I SA/Op 409/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za październik i grudzień 2007 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2007 r. wskutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę R. M. (dalej skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 sierpnia 2012 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za październik i grudzień 2007 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2007 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej – radcy prawnemu E. A. w dniu 28 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną skarżącej, jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. W motywach uzasadnienia Sąd wskazał, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 lutego 2013 r. Skarga kasacyjna została nadana w urzędzie pocztowym 26 lutego 2013 r., przy czym pełnomocnik skarżącej na kopercie wskazał jako pierwszego adresata Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i temu właśnie Sądowi skargę doręczono w dniu 1 marca 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny w tym samym dniu przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W tej sytuacji, za dzień wniesienia skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przyjąć należało dzień przekazania skargi do tego Sądu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przekazanie skargi kasacyjnej nastąpiło w dniu 1 marca 2013 r., tj. po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej skarżącej na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, że skarżąca uczyniła adresatem nadanej 26 lutego 2013 r. przesyłki zawierającej skargę kasacyjną - Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca zaprzeczyła, by jej intencje były takie, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, a także temu, że skargę kasacyjną skierowała błędnie. Na potwierdzenie swego stanowiska skarżąca załączyła do zażalenia dowód pocztowego potwierdzenia nadania skargi 26 lutego 2013 r. na adres WSA w Opolu. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., zażalenie oddalił Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kwestii prawidłowości doręczenia przesyłki, decydująca jest zgodność adresu doręczenia z adresem wskazanym na kopercie, jako że to kopertą kieruje się urząd pocztowy nadając bieg przesyłce. Sąd stwierdził, iż koperta, w której została nadana skarga kasacyjna, wskazuje jednoznacznie, że nadawca przesyłki umieścił na niej pełny adres zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przy czym nie ulega wątpliwości, że adres Naczelnego Sądu Administracyjnego został wskazany jako pierwszy. Zatem, gdy przesyłka została doręczona na adres wskazany w części koperty przeznaczonej na dane adresata, nie sposób uznać, że doręczenie to – jako błędne i niezgodne z intencją nadawcy – nie ma znaczenia dla określenia prawidłowości i daty wniesienia pisma. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował stanowisko sądu I instancji, że za dzień wniesienia skargi kasacyjnej należało uznać dzień przekazania tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny sądowi I instancji, co nastąpiło w dniu 1 marca 2013 r. Końcowo Sąd II instancji wskazał, iż to, czy uchybienie terminu było związane z niezawinioną nieświadomością skierowania przesyłki na nieprawidłowy adres (w związku z treścią potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, z której wynika, że nadawca miał zamiar nadać pismo do sądu właściwego) może być ewentualnie przedmiotem rozważań w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu. Pismem nadanym w dniu 3 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik, nawiązując do treści uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r. dotyczącej możliwości przywrócenia terminu, podał, iż korzysta ze wskazania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 P.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. W ocenie Sądu wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane. Wprawdzie pełnomocnik nie wskazał, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, jednakże zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy za datę ustania przyczyny uchybienia terminu uznać należało dzień otrzymania przez stronę skarżącą postanowienia NSA z dnia 20 sierpnia. 2013 r. sygn. I FZ 132/13. W aktach sprawy wprawdzie brak jest potwierdzenia otrzymania przez pełnomocnika strony tego postanowienia, jednak z zestawienia dat nadania pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu - 3 września 2013 r. i zarządzenia o przesłaniu odpisu ww. postanowienia NSA m.in. pełnomocnikowi - 27 sierpnia 2013 r. wynika, iż skarżąca dochowała siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 P.p.s.a. Nie budzi też wątpliwości, że skarżąca dokonała spóźnionej czynności, tj. złożenia skargi kasacyjnej. Konieczne stało się zatem rozważenie, czy argumenty przedstawione przez skarżącą uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazać w tym miejscu należy, iż na gruncie omawianego przepisu pojęcie strony rozumie się szeroko, rozciągając je także na pełnomocnika (por. post. NSA z dnia 7.05.2010 r. I OZ 327/10), bowiem pojęcie winy strony obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania czynności procesowych, czyli również winę pełnomocnika. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Przy czym wskazać należy, iż w świetle ukształtowanego już w tej kwestii orzecznictwa, akceptowanego przez tut. Sąd, gdy stronę reprezentuje pełnomocnik profesjonalny, ciąży na nim szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowości dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11,; z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 768/11, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31.03.2009 r., I FZ 69/09). W przedmiotowej sprawie brak winy w dochowaniu terminu pełnomocnik skarżącej uzasadnił niezawinioną nieświadomością skierowania przesyłki na nieprawidłowy adres, czego miała dowodzić treść potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, wskazująca, że nadawca miał zamiar nadać pismo do sądu właściwego. W ocenie Sądu, przedstawiona argumentacja nie daje podstaw do uznania, aby złożeniu w terminie skargi kasacyjnej stanęły niespodziewanie i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć. W sprawie nie istniały bowiem obiektywne przeszkody uniemożliwiające wniesienie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Zauważyć należy, iż dla skutecznego dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli czynność ta dokonywana jest za pośrednictwem poczty, konieczne jest właściwe zaadresowanie przesyłki zawierającej pismo. Pełnomocnik w niniejszej sprawie adresując pismo wskazał dwóch adresatów - zarówno Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, przy czym adres Naczelnego Sądu Administracyjnego został wskazany jako pierwszy, co spowodowało doręczenie przesyłki temu Sądowi. Taki sposób zaadresowania przesyłki przez fachowego pełnomocnika niewątpliwie świadczy o niezachowaniu należytej staranności przy czynnościach związanych z wysłaniem skargi kasacyjnej. Pełnomocnik winien wykazać się w tym względzie szczególną starannością i tak zaadresować przesyłkę, aby w sposób jednoznaczny wynikało z niej, kto jest adresatem. Jakikolwiek stan niepewności dotyczący wskazania odbiorcy przesyłki obciąża nadawcę, który nie może przerzucać na doręczyciela obowiązku odczytania intencji nadawcy co do miejsca odbioru przesyłki. Zatem, działanie takie nie sposób zatem uznać za niezawinione i oceny tej nie zmienia okoliczność, iż intencją strony było skierowanie przesyłki do WSA w Opolu, co potwierdza dowód nadania przesyłki. Jak bowiem podkreślił w swym postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny, potwierdzenie nadania, po dokonaniu odpowiednich adnotacji przez pracownika poczty, jest zwracane nadawcy i doręczyciel nie kieruje się danymi w nim zawartymi. Nadto zauważyć należy, że potwierdzenie nadania wypełnia nadawca, zatem to on jest odpowiedzialny za prawidłowe wskazanie adresata zarówno na kopercie zawierającej przesyłkę, jak i na potwierdzeniu nadania przesyłki. Podkreślić należy, iż prawidłowy sposób nadania biegu skardze kasacyjnej jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jej treść, ale i za formę oraz skuteczność formalną. Zatem, zdaniem Sądu, od fachowego pełnomocnika należało oczekiwać, że dokonując technicznej czynności jaką jest zaadresowanie koperty, w której nadana była skarga kasacyjna, wykaże się dostateczną starannością, która zapewni skuteczność tejże czynności. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania, Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu pełnomocnika skarżącej, gdyż można mu przypisać co najmniej niedbalstwo, wyrażające się w niestarannym prowadzeniu powierzonej sprawy. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci uiszczenia wpisu. Z powyższych przyczyn, Sąd na podstawie art. 86 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.