I SA/Op 341/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Ś., S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r., postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu do uiszczenia wpisu od skargi (w kwocie 182 zł), wniesionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 29 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r., S. Ś. (dalej jako wnioskodawca) złożył wniosek, sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) - zwanej dalej p.p.s.a., w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek oświadczył, że wraz z żoną, z którą prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe, uzyskują miesięczne dochody (pochodzące ze świadczenia przedemerytalnego oraz emerytury) w wysokości 1.731,31 zł netto, obciążone jednocześnie stałymi kosztami utrzymania związanymi z zakupem usług telekomunikacyjnych, energii elektrycznej, gazu i węgla, a także podatkiem od nieruchomości, opłatą za wodę, odprowadzenie ścieków i leczenie oczu w łącznej kwocie 1.244,31 zł. Nadmienił zarazem, że pozostałe środki pieniężne uzyskiwane z dochodów przeznaczane są na leczenie, zakup żywności, środków czystości i ubrania. W dalszej części wnioskodawca oświadczył, że posiada wraz z żoną dom mieszkalny o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość o powierzchni [...] arów. Do wniosku załączono kserokopię zaświadczenia o emeryturze pobieranej przez żonę wnioskodawcy w wysokości 981,49 zł oraz potwierdzenie wypłaty wnioskodawcy świadczenia przedemerytalnego w wysokości 750 zł. Poza tym w oparciu o akta sprawy o sygn. I SA/Op 379/16 ustalono, iż wnioskodawca i jego żona są posiadaczami szeregu nieruchomości usytuowanych w [...] przy ul. [...] (tj. nieruchomości położonych na działce nr a obszaru [...] ha, zabudowanej budynkiem biurowo-socjalnym, dwukondygnacyjnym, niepodpiwniczonym o powierzchni użytkowej [...] m², działce nr b obszaru [...] ha, niezabudowanej, przeznaczonej pod budownictwo przemysłowe oraz działce nr c obszaru [...] ha, zabudowanej budynkiem barakowym, parterowym, niepodpiwniczonym o konstrukcji drewnianej, o powierzchni użytkowej [...] m²). Przy czym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. wnioskodawca oświadczył, iż nieruchomości położone na działkach oznaczonych nr a oraz nr c zostały zbyte w grudniu 2015 r. Z kolei na rozprawie przeprowadzonej w sprawie z ich skargi o sygn. I SA/Op 421/16 w dniu 8 lutego 2017 r. wnioskodawca oświadczył, że nieruchomości zostały sprzedane za kwotę 80.000 zł i 115.000 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż instytucja prawa pomocy przewiduje dla skarżącego możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości bądź w części oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Przy czym zastosowanie tej instytucji do konkretnego przypadku może mieć miejsce w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, bądź też w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 p.p.s.a.). Przewidywana możliwość ubiegania się przez skarżącego o prawo pomocy w zakresie częściowym uwarunkowana jest spełnieniem przesłanki określonej w art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. W tym względzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie z 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8; postanowienie z 15 kwietnia 2008 r., II FZ 106/08, lex nr 471131; postanowienie z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, lex nr 1319081). W tym kontekście należy wskazać, że zasadność wniosku strony oceniana jest z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.). W ocenie referendarza informacje oraz dane odnośnie sytuacji finansowej i majątkowej gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie wskazują na jego wyjątkową sytuację w rozumieniu art. 246 § 1, pkt. 2 p.p.s.a. Nie negując oceny, że miesięczne dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę i jego żonę są niskie, to jednak pozyskanie przez nich zasobów finansowych pochodzących ze zbycia opisanych wyżej nieruchomości położonych na działkach o nr a i nr c w łącznej kwocie 195.000 zł (nie udokumentowano jednocześnie rozdysponowania tej kwoty), a także posiadanie w dalszym ciągu majątku w postaci nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę przemysłową świadczy o znacznym potencjale finansowym ich gospodarstwa domowego, dającym możliwości uregulowania wymaganych kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy.