I SA/Op 368/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 9 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2015 r. zatytułowanym "Skarga", J. M. (dalej strona, skarżący) zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 9 kwietnia 2015 r. wydanej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Uzasadniając wniosek skarżący, poza przedstawieniem zarzutów dotyczących dopuszczalności wydania zaskarżonej decyzji, nie wskazał jednak żadnych okoliczności, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Odpowiadając na powyższy wniosek organ odwoławczy podkreślił, że do dnia 12 czerwca 2015r. skarżący uregulował ciążącą na nim zaległość z tytułu podatku od spadków i darowizn wraz z należnymi odsetkami za zwłokę dokonując wpłaty w łącznej kwocie 4.482,56 zł. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organ odwoławczy pozostawił ocenie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to strona zobowiązana jest do przedstawienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. o sygn. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nie wykazał zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wskazał on bowiem żadnych zdarzeń, które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wyjaśnił na czym konkretnie miałoby polegać grożące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zaś wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jest wykazanie przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Sformułowane w skardze i jej uzasadnieniu zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji (jej sprzeczność z przepisami prawa podatkowego) oraz argumenty mające potwierdzić ich zasadność, również nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Nie zostały one wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, natomiast Sąd rozpoznając wniosek w tym przedmiocie nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji. Wyjaśniając motywy odmowy wskazać należy, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego może rodzić trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania strony skarżącej o ich istnieniu. Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Tak więc rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Zauważyć też należy, że skarżący do dnia 12 czerwca 2015r. uregulował ciążącą na nim zaległość, dokonując wpłaty w łącznej kwocie 4.482,56 zł., co oznacza, że wynikające z zaskarżonej decyzji zobowiązanie zostało wykonane, tym samym złożony w tej części wniosek jest bezzasadny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.