała się o nich, decyduje o dniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. W piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie powyższym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać, a na dodatek okoliczności te lub środki dowodowe mogły wpłynąć na odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt: FSK 170/04, opubl. LEX nr 143703). Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Nowe okoliczności czy środki dowodowe to zatem te, które w dacie końcowego rozstrzygnięcia nie były znane rozstrzygającym sprawę, choć obiektywnie istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1776/11; postanowienia NSA: z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2135/12; z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 1634/12 – publik. CBOSA). Do sytuacji takiej nie można zaliczyć powołania się na okoliczności i dowody jawne, wynikające z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżone przez stronę, czy też nawet orzekający w sprawie sąd (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04, LEX nr 17698; postanowienia NSA: z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 983/10, LEX nr 673901; z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1295/10, LEX nr 743256). W niniejszej sprawie jako nowe dowody, mające – zdaniem skarżącego - istotny wpływ na wynik sprawy wskazano okoliczności m.in. pobytu J. B. na leczeniu szpitalnym oraz złożenie wniosku z dnia 12 lipca 2019 r. o umorzenie egzekucji, które miały utrudnić stronie wniesienie w terminie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 6 sierpnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 12 lipca 2019 r. o umorzenie prowadzonej egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...]. Zauważyć jednak należy, że z akt sprawy o sygn. akt I SA/Op 84/20 i z treści uzasadnienia wyroku z dnia 25 czerwca 2020 r. wynika, że skarżący w skardze o wznowienie postępowania powołał się na tożsame okoliczności i dokumenty, które wskazywał już w skardze wniesionej w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20, a dokumentacja na którą obecnie wskazuje strona, poddana została ocenie zarówno organu jak i Sądu orzekającego w tej sprawie. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że z treści samej skargi o wznowienie postępowania sądowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający treści art. 273 § 2 p.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zaistniała. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Nie wystarczy bowiem dla stwierdzenia dopuszczalności skargi o wznowienie wskazać podstawę wznowienia i przytoczyć jej ustawową nazwę. Należy wskazać takie okoliczności faktyczne, które mogą stanowić jedną z podstaw wznowienia postępowania. Jeżeli natomiast już z samego sformułowania powoływanych przez skarżącego okoliczności wynika, że nie stanowią one żadnej z tych podstaw, to nie jest spełniona zasadnicza przyczyna prawna pozwalająca na wznowienie postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2015r., sygn. akt I CZ 106/14, Lex nr 1648691 oraz z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt IV CZ 79/13, Lex 1399914). Przyczyna podana przez skarżącego nie może w okolicznościach niniejszej sprawy zostać uznana za podstawę wznowienia postępowania. Z użytego w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że nie dotyczy to takich okoliczności i dowodów, które były w poprzednim postępowaniu jawne i stanowiły element toczącego się postępowania, jak miało to miejsce w tej sprawie. Podkreślić trzeba, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie może zastępować innych środków procesowych zmierzających do weryfikacji zgodności z prawem orzeczeń sądowych, w tym skargi kasacyjnej. Jeżeli skarżący miał wątpliwości co do prawidłowości wydanego przez sąd orzeczenia to powinien zawrzeć je w skardze kasacyjnej od tego orzeczenia, której jak wynika z akt sprawy o sygn. I SA/Op 84/20 nie złożył. Tymczasem, jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, w skardze o wznowienie postępowania nie można upatrywać substytutu postępowania kasacyjnego. Są to bowiem dwa odrębne względem siebie postępowania, a co za tym idzie, nie mogą być one inicjowane przez stronę zamiennie, bowiem służą zwalczaniu innych wadliwości orzeczenia sądowego, co znajduje wyraz w uregulowanych przez ustawodawcę podstawach kasacyjnych i wznowieniowych (por. m.in. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. II SAB/Łd 54/18, CBOSA). W niniejszej sprawie już z samego sformułowania powołanych przez skarżącego okoliczności wynika, że nie wskazano żadnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należy, że okoliczności faktyczne i środki dowodowe, na które wskazuje strona i które jej zdaniem winny stanowić podstawę wznowienia postępowania, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że powołane przez skarżącego dowody nie były mu znane i nie miał on jakichkolwiek możliwości procesowego ich wykorzystania. Wręcz przeciwnie, jak już wyżej wskazano, skarżący w przedmiotowej skardze powołał się na okoliczności i dokumenty, które zostały poddane ocenie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20. Analiza skargi wznowieniowej prowadzi do wniosku, że opisane w nim okoliczności mogły być kwestionowane przez skarżącego wyłącznie w postępowaniu zwykłym, a zarzut niewłaściwej oceny dowodów, znanych stronie i sądowi, w dacie orzekania nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania sądowego. Jedynie dowody, o których ani organy ani skarżący, a w konsekwencji także orzekający w sprawie Sąd nie wiedzieli w dacie orzekania, mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, oczywistym jest, że wskazywane przez stronę dowody takiej okoliczności nie potwierdzają. W rozpoznawanej obecnie sprawie nie została zatem spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego, gdyż skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należy, że wprawdzie pełnomocnik strony w skardze o wznowienie postępowania sądowego formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje. Ponownie podkreślić należy, że wszystkie obecnie wskazywane przez stronę twierdzenia były przez nią podnoszone na etapie postępowania przed WSA, w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20, co skutkuje przyjęciem, że o tej okoliczności mającej stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., skarżący miał wiedzę już na etapie wnoszenia poprzedniej skargi. Podstawy wznowienia nie stanowi również argumentacja pełnomocnika skarżącego odnosząca się do błędnego – jego zdaniem – zakwalifikowania przez Sąd wniesionej przez skarżącego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Okoliczność powyższa w żadnym razie nie stanowi ustawowej przesłanki wznowienia postępowania sądowego regulowanej przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podnosząc wskazaną wyżej argumentację, w istocie zmierza do zakwestionowania oceny dokonanej w postępowaniu, zakończonym wydaniem ostatecznego postanowieniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, które na skutek wniesionej skargi stało się przedmiotem sądowej kontroli. Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku wystąpienia kilku podstaw do wznowienia postępowania termin do wniesienia skargi biegnie odrębnie dla każdej z nich (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2005 r., II FSK 795/05, Lex nr 850040). Przechodząc do drugiej z przywoływanych przesłanek wznowienia postępowania wskazać należy, że z treści złożonej skargi, uzupełnionej pismem pełnomocnika z dnia 31 stycznia 2021 r. wynika, że skarżący upatruje podstawy do wznowienia w naruszeniu przepisów pozbawiających go możności działania w postępowaniu przed WSA w Opolu. W tym przypadku powołano się na art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i wskazaną w nim przesłankę związaną z brakiem zdolności sądowej lub procesowej strony, brakiem należytej reprezentacji lub brakiem możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Jak bowiem wywodzi pełnomocnik strony stanowić ją miało pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw oraz działania przed Sądem, wbrew złożonemu przez nią wnioskowi o przeprowadzenie rozprawy. Stosownie zatem do treści art. 277 p.p.s.a., gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania, to trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. Ustawodawca zatem w inny sposób, niż w przypadku skarg o wznowienie opartych na pozostałych przesłankach, określił moment rozpoczęcia biegu terminu na złożenie skargi o wznowienie opartej na przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Mając to na względzie stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie pełnomocnik błędnie wywodzi, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania należało liczyć od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że podnoszona okoliczność (tj. pozbawienie go możności działania oraz obrony swoich praw i interesów) może być podstawą wznowieniową. Termin trzymiesięczny do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy podstawę wznowienia stanowi pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu podlegającym zaskarżeniu. W niniejszej sprawie dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie istotny jest zatem dzień, w którym skarżący lub ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy jego pełnomocnik dowiedzieli się o orzeczeniu, którego wzruszenia przez wznowienie postępowania się domagają, tj. w niniejszej sprawie wyroku WSA w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20, a który stał się prawomocny z dniem 24 września 2020 r. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że ustanowiony pełnomocnik powyższy wyrok otrzymał w dniu 28 czerwca 2020 r., a skarżący uzyskał wiedzę o tym wyroku najpóźniej z dniem doręczenia mu opinii pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. z dniem 24 sierpnia 2020 r. Z powyższego wynika więc, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wywiedzionej w oparciu o przesłankę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. liczony nawet od tej późniejszej daty, rozpoczął swój bieg od dnia 25 sierpnia 2020 r. i upłynął z dniem 25 listopada 2020 r. Tymczasem złożenie przedmiotowej skargi nastąpiło w dniu 19 stycznia 2021 r. Stwierdzić zatem należy, że skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego opartego na tej podstawie po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi, jako spóźnionej. Jedynie końcowo zauważyć należy, że wskazywane przez pełnomocnika skarżącego zastrzeżenia związane z rozpoznaniem sprawy w trybie uproszczonym w żadnym razie nie mieszczą się w ramach wskazanych przesłanek wznowienia postępowania sądowego. Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 119 § 3 p.p.s.a. jest uprawnieniem Sądu, jako że przedmiotem skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20 było postanowienie i Sąd nie był zobligowany, celem jej rozpoznania, do przeprowadzania rozprawy. Rozpoznanie sprawy przez Sąd w trybie uproszczonym, który to tryb przewidziany został przez ustawę regulującą postępowanie przed sądami administracyjnymi, nie może być uznany za pozbawiający stronę możności działania. Zauważyć przy tym wypada, że nawet pobieżna analiza akt wskazuje, że pomimo przekonania strony o uniemożliwieniu jej swobodnego działania w sprawie, skarżący był aktywnym uczestnikiem tego postępowania, co przejawia się w licznych składanych w tym postępowaniu pismach. Reasumując, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał ustawowych podstaw umożliwiających wznowienie postępowania sądowego bowiem podniesiona przez niego podstawa jedynie treściowo odpowiada zapisom art. 273 § 2 p.p.s.a., ale nawet bez potrzeby dogłębnej analizy nie może być uznana za taką okoliczność faktyczną lub środek dowodowy, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nadto stwierdzić należy, że wniesienie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nastąpiło po upływie terminu do jej skutecznego wniesienia. Z powyższych względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 281 p.p.s.a. i art. 277 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło