I SA/Op 357/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P., Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. wskutek wniosku skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu należnego od skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z 19 sierpnia 2016 r. J. P. i Ł. P. (dalej określani jako: strony, skarżący) wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 15 października 2015 r., w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 4 października 2016 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 333 zł. Dla dokonania tych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin, informując, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Powyższe wezwanie doręczono do rąk skarżących 12 października 2016 r., wobec czego termin do uiszczenia wpisu mijał 19 października 2016 r. Tymczasem skarżący dokonali tej czynności już po upływie wyznaczonego terminu, uiszczając wpis od skargi 20 października 2016 r. W związku z powyższym tut. Sąd postanowieniem z 26 października 2016 r., wydanym na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – /dalej w skrócie ppsa/, odrzucił wniesioną przez strony skargę. Wnioskiem nadanym 10 listopada 2016 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek oświadczyli, że spóźnienie we wpłacie wpisu wynika z tego, że J. P., która miała dokonać wpłaty (Ł. P. nie stać na taki wydatek), sprawowała opiekę nad niedawno urodzonym (19.10.2016 r.) chorym dzieckiem i nie była w stanie dochować terminu. Na jej prośbę uczyniła to natomiast w dniu następnym W. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ppsa jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 ppsa) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca dopełniła uchybionej czynności, dokonując wpłaty należnego wpisu od skargi. Oceniając z kolei warunek złożenia wniosku w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, wskazać należy, że skarżący nie wskazali, kiedy ustała konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem, w związku z czym nie można w sposób pewny ustalić tej daty. W takim przypadku, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, jeśli nie można ustalić w sposób jednoznaczny, czy termin z art. 87 § 1 ppsa został zachowany, Sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 czerwca 2008 r., o sygn. II OZ 571/08 - dostępnym na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przywoływane orzecznictwo). Zatem istotną w sprawie stała się ocena, że wnioskodawcy uwiarygodnili brak swej winy w uchybieniu terminu. Pojmowanie tego kryterium jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się, że brak winy strony ma miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Muszą to być okoliczności niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia (por. postanowienia NSA: z 9 lipca 2013 r., I OZ 551/13 i z 2 lipca 2013 r., II OZ 530/13). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Z art. 87 § 1 ppsa wynika przy tym jednoznacznie, że to obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie braku winy. Choć nie może budzić wątpliwości teza, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak nie jest wystarczające ograniczenie się przez stronę do przedstawienia w tym zakresie samych tylko twierdzeń. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej Sąd doszedł do wniosku, że okoliczności wskazywane przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. W rozpoznawanej sprawie, fakt opieki J. P. nad chorym dzieckiem, na który powołują się skarżący, nie został potwierdzony jakąkolwiek dokumentacją, wobec czego twierdzenia o tej okoliczności trudno uznać za uprawdopodobnione. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem sama w sobie nie jest okolicznością, która mogłaby automatycznie wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest bowiem przy tym jeszcze wykazanie, że przeszkody tej przy dołożeniu starań możliwych w danej sytuacji, nie można było przezwyciężyć. Innymi słowy ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu. Ten warunek natomiast nie został spełniony. Skarżący nie wyjaśnili bowiem, z jakich powodów niemożliwe było terminowe dokonanie czynności przez W. D., którą J. P. poprosiła o wykonanie tej czynności, a która dokonała wpłaty wpisu dopiero następnego dnia po terminie. W żaden sposób nie wykazali również przeszkód, by uregulowania należności nie mógł wykonać zobowiązany solidarnie Ł. P. Przeszkody takiej w ocenie Sądu nie stanowił wskazany we wniosku brak posiadania przez niego środków na pokrycie wpisu, gdyż w takiej sytuacji możliwe było terminowe opłacenie wpisu ze środków powierzonych przez J. P. Tym bardziej, że jak wynika z danych adresowych stron, oboje mieszkają w tej samej miejscowości i nie powinno być problemu z przekazaniem stosownych funduszy. W sytuacji zatem, gdy jedna ze stron nie mogła osobiście dokonać czynności z powodu opieki nad chorym dzieckiem, należało oczekiwać, by druga strona, sama nie dysponując środkami na uiszczenie wpisu, wyręczyła ją z tego obowiązku. W szczególności, że Ł. P. winien być bardziej zainteresowany w uniknięciu negatywnych konsekwencji w związku z upływem terminu do dokonania czynności procesowej, niż osoba trzecia, której ostatecznie zlecono uiszczenie wpisu, a która nie wywiązała się należycie z tego zadania. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżących, gdyż można im przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Raz jeszcze należy podkreślić, że przy ocenie winy lub braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2016r. sygn. akt I FZ 154/16). W ocenie Sądu, mimo obiektywnych możliwości, skarżący nie podjęli skutecznych działań, gwarantujących zabezpieczenie swoich interesów, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci uiszczenia wpisu.