I SA/Op 375/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 7 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 7 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. D. D. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego wniósł na nią skargę do tut. Sądu. Ponieważ od skargi nie został uiszczony należny wpis, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 grudnia 2018 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.846 zł, obliczonego zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W wezwaniu określono siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu, liczony od dnia otrzymania wezwania oraz sposób uiszczenia należnego wpisu jak również zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 grudnia 2018 r., co wynika z adnotacji na zwrotnym poświadczeniu odbioru wezwania o uiszczenie wpisu, a zatem termin do jego uiszczenia upływał zatem z dniem 27 grudnia 2018 r. ( w dniu następnym po dniu ustawowo wolnym od pracy). Ponieważ w powyższym terminie wpis od skargi nie został uiszczony, postanowieniem tut Sądu z dnia 16 stycznia 2019r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 6.02.2019r.) skarga została odrzucona na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Wnioskiem z dnia 4 lutego 2019r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu, a który to został już uregulowany przez samego skarżącego w dniu 30 stycznia 2019 r., przelewem z jego rachunku na konto tut Sądu . Uzasadniając swoje żądanie, pełnomocnik wskazał, że po otrzymaniu w dniu 19 grudnia 2018r. wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, w dniu 21 grudnia 2018r. przesłał je skarżącemu (mailem oraz pocztą tradycyjną), który to z uwagi na jego ówczesny pobyt na leczeniu [...] w [...] nie odebrał ani przysyłki pocztowej, ani też z uwagi na brak komputera, nie miał możliwości odebrania skierowanej do niego wiadomości mailowej. Dopiero w dniu 30 stycznia 2019 r. uzyskał wiedzę o zaistniałym uchybieniu terminu i dokonał wpłaty należnego wpisu. Do wniosku dołączono wydruk skierowanej do skarżącego wiadomości mailowej oraz fakturę za jego pobyt na leczeniu [...] w [...] w okresie od dnia 15.12.2018 r. do dnia 19 stycznia 2019 r. wraz z planem wykonanych u niego zabiegów leczniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Jak wynika z treści art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zatem zachowanie wymogów formalnych z art. 87 § 1 i 4 p.p.s.a. oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi w dokonaniu określonej czynności procesowej nastąpiło bez winy strony. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca dopełniła uchybionej czynności, dokonując wpłaty należnego wpisu od skargi. W sprawie spełnione zatem zostały warunki określone w art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., co umożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku strony. Przechodząc do oceny okoliczności podanych przez pełnomocnika w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku trzeba wskazać, że przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. Zatem brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II FZ 750/15, dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15; także J.P. Tarno [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Natomiast do negatywnych przesłanek przywrócenia terminu zalicza się m.in. niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), nieznajomość prawa (wyrok NSA z 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97). Dodać należy, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Odnosząc te rozważania do okoliczności, przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, iż nie mogą one stać się podstawą uwzględnienia wniosku. Nie sposób bowiem przyjąć, by fakt pobytu skarżącego na leczeniu [...], był okolicznością nadzwyczajną, niezależną od jego woli, niedającą się przewidzieć, a ponadto tego rodzaju, że strona nie mogła dopełnić czynności nawet mimo podjęcia najwyższego w danych okolicznościach wysiłku. Strona składająca skargę, pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne. Skoro w sposób planowany opuszcza jedynie czasowo miejsce zamieszkania, które pozostaje niezmienione, jej staraniom należy pozostawić dbałość o uniknięcie negatywnych skutków nieobecności. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w sytuacji, kiedy strona reprezentowana jest w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika i pełnomocnictwo to nie zostało skutecznie wypowiedziane, okoliczności dotyczące osoby skarżącego mające uprawdopodabniać brak po jego stronie winy w uchybieniu terminu pozostają bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast we wniosku nie wykazano w ogóle, aby w przypadku pełnomocnika skarżącego zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które w świetle art. 86 p.p.s.a. mogły uzasadniać przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi z zachowaniem, wyznaczonego dla tej czynności terminu. Jeśli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Strona ponosi zatem skutki niestarannego wyboru pełnomocnika. Jeżeli zatem strona skarżąca ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania jej w toku postępowania, to powinien on, zachowując należytą staranność w pilnowaniu interesów procesowych strony, dopilnować, aby uiszczenie wpisu sadowego, niezależnie od tego, jako sposób komunikacji przyjęto we wzajemnych kontaktach nastąpiło w przewidzianym terminie. Opóźnienie w dokonaniu tej czynności, zaistniałe wskutek zaniechania bądź zaniedbania umocowanego pełnomocnika, obciążają samą stronę skarżącą, która ponosi konsekwencje za jego winę w uchybieniu terminu. Fachowy pełnomocnik zobowiązany jest też w taki sposób zorganizować swoją pracę, aby z powodu jego nieobecności reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. Tym bardziej, że miernik staranności, jakiej można by wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, jest znacząco wyższy, w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji.