I SA/Op 429/25

WyrokWSA w Opolu2025-08-19

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Beata Kozicka, Aleksandra Sędkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy na usuwanie skutków powodzi może być przyznany osobie, która poniosła straty w zalanej piwnicy i garażu, ale jej mieszkanie nie zostało zalane, a straty nie wpływają na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie rozważyły wszystkich istotnych kwestii, w tym utraconego sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego, bojlera elektrycznego i piecyka elektrycznego, w kontekście zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Ponadto, sąd stwierdził, że zasiłek celowy na pomoc doraźną w przypadku strat po powodzi z września 2024 r. jest przyznawany na podstawie szczególnej podstawy prawnej (art. 69a ustawy zmieniającej), co oznacza, że jego przyznanie jest obligatoryjne, a nie uznaniowe, jeśli wnioskodawca spełnia kryteria.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy doraźnej w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. w Głuchołazach. Wnioskodawca poniósł straty w zalanej piwnicy i garażu, w tym zniszczeniu uległy sprzęt turystyczny, narzędzia, żywność, odzież, bojler, piec gazowy i grzejnik elektryczny. Organy obu instancji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że straty te nie wpłynęły na utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych, a zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując te decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 24 stycznia 2025 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr SKO.40.1007.2025.ps w przedmiocie odmowy przyznania pomocy doraźnej w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 24 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000535.25. Zaskarżoną przez B. Ś. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) decyzją z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr SKO.40.1007.2025.ps., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu – działając na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: K.p.a., po rozpatrzeniu, na posiedzeniu niejawnym, odwołania strony od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Głuchołaz (dalej: Burmistrz) z 24 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000535.25, orzekającej o odmowie przyznania pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. – utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji – po zaakceptowaniu ustaleń i wywodów organu pierwszej instancji – przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że wnioskiem z 26 września 2024 r., złożonym tego samego dnia w Ośrodku Pomocy Społecznej w Głuchołazach, strona zwróciła się o udzielenie pomocy finansowej w związku ze stratami jakie poniosła wskutek powodzi we wrześniu 2024 r. Podał następnie organ odwoławczy, że w toku postępowania 1 października 2024 r. przeprowadził z żoną wnioskodawcy, (który wyjechał do [...]) skrócony wywiad środowiskowy (kwestionariusz wywiadu w aktach sprawy), w którym odnotowano poniesione straty zgodnie z dołączonym protokołem, a także, że wnioskodawca ubiega się o pomoc finansową - doraźną w wyniku powodzi. W spisie strat powstałych w wyniku sytuacji kryzysowych/zjawisk atmosferycznych wskazano, że zalaniu uległ wolnostojący garaż oraz piwnica, a zniszczeniu uległy: namiot, nożyce do cięcia krzewów, bombki choinkowe, choinka, zabawki. Jednocześnie odnotowano, że mieszkanie, które nie zostało zalane i w którym nie odnotowano żadnych szkód, jest ubezpieczone. Stwierdzono również, że piec (jeden wspólny dla wszystkich rodzin) nie uległ zalaniu. W dalszej kolejności Kolegium zaznaczyło, że w dniu 30 grudnia 2024 r. wnioskodawca złożył oświadczenie, w którym podał, że na skutek powodzi stracił dobytek przechowywany w piwnicy, tj.: sprzęt turystyczny (namioty, śpiwory) o wartości 3.000 zł, kosiarka spalinowa - 1.500 zł, narzędzia pracy - 2.000 zł, nożyce elektryczne, podgrzewacz wody 801 - 1.200 zł, rower elektryczny - 4.000 zł, przetwory różnego rodzaju słoiki (z mięsem i warzywami), ziemniaki, buraki, marchew i inne warzywa, obuwie zimowe męskie i damskie, chemię gospodarczą, piec gazowy do ogrzewania pomieszczeń i grzejnik elektryczny do ogrzewania. Przytoczoną na wstępie decyzją z 24 stycznia 2025 r. Burmistrz odmówił przyznania stronie pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził w szczególności, że mimo strat poniesionych w wyniku zalania garażu i piwnicy (organ przytoczył wskazane wyżej straty podane przez stronę jak i stwierdzone z spisie strat), strona nie utraciła możliwości zaspakajania podstawowych potrzeb bytowych. Z tego powodu nie kwalifikuje się do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego na pomoc doraźną, która w świetle przepisów art. 39 i art. 40 ustawy o pomocy społecznej przyznawana jest w celu zaspokojenia niezbędnej, najbardziej elementarnej potrzeby bytowej, tj. takiej której zaspokojenie umożliwi osobie/rodzinie życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Tymczasem – jak uznał organ I instancji –poniesione przez stronę w wyniku powodzi szkody nie wpłynęły na utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych i nie zagrażają podstawowym warunkom egzystencji człowieka, a nadto mieszkanie strony nie uległo zalaniu przez powódź. Ponadto Kolegium zauważyło, że organ I instancji stwierdził, że zasiłek celowy nie może być utożsamiany z rekompensatą straty. Równocześnie Burmistrz wyjaśnił, że nie ma bowiem charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym lub klęski żywiołowej. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organ zobowiązany jest kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W dalszych motywach - przytaczając stanowisko organu I instancji - organ odwoławczy podniósł, że w decyzji pierwszoinstancyjnej zaznaczono, że pomoc udzielana w przypadku klęski na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej winna być skierowana do osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych lub domach, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu (dotyczy to odpowiednio budynków gospodarczych), wskutek czego osoby te znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć. Podsumowując Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji zaakcentował także, iż w sprawie kierował się ustalonymi przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Zasadami udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. W odwołaniu od powyższej decyzji (wniesionym z zachowaniem ustawowego terminu) wnioskodawca podniósł, że prawo do pomocy doraźnej w wysokości 8 tys. zł przysługuje mu jako poszkodowanemu w wyniku powodzi. Zauważył, że w następstwie powodzi jego rodzina poniosła określone straty, które wpłynęły na możliwość zaspokojenia ich potrzeb życiowych i będą dla nich trudne do odtworzenia. Wskazał, że pomoc doraźna została określona w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, w którym przewidziano możliwość przyznania pomocy rodzinom, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej, a zatem np. powodzi. Pomoc ta może być przyznana niezależnie od dochodu. Podał, że rozumie, iż pomoc ta nie ma charakteru odszkodowawczego, ale na pewno ma przyczynić się do odtworzenia normalnego, minimalnego standardu funkcjonowania rodziny, który był zabezpieczony przed zdarzeniem losowym z września 2024 r. Nadmienił, że poniesione straty w postaci sprzętu, żywności i odzieży służą zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych, a w takim celu przyznawany jest zasiłek celowy. Poza tym odnotował, że odmówiono mu pomocy, podczas gdy sąsiadom w podobnej sytuacji tę pomoc przyznano. Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w trybie art. 132 § 1 K.p.a. i przekazał je wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Wskazaną na wstępie decyzją Kolegium stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W motywach przypomniało, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie, czy organ pierwszej instancji zasadnie odmówił stronie przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną na usuwanie skutków klęski żywiołowej, tj. powodzi, która miała miejsce w gminie Głuchołazy we wrześniu 2024 r. Następnie zaznaczyło Kolegium, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego (Dz. U. poz. 1395 ze zm.), w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. w południowo-zachodniej części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzono (na okres 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia) stan klęski żywiołowej na obszarze obejmującym w części województwa opolskiego - powiaty głubczycki, nyski i prudnicki oraz gminę Strzeleczki w powiecie krapkowickim (§ 1 ust. 2 pkt 2), a także powiaty brzeski, kędzierzyńsko-kozielski, opolski oraz powiat krapkowicki w zakresie innym niż określony w pkt 2 (§ 1 ust. 2 pkt 2a). Mocą jego § 1 ust. 2 pkt 2 i 2a tego ustanowiono, że obszar, o którym mowa w ust. 1, obejmuje: 2) w województwie opolskim - powiaty głubczycki, nyski i prudnicki oraz gminę Strzeleczki w powiecie krapkowickim; 2a) w województwie opolskim - powiaty brzeski, kędzierzyńsko-kozielski, opolski oraz powiat krapkowicki w zakresie innym niż określony w pkt 2. Miasto Głuchołazy, położone w powiecie nyskim, zostało objęte rozporządzeniem. W dalszych motywach Kolegium zaznaczyło, że materialnoprawną podstawą orzekania w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia decyzji u.p.s. lub ustawa. Wyjaśniło przy tym, że zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Stosownie zaś do art. 40 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten - wedle art. 40 ust. 3 u.p.s. - może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Dokonując wykładni art. 40 ust. 2 u.p.s. zwróciło uwagę na treść przepisów art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 22 pkt 1 i art. 110 ust. 2 tej ustawy. W myśl art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną zalicza się do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę. Stosownie do art. 22 pkt 1 u.p.s. do zadań wojewody należy ustalenie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast wedle art. 110 ust. 2 u.p.s. gmina realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazywanymi przez wojewodę. Choć ustanowione w oparciu o art. 22 pkt 1 u.p.s. ustalenia (wytyczne) nie należą do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a więc nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych decyzji administracyjnych w sprawie przyznania zasiłków celowych, to jednak wiążą na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s., gminę w realizacji dotacji i winny być respektowane przez gminę przy wypłacie, na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s., zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel. Jednakże to art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. jest jedyną regulacją normatywną o randze ustawowej dotyczącą zasad przyznawania zasiłku celowego w przypadku strat poniesionych w wyniku klęski żywiołowej, dlatego stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Jednocześnie przytoczyło Kolegium zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zasady udzielania - ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych - pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej (Zasady Udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku - zwane dalej Zasadami). Wyjaśniło nadto, że wśród form pomocy wskazano (w części I Zasad ust. 1 pkt 1 lit. a) pomoc doraźną na którą składa się m.in. zasiłek celowy przyznawany, na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, zwany dalej "zasiłkiem celowym na pomoc doraźną", przyznawany przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Pomoc ta - stosownie do części I Zasad - przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (ust. 2); wypłacana jest przez właściwe miejscowo ośrodki pomocy społecznej albo przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta - ust. 3); przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, które w wyniku powodzi poniosły szkodę (ust. 4). Zasiłek celowy na pomoc doraźną przyznawany jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym prowadzącym w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym na terenie obszaru dotkniętego powodzią (ust. 7); udzielany jest na wniosek uprawnionego lub z urzędu (za zgodą uprawnionego), złożony nie później niż w terminie do 15 marca 2025 r. (ust. 8). Podstawą do przyznania zasiłku na pomoc doraźną jest przeprowadzony skrócony wywiad środowiskowy - część VII kwestionariusza wywiadu, w zakresie lit. A poz. 1-6 oraz lit. B (ust. 12). Podsumowując ten wywód Kolegium zaznaczyło, że przywołane zasady, choć normują tryb postępowania w sprawach dotyczących danej kategorii pomocy, nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego. Argumentując Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Podało także, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Powtórzyło za organem I instancji, że poniesione straty są jednym z głównych kryteriów przyznania pomocy. Niemniej – jak stwierdziło – świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za straty spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi. Sam fakt wystąpienia szkody nie jest zatem wystarczającą przesłanką uruchomienia pomocy, konieczne jest wystąpienie przesłanek ogólnych udzielenia wsparcia, w tym przede wszystkim musi zaistnieć trudna sytuacja życiowa, której osoba (rodzina) nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć. Zasiłki celowe przyznane na podstawie komentowanego artykułu nie mają charakteru odszkodowania za poniesione w wyniku zdarzeń losowych szkody i nie są przyznawane w celu zrekompensowania powstałego w majątku osób uszczerbku, nie stanowią również zadośćuczynienia ze strony organów państwa. Nie każdy zatem podmiot, który poniósł szkodę w rozumieniu art. 40 u.p.s., może i musi uzyskać zasiłek celowy (tak: I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, Warszawa 2023, art. 40). Podzieliło także stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zasiłek celowy z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej w wyniku klęski. Pomoc, o której mowa w art. 40 cyt. ustawy, nie może być udzielana bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny zatem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc w postaci zasiłku celowego ma zatem służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Równocześnie za judykaturą Kolegium wyjaśniło, że przez pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Innymi słowy, niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 150/23; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 października 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 501/22; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 911/23, wszystkie przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ odwoławczy wyjaśnił, że niezbędna potrzeba bytowa ma zatem dotyczyć sytuacji, gdy podstawowe potrzeby danych osób nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie, gdyż celem pomocy (także w formie zasiłków powodziowych) nie jest zapewnianie odszkodowań za doznane straty z różnych przyczyn. Według Słownika Języka Polskiego niezbędny to taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować, taki który jest bardzo potrzebny. Kolegium podkreśliło, że decyzje wydawane w trybie art. 40 ust. 2 u.p.s. podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, co zasadniczo oznacza, że organ ma możliwość, lecz nie obowiązek, przyznania zasiłku celowego osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność i arbitralność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Przenosząc te wywody na grunt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy wskazał, że bezspornie mieszkanie strony nie zostało zalane w wyniku powodzi, stąd miała ona możliwość normalnego w nim funkcjonowania. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż sam fakt wystąpienia straty spowodowanej przez powódź we wrześniu 2024 r. nie stanowi wystarczającej przesłanki do uruchomienia wnioskowanej pomocy. Okoliczności sprawy nie wskazują by wnioskodawca znalazł się w trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć. Przede wszystkim trafnie skonstatował organ pierwszej instancji, iż zasadnicza potrzeba bytowa strony w postaci posiadania miejsca zamieszkania jest zabezpieczona. W chwili powodzi strona prowadziła gospodarstwo domowe w mieszkaniu, które nie zostało zalane w wyniku powodzi, stąd miała możliwość normalnego funkcjonowania w części mieszkalnej. Kolegium dostrzegło, iż zalane pomieszczenia (piwnica i garaż) były na co dzień użytkowane przez wnioskodawcę, służąc do przechowywania różnych przedmiotów (sprzętów, narzędzi, elektronarzędzi, odzieży, przetworów czy zapasów). Pomieszczenia te, wraz z wyposażeniem, zostały na skutek powodzi zniszczone i niewątpliwie ich przywrócenie do stanu poprzedniego będzie wymagało nakładów finansowych. Jednocześnie ocena wskazanych przez stronę szkód w kontekście "niezbędnej potrzeby bytowej" prowadzi – jego zdaniem – do wniosku, iż elementarne potrzeby wnioskodawcy są zabezpieczone we wskazanym mieszkaniu. Najprościej rzecz ujmując, jak oceniło Kolegium, odwołujący się ma gdzie spać, gdzie przyrządzać posiłki, ma do dyspozycji łazienkę. W opinii Kolegium, należy odróżnić podstawowe potrzeby bytowe (bez zaspokojenia których człowiek nie może egzystować w sposób godny) od innego rodzaju potrzeb. Innymi słowy należy ocenić, czy zalane mienie było niezbędne do życia, czy też gwarantowało po prostu określony poziom (standard) zaspokajania potrzeb życiowych. Niespornie poniesiona przez stronę strata materialna wiąże się z obniżeniem pewnego standardu życia, do którego wnioskodawca przywykł, niemniej nie można powiedzieć, że naprawienie wyrządzonych przez powódź szkód jest jego niezbędną potrzebą życiową, tj. taką bez której zaspokojenia nie może w sposób odpowiadający godności człowieka funkcjonować. W ocenie Kolegium - wobec faktu, iż zalane zostały wyłącznie inne pomieszczenia (piwnica i garaż), a wnioskodawca ma do dyspozycji lokal mieszkalny - nie sposób stwierdzić, że strona nie ma zapewnionych warunków do godnej egzystencji na poziomie elementarnym. Przede wszystkim w mieszkaniu tym może zaspakajać - tak jak dotychczas - podstawowe potrzeby życiowe, do których zaliczyć należy jedzenie, mieszkanie, leki itp. Nadto kierując się zasadami doświadczenia życiowego, nie sposób przyjąć, by zgromadzone w piwnicy przetwory i zapasy żywności stanowiły podstawowe źródło wyżywienia strony. Tym samym, uwzględniając nawet, że z powodu zniszczenia zgromadzonych w piwnicy przetworów i zapasu warzyw doszło do pogorszenia sytuacji ekonomicznej strony, nie jest to jednak równoznaczne z trudną sytuacją życiową jakiej nie jest w stanie sama, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć, co potwierdza sam odwołujący podając, że otrzymanie zasiłku celowego pozwoli odbudować poniesione straty w wyniku powodzi, a nie żyć w godnych warunkach. Z powyższych względów Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że straty w piwnicy i w garażu strony nie mają wpływu na dalsze prawidłowe zabezpieczenie przez nią i jej rodzinę potrzeb bytowych oraz na ich funkcjonowanie w gospodarstwie domowym. Podsumowując powtórzyło, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i jej celem nie jest zaspokojenie wszelkich potrzeb wnioskodawców znajdujących się w trudnej sytuacji spowodowanej klęską żywiołową (powodzią). Kolegium zaznaczyło, że środki finansowe tworzące budżet państwa podlegają szczególnej ochronie i jednym z elementów tej ochrony jest nakaz, aby wszelkie świadczenia pochodzące z zasobów publicznych znajdowały uzasadnienie w potrzebie realizacji określonych celów. Dokonując wypłaty tych środków finansowych gmina nie ma dowolności w ich dysponowaniu, a jest związana wytycznymi i nie może przekazywać środków publicznych niezgodnie z ich przeznaczeniem. Oznacza to, że przy interpretacji wytycznych dotyczących wydatkowania dotacji prymat ma wykładnia językowa, co do zasady, o charakterze ścieśniającym. Dodatkowo wskazało, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 u.p.s., ma służyć tym samym celom, co zasiłek celowy określony w art. 39 u.p.s., albowiem jego funkcją jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Niezbędna potrzeba bytowa, to zaś potrzeba, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować - potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym, gdy zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie lub zdrowie. Kolegium również podniosło, podobnie jak organ I instancji, że wnioskowany zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej w wyniku klęski, gdyż funkcje te spełniają podmioty ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy. W związku z tym, kierując się zasadami udzielania pomocy społecznej, tj. wspierania osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych, nie można wytycznych zawartych w Zasadach wykładać rozszerzająco, co oznacza, że nie można przyznać zasiłku celowego na pomoc doraźną, którego przeznaczenie miałoby inne cele niż służące zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej. W tej sytuacji bez znaczenia dla istoty rozstrzygnięcia pozostają argumenty podniesione w odwołaniu, dotyczące wymienionych w spisie strat szkód, które - jak podniosła strona - zaspokajały jej egzystencję bowiem materiał zgromadzony w aktach jest spójny co do tego, że zgłoszone szkody nie świadczą o tym, aby strona z powodu zgłoszonych strat (zniszczeń) nie mogła zaspokajać niezbędnych potrzeb bytowych rodziny. Zniszczone w wyniku zalania garażu i piwnicy przedmioty, wymienione w spisie szkód i podane przez stronę, niewątpliwie stanowią dla odwołującego stratę materialną jednakże nie są to rzeczy obiektywnie niezbędne do funkcjonowania rodziny, a część z tych rzeczy w ogóle nie sposób uznać za służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych (np. choinki i ozdób choinkowych). Są to bowiem rzeczy, które trzeba uznać za gwarantujące określony, a nie niezbędny, poziom zaspokajania potrzeb życiowych. Kolegium uznało zatem, że organ pierwszej instancji zasadnie ocenił zgłoszone straty pod kątem ich wykorzystania dla realizacji niezbędnych potrzeb bytowych strony, a wydana przez ten organ decyzja - odmawiająca wnioskowanego zasiłku - odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący zakwestionował prawidłowość decyzji Kolegium i wniósł o jej uchylenie. Zaznaczył, że jego rodzina poniosła określone straty, które wpłynęły na możliwość zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Zaznaczył, że – tak jak jego małżonka – jest emerytem, a spowodowane przez powódź szkody będą trudne dla nich do odtworzenia. Utracone mienie i poniesione wskutek powodzi straty wpłynęły w sposób bezpośredni i wyraźny na ich życie. Zaakcentował, że utracone sprzęty służyły im do codziennego życia. Jest po operacji [...] i brak możliwości korzystania z podstawowych urządzeń, które utracił wskutek powodzi wpływa na jego zdrowie i możliwości ruchowe. Podniósł, że również utrata sprzętu w postaci bojlera elektrycznego i piecyka elektrycznego powoduje duże utrudnienia w codziennym życiu. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, z uwagi na sformułowane w skardze wnioski, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), dalej także P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądu administracyjnego polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Równocześnie zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Równocześnie mocą art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji wykazała, że są one dotknięte uchybieniami w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przechodząc do motywów rozstrzygnięcia zaznaczenia wymaga, że ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że został on nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji, jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. W rozpoznawanej sprawie – co wymaga podkreślenia – strona zwróciła się z wnioskiem o udzielenie pomocy doraźnej w związku ze stratami jakie poniosła w wyniku powodzi z września 2024 r., czyli wystąpieniem zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej. Przypomnieć zatem należy, co pominęły orzekające w sprawie organy, że zgodnie z art. 69b ust. 1 ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1473 ze zm.) – dalej Nowela, ustawa zmieniająca, zasiłek celowy "jest przyznawany" w przypadku wystąpienia straty w wyniku powodzi z września 2024 r. Jednocześnie ustawodawca wskazał, że przyznawany on jest "osobie albo rodzinie", co oznacza, że stanowi on w istocie wsparcie dla gospodarstwa domowego (art. 69b ust. 1 Noweli w zw. z art. 40 ust. 2 i art. 6 pkt. 9, 10 i 14 u.p.s.). Wskazać również należy, że z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. (druk sejmowy nr 802, Sejm X Kadencji, dostępny na stronie: https://www.sejm.gov.pl) wynika, że zaproponowane rozwiązania służą dostosowaniu, uproszczeniu i usunięciu wątpliwości interpretacyjnych przy przyznawaniu, wypłacie i rozliczeniu zasiłków celowych z pomocy społecznej przeznaczonych na cele remontowo-budowlane. Stosownie zaś do art. 40 ust. 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przy czym według art. 39 ust. 1-2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Jak wynika z art. 69a ustawy zmieniającej prawodawca ustanowił szczególną podstawę prawną udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego dla osób, które poniosły straty wskutek powodzi we wrześniu 2024 r., w stosunku do ogólnej podstawy prawnej określonej w art. 40 ust. 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że art. 69a ustawy zmieniającej obowiązywał 26 listopada 2024 r., a więc już w dniu wydania decyzji organów obu instancji. Ponadto z woli prawodawcy – jak wskazano powyżej – zasiłek z art. 69a ustawy "jest przyznawany", a nie "może być przyznany", co oznacza, że decyzja w sprawie takiego zasiłku nie jest decyzją wydawaną przy zastosowaniu uznania administracyjnego - jak błędnie wywodziły organy - lecz pozostaje tak zwaną decyzją związaną. Przyznanie zasiłku jest więc obligatoryjne, jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria udzielenia pomocy ze środków publicznych. Organ wydający decyzję w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy doraźnej nie posiada zatem kompetencji uprawniających go do działania w ramach uznania administracyjnego, a zobowiązany jest wyłącznie do ustalenia, czy strona składająca wniosek znalazła się w sytuacji faktycznej opisanej w art. 69a ustawy zmieniającej, i jeżeli tak się stało – to zobowiązany jest przyznać zasiłek na pomoc doraźną. Zaznaczenia także wymaga, że art. 69a ustawy zmieniającej odwołuje się do instytucji zasiłku celowego, a zatem wykładnia tych przepisów musi uwzględniać kontekst i cele ustawy. Przyznanie wnioskowanego zasiłku wymaga więc ustalenia, czy po stronie wnioskodawcy istnieje niezaspokojona niezbędna potrzeba bytowa. Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto został dotknięty klęską żywiołową. Przepis art. 40 ustawy nie może być bowiem realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny bowiem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Tym samym skoro ustawodawca unormował, że zasiłek na pomoc doraźną przyznaje się osobie, która poniosła stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., a nabycie prawa do niego następuje po spełnieniu warunków z art. 69a w związku z art. 40 ust. 2 ustawy, to rolą organu jest ustalenie związku tego zdarzenia losowego z sytuacją bytową poszkodowanego. W ocenie Sądu w prowadzonym postępowaniu organy obu instancji nie rozważyły wszystkich istotnych kwestii i nie dokonały należytej analizy oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym utraconego sprzętu medycznego strony w kontekście spełnienia przez nią przesłanki "zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej". Przede wszystkim brak jest odniesienia się organów - w aspekcie potrzeby bytowej - do korzystania przez stronę chociażby z roweru elektrycznego, czy miał zastosowanie jako sprzęt medyczny. Zwłaszcza, że nie jest kontestowane to, że strona jest starszą osobą schorowaną, ma problemy z [...]. Nie odniesiono się ani do tej okolizcnosci, ani także do utraty przez skarżącego odzieży zimowej, a także nie wiadomo jak oceniły organy w aspekcie ustawowych przesłanek zalanie podgrzewacza wody, pieca gazowego do ogrzewania pomieszczeń i grzejnika elektrycznego, które jak wynika ze spisu strat z 30 grudnia 2024 r. uległy zniszczeniu (k. 22). W konsekwencji powyższego organy przedwcześnie odmówiły stronie skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku. Wobec charakteru popełnionych naruszeń wskazać trzeba, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej oraz podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić również należy, że ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko postępowanie przeprowadzone w opisany wyżej sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 K.p.a. organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej się do tego, że rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. W uzasadnieniu – co wymaga przypomnienia – należy przedstawić w sposób spójny, logiczny i pełny tok rozumowania organu, obrazujący proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, aby możliwe było dokonanie weryfikacji zajętego przez organ stanowiska. W przeciwnym razie weryfikacja ta jest niemożliwa. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy administracji nie sprostały powyższym obowiązkom, naruszając wskazane przepisy. Nie została bowiem przez organy dostatecznie wyjaśniona przesłanka niezbędnej potrzeby bytowej w kontekście twierdzeń, że strona poniosła szkody związane z zalaniem i utratą sprzętu medycznego, (rehabilitacyjnego), bojlera elektrycznego i piecyka elektrycznego. Wobec rodzaju doznanej szkody powinnością organu było ustalenie istotnego - w ocenie Sądu - faktu, czy wskazane przez wnioskodawcę przedmioty były niezbędne do zaspokojenia potrzeb bytowych jego i jego rodziny. Nieustalenie tych okoliczności w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu uznać trzeba za istotny brak w materiale dowodowym sprawy, niepozwalający na tym etapie zgodzić się z argumentacją przedstawioną w decyzjach obu instancji w zakresie przyjęcia, że szkody w postaci ww. strat nie pozbawiały skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Podsumowując powtórzenia wymaga, że takie jak w przedmiotowej sprawie postępowanie organów, należało uznać jednak za co najmniej niewystarczające, gdyż niezmierzające w istocie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i ustalenia niespornego stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Jako dowolne należy zatem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a.). Poza tym, w uzasadnieniu decyzji organy winne m.in. wskazać dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 K.p.a.). Tym samym rzeczą organów jest – zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. – dążenie do wyczerpującego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i właściwej ich oceny. Oznacza to, że organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązane są z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do dokładnego jego wyjaśnienia, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 664/18). Na zakończenie podkreślić również należy, że - jak już wyżej zostało wskazane - organy obu instancji w uzasadnieniu decyzji nie przeprowadziły całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, tym samym ich rozstrzygnięcia nie spełniają normatywnych wymogów uzasadnienia decyzji, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W powyższym kontekście organy orzekające w sprawie nie dokonały odtworzenia stanu faktycznego stanowiącego przedmiot ich rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, bacząc by nie naruszono przepisów procedury administracyjnej, a wydając rozstrzygnięcie uzasadni swoje stanowisko stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło