I SA/Op 360/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 kwietnia 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. S. G. dalej jako "Skarżąca" zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji poprzez zajęcie komornicze spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zarówno w majątku jak i sferze jej bieżącego utrzymania. Jako emerytka Skarżąca nie posiada środków na jednorazowe pokrycie kwoty zobowiązania wynikającego w zaskarżonej decyzji, które określono na kwotę 18.979,00 zł. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy nie odniósł się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to strona zobowiązana jest do przedstawienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. o sygn. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie Sądu, Skarżąca nie uprawdopodobniła dostatecznie niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyraziła w nim jedynie swoją obawę wobec zagrożeń, których upatruje w wysokości wymagalnego zobowiązania podatkowego w zestawieniu z obecną jej sytuacją materialną. Nie wskazała jednakże, na czym konkretnie miałoby polegać grożące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zaś wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jest wykazanie przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Okoliczności przemawiających za zaistnieniem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dopatrzył się również poddając ocenie dokumentację złożoną przez stronę w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Z dokumentacji tej wynika wprawdzie, że aktualna sytuacja materialna, w jakiej znajduje się skarżąca jest niekorzystna niemniej jednak nie jest równoznaczna z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż przesłanki udzielenia prawa pomocy nie są tożsame z tymi które decydują o przyznaniu ochrony tymczasowej tj. wstrzymaniu wykonania aktu (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Wyjaśniając motywy odmowy wskazać należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Tak więc rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku i zastosowaniem tymczasowej ochrony nie może być także sytuacja zajęcia egzekucyjnego, którym objęta została emerytura Skarżącej. Zgodnie z brzmieniem art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. w Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) wysokość potrąceń z tego tytułu nie może być większa niż 25% świadczenia. Skarżaca nie wskazała na inne potrącenia, przez co nie można uznać, aby większość należnej jej emerytury podlegała zajęciu, grożącą powstaniem niepowetowanej szkody lub trudnych do uniknięcia skutków. Zatem tutejszy Sąd mając na względzie to, iż obowiązkiem Sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie (zob. postanowienie NSA z dnia 7.02.2011, sygn. akt II FSK 2587/10), na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.