I SA/Op 80/14
WyrokWSA w Opolu2014-11-05
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Marzena Łozowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury zaliczkowej, jeśli nie udowodnił faktycznego dokonania zapłaty zaliczki, a transakcja nie była jednoznacznie sprecyzowana pod względem przedmiotowym w momencie wystawienia faktury?Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku VAT z faktury zaliczkowej przysługuje podatnikowi jedynie w zakresie kwot, które zostały faktycznie zapłacone, co skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego u dostawcy. W przypadku braku dowodów na faktyczną zapłatę zaliczki oraz gdy transakcja nie była jednoznacznie sprecyzowana pod względem przedmiotowym w momencie wystawienia faktury, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. odliczyła podatek naliczony z faktury zaliczkowej dotyczącej remontu hali. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, uznając, że zapłata zaliczki nie została udowodniona, a transakcja nie była wystarczająco sprecyzowana. Spółka twierdziła, że zapłata nastąpiła gotówką, a organy podważały tę wersję, wskazując na brak dowodów wpływu środków na konto wykonawcy oraz sprzeczności w dokumentacji. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2014r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 listopada 2013 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z o.o. w G. (dalej jako: strona skarżąca, Spółka), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) [dalej: O.p.], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 17 kwietnia 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. w wysokości 64.198 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.
W styczniu 2012 r. strona skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wykonywania usług budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Siedziba Spółki mieści się w G. przy ul. P. w budynku po byłej portierni "B" G. Z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym skarżącej wynika, że wspólnikami Spółki są A. W. i A. W., a prezesem zarządu – T. W.
W deklaracji VAT-7 za styczeń 2012 r., Spółka zadeklarowała m.in. nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych o wartości netto 245.841 zł, natomiast jako kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego skarżąca wykazała 7.848 zł.
W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej wobec Spółki z o.o. "A" (ul. P. , [...] G.) w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania i obliczania podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe. W toku postępowania ustalono, że w styczniu 2012 r. doszło do nieprawidłowości w zakresie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w podatku od towarów i usług przez stronę skarżącą.
Organ I instancji wskazał, że nieprawidłowości te polegały na odliczeniu podatku naliczonego z faktury VAT nr 2/1/12 z dnia 31.01.2012 r. dotyczącej zaliczki do zlecenia Spółki "A" z dnia 30.01.2012 r. na remont i adaptację hali do produkcji pelletu na kwotę netto 245.000 zł, podatek VAT 56.350 zł, która to zaliczka w ocenie organu nie została w kontrolowanym okresie przez stronę na rzecz wystawcy faktury zaliczkowej uiszczona.
W toku postępowania ustalono, że do faktury dołączono zlecenie z dnia 30 stycznia 2012 r., według którego Spółka zleciła "C" A. W. wykonanie remontu kapitalnego budynku denaturatu w zakresie załączonego kosztorysu. Cena za wykonanie zlecenia obejmowała łączną kwotę w wysokości 700.000 zł + podatek VAT. Na realizację ww. zlecenia strony ustaliły zaliczkę w wysokości 245.000 zł netto + podatek VAT 56.350 zł. Zgodnie z kosztorysem inwestorskim, wartość netto kosztorysowa robót obejmująca: 1) remont połączony z modernizacją hali produkcyjnej, 2) instalacje wewnętrzne, linię kablową SN, stację Trafo, 3) przyłącza kanalizacji sanitarnej, przyłącze wody - wynosi bez podatku VAT 797.748,54 zł.
Z otrzymanego przez organ I instancji pisma Starostwa Powiatowego w Nysie, Wydział Architektury i Budownictwa, wynika, iż Starosta Nyski wydał dla Spółki decyzję nr [...] z dnia 12.06.2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku hali produkcyjnej na budynek wytwórni wyrobów ze słomy oraz ciesielnię w G., natomiast z odpowiedzi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że w zasobach archiwalnych Inspektoratu nie ma informacji na temat wydania na rzecz Spółki decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie dzierżawionego przez nią obiektu i terenu w G. przy ul. P.
W toku kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec firmy "C" A. W. organ I instancji w dniach 22 i 29.10.2012 r., przeprowadził oględziny w obecności T. W. (prezesa zarządu skarżącej Spółki) i A. W., w G., ul. P., na terenie po byłych Zakładach "B", w trakcie których stwierdzono zdewastowane budynki, częściowo wyburzone, a przy bramie wjazdowej wyremontowany - zgodnie z oświadczeniem A. W. - 1,5 roku wcześniej budynek byłej portierni. W okazanych do oględzin budynkach nie stwierdzono jakichkolwiek urządzeń. Na terenie obiektu nie stwierdzono żadnych znamion prowadzenia działalności gospodarczej. Podczas oględzin, A. W. wskazała na placu dwa budynki, tj. byłą halę produkcyjną oraz silos, które po adaptacji stanowić mają halę do produkcji pelletu oraz magazyn do składowania pelletu. W budynkach tych i na zewnątrz budynków nie stwierdzono oznak wykonania jakichkolwiek robót budowlanych poza częściową wymianą rynny w silosie, w celu zabezpieczenia ściany przed zalaniem. A. W. oświadczyła, że nie prowadzono jeszcze żadnych prac w tych budynkach w zakresie ich adaptacji do produkcji pelletu.
Nadto, w toku kontroli podatkowej w "C" A. W., organ I instancji stwierdził, że w okresie objętym kontrolą firma ta dokonała pięciu transakcji sprzedaży usług w zakresie sprzątania terenu i ciągów komunikacyjnych oraz innych prac gospodarczych wyłącznie na rzecz "D" Sp. z o.o. i zatrudniała w styczniu 2012 r. dwóch pracowników, a w okresie od lutego do sierpnia 2012 r. jednego pracownika, tym samym nie miała możliwości wykonania robót wymienionych w ww. fakturze zaliczkowej na remont i adaptację hali. Nie stwierdzono również faktur dotyczących zakupu usług budowlanych związanych z remontem portierni, hali produkcyjnej i silosu. Kontrolą objęte zostały zapisy w księgach podatkowych od 01.01.2012 r. do 31.08.2012 r.
Organ I instancji badając konta skarżącej Spółki, stwierdził, że w dokumentacji brak jest zapisów dotyczących zapłaty przez skarżąca na rzecz "C" A. W. zaliczki w kwocie 301.350 zł.
W dniu 12 listopada 2012 r. T. W. złożył do Urzędu Skarbowego w Nysie pisemne wyjaśnienie, że zapłatę za przedmiotową fakturę w formie gotówkowej, tj. kwotę 301.350 zł przekazał firmie "C" do rąk A. W., a środki na zapłatę zostały przez niego podjęte z konta Spółki w dniu 16 stycznia 2012 r., co dokumentować miał dołączony do pisma wyciąg z konta bankowego Spółki.
Na podstawie wyciągów bankowych Spółki z rachunku w ING Banie Śląski za styczeń 2012 r. organ I instancji stwierdził, że w dniu 16 stycznia 2012 r. dokonana została wypłata gotówkową kwoty 300.000 zł na rzecz T. W. Wypłatę zaksięgowano po stronie Ma konta: "[...] Rachunek bieżący ING" oraz po stronie Wn konta: "[...] "Zakład/Pożyczki krótkoterminowe W.T.", w treści: "Spłata pożyczki".
Natomiast przedłożony w trakcie kontroli podatkowej w firmie "C" A. W., wyciąg bankowy nr 1 za okres od 1.01.2012 r. do 31.01.2012 r. z rachunku tej firmy związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą w ING Bank Śląski S.A. nie potwierdzał wpłaty zaliczki wynikającej ze spornej faktury VAT, mimo oświadczenia A. W., że ww. kwotę otrzymała w styczniu 2012 r.
Dokonując analizy przychodów Spółki ze stycznia 2012 r. organ I instancji stwierdził, że Spółka dokonała sprzedaży usługi wykonania instalacji technologicznej na oczyszczalni ścieków w N. na wartość netto 248.040 zł, VAT 57.049,20 zł (faktura nr 1/12/2011 z dnia 31.12.2011 r.). Wpłata za wykonaną usługę nastąpiła 12 stycznia 2012 r. Organ I instancji wskazał, że wartość faktury zbliżona jest do przedmiotowej faktury dokumentującej otrzymanie zaliczki na wartość netto 245.000 zł, podatek VAT 56.350,00 zł, co, zdaniem organu I instancji, może świadczyć o tym, że faktura dokumentująca tę zaliczkę została wystawiona aby "zrównoważyć" kwotę podatku należnego.
Organ I instancji wskazał również, że sprzedawca usługi firma "C" A. W. zadeklarowała zaliczkę na remont i adaptację hali w pozycji 1 ewidencji sprzedaży VAT za luty 2012 r. zgodnie z wartościami z niej wynikającymi i zadeklarowała po stronie sprzedaży w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2012 r., natomiast zobowiązanie do wpłaty wynikające z powyższej deklaracji w wysokości 58.769 zł nie zostało uregulowane.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, powołując się także na powiązania rodzinne między podmiotami gospodarczymi (ojciec – córka), organ I instancji stwierdził, iż Spółka bezpodstawnie — na podstawie faktury zaliczkowej nr 2/1/12, zadeklarowała i odliczyła w deklaracji VAT-7 za styczeń 2012 r. kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr 2/1/12 z dnia 31 stycznia 2012 r. w wysokości 56.350 zł, w związku z czym naruszyła przepisy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w związku z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b) oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) [dalej jako: u.p.t.u.].
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie, decyzją z dnia 17 kwietnia 2013 r. określił Spółce za styczeń 2012 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 64.198 zł, w miejsce zadeklarowanego przez Spółkę zobowiązania podatkowego w wysokości 7.848 zł.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Spółka, reprezentowana przez prezesa zarządu, T. W., wniosła odwołanie, w którym zarzucono błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących zapłaty zaliczki przez "A" Sp. z o.o., pominięcie przedstawionych przez stronę dowodów w postaci zlecenia z dnia 30 stycznia 2012 r. wystawionego przez "A" Sp. z o.o., decyzji Starosty Nyskiego nr [...] z dnia 12 czerwca 2012 r., faktury VAT nr 2/1/12 z dnia 31 stycznia 2012 r. oraz potwierdzenia wypłaty z konta skarżącej Spółki, naruszenie przez organ I instancji obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń ze zgromadzonymi w sprawie dowodami.
W rozwinięciu zarzutów strona wskazała, że w toku postępowania zgromadzone zostały dowody, które jednoznacznie potwierdzają gotówkową wpłatę zaliczki przez skarżącą, a to w postaci bankowego potwierdzenia wypłaty z konta Spółki "A", oświadczenia prezesa zarządu Spółki "A" o zapłacie w formie gotówkowej, oświadczenia A. W. reprezentującej "C" o odbiorze przedmiotowej zaliczki oraz faktury VAT nr 2/1/12 z dnia 31 stycznia 2012 r. Natomiast twierdzenia przeciwne nie zostały, w ocenie skarżącej, poparte przez organ I instancji żadnymi dowodami. Zakwestionowano przy tym argumenty organu mające świadczyć o pozornym charakterze kwestionowanej faktury zaliczkowej, związane z powiązaniami rodzinnymi, jakie występują po stronie zleceniodawcy i zleceniobiorcy, próbie "zrównoważenia" przez skarżącą podatku należnego z faktury nr 1/12/2011 z dnia 31 grudnia 2011 r. Wskazano, że wykonanie robót wynikających ze zlecenia potwierdzone zostało fakturą częściową wystawioną przez wykonawcę oraz protokołem odbioru robót złożonych do urzędu skarbowego w dniu 24 grudnia 2012 r.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu opisaną na wstępie decyzją z dnia 8 listopada 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie, a to art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.t.u. oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Organ zaznaczył, że prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, przy czym faktura winna odzwierciedlać rzeczywiste nabycie towarów lub usług, potwierdzać dokonanie przedpłaty, zaliczki na poczet płatności za wykonaną usługę czy dostawę rodzącej obowiązek podatkowy u jej wystawcy. Faktura może zatem stanowić podstawę do odliczenia podatku z niej wynikającego, gdy rzeczywistym powodem jej wystawienia były czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.p.t.u., faktycznie dokonane między wskazanymi na fakturze sprzedawcą i nabywcą. Jeżeli bowiem faktura nie potwierdza rzeczywistej transakcji między wskazanymi w niej podmiotami, podatek naliczony z niej wynikający nie podlega odliczeniu.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że spór dotyczy rozstrzygnięcia czy Spółka była uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazaną w fakturze (wystawionej na rzecz Spółki przez "C" A. W.) z dnia 31 stycznia 2012 r. nr 2/1/12, mającej dokumentować przekazanie zaliczki dotyczącej zlecenia z dnia 30 stycznia 2012 r. w zakresie remontu i adaptacji hali do produkcji pelletu.
Na wstępie, odnosząc się do powołanego w odwołaniu protokołu odbioru wykonanych robót (budowlano-remontowych), który zdaniem Spółki, stanowi potwierdzenie wykonania usługi wskazanej w fakturze zaliczkowej ze stycznia 2012 r. organ odwoławczy wskazał, że protokół ten został sporządzony dnia 21 grudnia 2012 r. i w świetle jego zapisów ma dokumentować prace wykonane w okresie od dnia 2 stycznia 2012 r. do dnia 21 grudnia 2012 r. Organ zaznaczył, że treść protokołu, wskazuje ogólnie na remont portierni i remont budynku hali produkcyjnej. Natomiast zarówno ze zlecenia oraz załączonego do niego kosztorysu inwestorskiego, jak i z treści faktury z 31 stycznia 2012 r. nie wynika, aby remontem miała być objęta portiernia, o której mowa w protokole odbioru wykonanych robót. Wiarygodność zapisów protokołu odbioru robót, podważa także oświadczenie A. W. z października 2012 r., zgodnie z którym portiernia została wyremontowana około 1,5 roku wcześniej.
W ocenie organu odwoławczego, powyższe okoliczności świadczą o tym, że zapisy w protokole nie są zgodne z zakresem prac określonych w kosztorysie i zleceniu z dnia 30 stycznia 2012 r. Z dowodów zgromadzonych w toku postępowania (m.in. z oględzin przeprowadzonych na miejscu robót, protokołu kontroli przeprowadzonej w firmie "C") wynika do zakończenia kontroli żadne prace nie zostały podjęte, także Spółka nie zgłaszała, że jakieś prace były prowadzone. Natomiast dopiero po zakończeniu kontroli strona skarżąca przedłożyła kserokopię ww. protokołu, który stanowi zarazem jedyny dowód jakim strona dysponuje na potwierdzenie częściowej realizacji usługi remontu i adaptacji hali do produkcji pelletu.
Ustalenia powyższe doprowadziły organ II instancji do przekonania, że przedłożony przez skarżącą protokół odbioru robót w zestawieniu ze zgromadzonymi dokumentami oraz ze stanem nieruchomości opisanym w protokole oględzin z października 2012 r., nie potwierdza wykonania zaliczkowanych prac i w konsekwencji - wbrew twierdzeniom Spółki - nie stanowi on potwierdzenia wykonania czynności opisanych na przedmiotowej fakturze ze stycznia 2012 r.
Jednocześnie organ odwoławczy odmówił wiarygodności fakturze załączonej przez prezesa Spółki z dnia 21 grudnia 2012 r. nr 1/12/12 wystawionej przez "C" o treści: remont portierni, remont budynku hala produkcyjna denaturatu, ogrodzenie, uwzględniającej w swej treści wpłatę wykazaną częściowo w fakturze zaliczkowej z dnia 31 stycznia 2012 r. nr 2/1/12. W ocenie organu II instancji dowodu na wykonanie remontu, czy adaptacji hali, nie stanowi również dokumentacja dotycząca zlecenia z dnia 30 stycznia 2012 r., zgodnie z którym Spółka miała zlecić "C" A. W. wykonanie kapitalnego remontu "budynku denaturatu" w zakresie określonym w załączonym kosztorysie inwestorskim. Organ podkreślił, że ww. dowody powoływane przez stronę w odwołaniu nie potwierdzają wykonania prac zleconych, a ich treść stoi w sprzeczności z bezspornie ustalonym stanem budynków położonych w miejscowości G. przy ul. P. opisanym w protokole oględzin dokonanych w październiku 2012 r. Organ zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika by stan stwierdzony podczas oględzin zmienił się do dnia 27.11.2012 r. (do czasu zakończenia kontroli).
Następnie organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących nieuwzględnienia wydanej przez Starostwo Powiatowe w Nysie w dniu 12 czerwca 2012 r. decyzji, nr [...], i wskazał, że wydanie takiej decyzji pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, bowiem okoliczność wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, czy też udzielającej pozwolenia na prace budowlane, nie stanowi dowodu na to, że istotnie doszło do remontu, czy też modernizacji ww. obiektów, a jak wynika z materiału dowodowego, żadne prace remontowo-adaptacyjne obiektów znajdujących się w G. przy ulicy P. nie zostały wykonane.
Na ocenę organu odwoławczego, co do wiarygodności protokołu odbioru wykonanych robót budowlanych i faktury z dnia 21 grudnia 2012 r., wpływ miały także ustalenia z kontroli podatkowej przeprowadzonej w "C" A. W. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia kontroli (kontrolę wszczęto 25.09.2012 r., a zakończono 27.11.2012 r.). Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że wykonawca nie miał możliwości wykonania usługi opisanej na fakturze zaliczkowej. W okresie tym "C" A. W. zatrudniała tyko dwóch, a potem jednego pracownika, nie wykazała też kosztów z tytułu zakupu usług świadczonych przez podwykonawców. Dodatkowo, w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. w dokumentacji "C" A. W. stwierdzono koszty z tytułu zakupu materiałów ogólnobudowlanych na kwotę tylko 1.218,52 zł, podczas gdy faktura zaliczkowa na wykonanie remontu i adaptacji hali do produkcji pelletu ze stycznia 2012 r. opiewa na kwotę 301.350 zł brutto.
Wątpliwości organu, co do wystąpienia transakcji opisanej na fakturze zaliczkowej, budził przede wszystkim fakt, że A. W. oświadczyła w dniu 6 listopada 2012 r., że kwotę 301.350 zł otrzymała gotówką w styczniu 2012 r. Taki sposób dokonania zapłaty z tytułu ww. faktury zaliczkowej potwierdził też T. W., podając, że rozliczenie nastąpiło w formie gotówkowej poprzez przekazanie przez niego kwoty 301.350 zł firmie "C" do rąk A.W.
Organ odwoławczy zaznaczył, że z uwagi na znaczną kwotę transakcji (301.350 zł), gotówkowy sposób płatności między kontrahentami, pomimo wynikającego z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej obowiązku przeprowadzenia w większości tych przypadków transakcji bezgotówkowej, budzi uzasadnione wątpliwości. W ocenie organu, rezygnację Spółki z ustawowego obowiązku dokonania zapłaty tak znacznej kwoty za pośrednictwem rachunku bankowego, można ocenić - wbrew twierdzeniom skarżącej - jako mającą wpływ na ocenę sprawy, gdyż takie działanie podatników może być przejawem działania kontrahentów poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa za pośrednictwem systemu bankowego.
Dokonując oceny przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów mających potwierdzać, że Spółka w formie gotówkowej dokonała zapłaty kwoty 301.350 zł na rzecz "C", organ odwoławczy wskazał, że dowodowy te stoją w sprzeczności z zapisami na koncie Spółki - Rozrachunki z dostawcami krajowymi [...] – "C" A. W. Zaznaczono, że zapis stwierdzony w trakcie kontroli "A" Sp. z o.o. (wydruk z dn. 9.11.2012 r.), potwierdza zobowiązania Spółki wobec "C" A. W. na kwotę 301.350 zł wynikające z faktury nr 2/1/12 z dn. 31.01.2012 r., mimo twierdzenia prezesa Spółki, że za fakturę zapłacił gotówką pieniędzmi, które zostały wypłacone z konta w dniu 16.01.2012 r., tj. 15 dni przed wystawieniem faktury i zawarciem umowy zlecenia z dnia 30.01.2012 r. Organ odwoławczy zauważył również, że w tym dniu została wypłacona na rzecz T. W. z konta firmy kwota 300.000 zł, która została zaksięgowana na koncie [...] W. T. jako spłata pożyczki.
Ponadto, w ocenie organu II instancji, wypłata kwoty 300.000 zł przez prezesa Spółki – T. W., nie stanowi dowodu na to, że kwota ta została następnie wpłacona "C" A. W. na poczet przyszłej inwestycji, skoro dodatkowo z akt sprawy nie wynika, ażeby "C" A. W. poczyniła jakiekolwiek nakłady, czy działania związane ze zleceniem. Wszystkie te okoliczności powodują, że organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniom T. W. i A. W., że zaliczka została wpłacona przez Spółkę na rzecz "C".
Organ odniósł się przy tym do braku możliwości weryfikacji stanu faktycznego w zakresie udzielanych przez T. W. pożyczek Spółce "A" w poprzednich latach, bowiem wyznaczony do reprezentowania Spółki w trakcie kontroli, H. J. odmówił przedłożenia dokumentacji z tym związanej. Brak takich dokumentów uniemożliwił ocenę złożonych przez T. W. wyjaśnień, z których wynika, że zaksięgowanie kwoty 300.000 zł na koncie rozliczającym pożyczkę było pomyłkowe.
Na nie uiszczenie przez stronę skarżącą zaliczki, zdaniem organu II instancji wskazuje także brak kwoty 301.350 zł (otrzymanej według oświadczenia A. W. w styczniu 2012 r.) na wyciągu bankowym firmy "C" w styczniu 2012 r., zaś wykazana przez ten podmiot w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2012 r. kwota podatku, jak wykazał organ I instancji, nie została zapłacona. Tak nakreślone okoliczności sprawy świadczą w ocenie Dyrektora Izby, że Spółka w ogóle nie dokonała zapłaty zaliczki wykazanej w spornej fakturze na poczet remontu i adaptacji hali produkcyjnej, a cała transakcja miała wyłącznie obieg papierowy, mający na celu optymalizację rozliczeń podatkowych.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że wyeksponowane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, powiązania rodzinne pomiędzy stronami transakcji, a także argument, że faktura zaliczkowa z dnia 31 stycznia 2012 r. miała "zrównoważyć" kwotę podatku należnego wynikającego z wystawionej przez Spółkę faktury z dnia 31 stycznia 2012 r. nr 1/12/2011 pozostają bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że powyższe okoliczności nie stanowią podstawy do zakwestionowania prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego.
W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje na naruszenie przez Spółkę przepisu art. 86 ust. 1, ust. 2 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez odliczenie podatku naliczonego z faktury mającej dokumentować wpłatę zaliczki na remont i adaptację hali do produkcji pelletu. Tym samym organ II instancji stwierdził, że Spółka nie była uprawniona do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z przedmiotowej faktury w wysokości 56.350 zł.
Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na ww. decyzję, zarzucając organom podatkowym nierzetelne zgromadzenie materiału dowodowego, dowolną jego ocenę, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W związku z czym żądano uchylenia kwestionowanej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie strony skarżącej organy podatkowe nie miały kompetencji do stwierdzenia czy i w jakim zakresie przedmiotowe roboty zostały wykonane. Nadto, podniesiono, że przedłożony 24 grudnia 2012 r. protokół odbioru robót obejmuje także prace wykonane po przeprowadzonych przez organ oględzinach, tj. w okresie od dnia 29 października 2012 r. do 21 grudnia 2012 r., zatem organy, bez podejmowania dodatkowych czynności, nie miały podstaw do uznania, że roboty te nie zostały w tym okresie wykonane. Zdaniem skarżącej z materiału dowodowego wynika też jasno, że doszło do zapłaty w formie gotówkowej należności wynikającej z spornej faktury.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 18 września 2014 r. pełnomocnik, ustanowiony w ramach przyznanego stronie skarżącej prawa pomocy, podtrzymał zarzuty skargi. Zaznaczył, że organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględniły protokołu odbioru wykonanych prac i faktury VAT z dnia 21 grudnia 2012 r.
Zdaniem pełnomocnika organ zupełnie pomiął okoliczność, że prace budowlane na terenie nieruchomości położonej w G., mogły być prowadzone jedynie po uzyskaniu przez skarżącą Spółkę pozwolenia budowlanego. Zatem skoro decyzja Starosty Nyskiego nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wykonanie robót budowlanych została wydana w dniu 12 czerwca 2012 r., to jakiekolwiek prace mogły być podjęte dopiero tej dacie.
Dalej pełnomocnik skarżącej podniósł, że faktura zaliczkowa jest wystawiana przed wykonaniem jakichkolwiek czynności, a ma na celu zawarcie transakcji i przekazanie zleceniobiorcy świadczenia pieniężnego w celu podejmowania przez niego dalszych kroków zmierzających ku wykonaniu przedmiotu umowy. Zdaniem skarżącej, organ nie wziął pod uwagę, iż prace mogły być wykonane już po dokonanych oględzinach i skoro organ podatkowy wydał decyzję w dniu 17 kwietnia 2013r., a oględziny nieruchomości były przeprowadzane w październiku 2012r., to powinien był zweryfikować swoje stanowisko w sprawie.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił także naruszanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a u.p.t.u. poprzez przyjęcie, iż wystawiona przez "C" A. W. faktura z dnia 31.01.2012 r. stwierdzała czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności, a tym samym nie stanowiła podstawy do obniżenia podatku należnego. Pełnomocnik wskazał, że według ogólnej zasady, prawo do odliczenia VAT przez nabywcę uzyskuje się w momencie wystąpienia u sprzedającego obowiązku podatkowego pod względem VAT, jeśli nabywca zapłacił zaliczkę i otrzymał fakturę zaliczkową. Pełnomocnik zaznaczył, że Spółka otrzymała od firmy "C" A. W. fakturę zaliczkową i przekazała za nią zapłatę w formie gotówkowej, zatem wszystkie warunki do odliczenia podatku VAT zostały spełnione. Natomiast zdaniem strony skarżącej nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia, czy usługa została wykonana. Faktura zaliczkowa stwierdza jedynie pobranie części należności. Wobec powyższego, w ocenie pełnomocnika, podatnik nie jest zobowiązany do skorygowania przedmiotowego odliczenia podatku naliczonego.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w piśmie z dnia 31 października 2014 r., podtrzymał dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 5 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że materiał dowodowy powinien być uzupełniony, zakwestionował przy tym kompetencje pracowników organów podatkowych do oceny tego, jakie prace powinny być wykonane, bowiem w tym zakresie powinien być powołany biegły. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej, wskazał, że w dacie wystawienia spornej faktury, czynności, których dotyczyła zaliczka nie były skonkretyzowane jednoznacznie i niezmiennie pod względem przedmiotowym, a fakt ten dodatkowo potwierdza decyzja Starosty, która w tym czasie nie była jeszcze wydana (wydano ją w czerwcu 2012 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Sprowadza się to do obowiązku zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, w zakresie, który został szczegółowo określony w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: [p.p.s.a.], a zatem czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu – odpowiednio - mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też czy nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Badając przedmiotową sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. naruszenia prawa.
Rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podkreślić, że istotę sporu stanowi odpowiedź na pytanie, czy właściwie został ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy pozwalający na stwierdzenie, że Spółka skarżąca w styczniu 2012 r. nie uiściła na rzecz "C" A. W. zaliczki dotyczącej zlecenia Spółki "A" z dnia 30 stycznia 2012 r. na remont i adaptację hali do produkcji pelletu na kwotę netto 245.000 zł, podatek VAT 56.350 zł. Ustalenie to ma bowiem decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że stronie skarżącej nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury zaliczkowej VAT nr 2/1/12 z dnia 31 stycznia 2012 r., ponieważ nie powstał u wystawcy tej faktury obowiązek podatkowy, który dawałby stronie skarżącej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. b) u.p.t.u.
Podkreślenia wymaga, że prawo do odliczenia podatku VAT w przypadku faktury zaliczkowej przysługuje podatnikowi jedynie w zakresie kwot, które zostały faktycznie zapłacone. Powyższe uprawnienie jest bowiem konsekwencją powstania obowiązku podatkowego u dostawcy.
Jak już wskazano powyżej, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma okoliczność otrzymania przez wystawcę faktury (zapłaty przez skarżącą) przedmiotowej zaliczki, zaś dokonane przez organy obu instancji rozważania dotyczące przebiegu i zaawansowania wynikających ze zlecenia robót należy ocenić jako pewne uzupełnienie wywodów dotyczących nie uiszczenia przez skarżącą zaliczki, i nie spożytkowania przez "C" A. W. rzekomo otrzymanej kwoty 301.350 zł na poczet wydatków związanych ze zleceniem.
Wskazać w tym miejscu należy na treść przepisów (obowiązujących w czasie zdarzeń, będących podstawą niniejszej sprawy), stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art.114, art.119 ust. 4, art. 120 ust.17 i 19 oraz art. 124. Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b tej ustawy stwierdza, że kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7: suma kwot podatku określonego w fakturach otrzymanych przez podatnika potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż określona w nim zasada ma zastosowanie gdy faktura potwierdzająca zaliczki, zrodziła u wystawcy tej faktury powstanie obowiązku podatkowego. W myśl art. 19 ust. 11 przedmiotowej ustawy jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę – obowiązek podatkowy powstaje dopiero z chwilą jej otrzymania w tej części. Otrzymanie zatem zaliczki skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego dla wystawcy faktury dokumentującej ten fakt. Tak też wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 1079/09- publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia. Sąd ten podkreślił, że dla odliczenia podatku z faktury zaliczkowej w świetle powyższych przepisów istotnym jest powstanie obowiązku podatkowego z tytułu jej uiszczenia u podmiotu otrzymującego zaliczkę (dostawcy, usługodawcy) i udokumentowanie przez niego tego faktu stosowną fakturą. Przy spełnieniu tych warunków uiszczający zaliczkę podatnik może odliczyć wykazany w fakturze podatek w rozliczeniu za miesiąc jej otrzymania lub następny. Jednak dotąd taka faktura nie będzie stanowić podstawy do uwzględnienia kwoty podatku naliczonego wynikającego z tej faktury, dopóki nie nastąpi dokonanie przedpłaty (zaliczki). Podobnie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 czerwca 2009 r. (sygn. akt I SA/Gd 100/09), w którym wskazano, że prawo do odliczenia podatku VAT w przypadku faktury zaliczkowej przysługuje podatnikowi jedynie w zakresie kwot, które zostały faktycznie zapłacone. Powyższe uprawnienie jest bowiem konsekwencją powstania obowiązku podatkowego u dostawcy. W tym samym momencie, w którym po stronie dostawcy powstaje obowiązek podatkowy w związku z wykonaną czynnością, po stronie nabywcy powstaje prawo do odliczenia tego podatku.
W ocenie Sądu organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy niezbędny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w Ordynacji podatkowej, a w szczególności w art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 O.p.
Zgodzić należy się z organami podatkowymi, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynikało, że skarżąca Spółka nie uiściła zaliczki wynikającej z zakwestionowanej faktury. Analiza zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym oświadczenia podatnika jak i reprezentującej "C" A. W. (wykonawca usługi), a także dokumentacji księgowej oraz bankowej obu podmiotów, prowadzi do wniosku, że prawidłowo oceniły organy podatkowe jako niewiarygodne wyjaśnienia prezesa zarządu skarżącej Spółki, że w dniu 16 stycznia 2012 r. przekazał do rąk A. W. kwotę 301.350 zł tytułem zaliczki wynikającej z faktury nr 2/1/12 wystawionej dnia 31.01.2012 r. Słusznie organy podatkowe obu instancji wskazywały, że zapłata w formie gotówkowej tak znacznej kwoty budzi uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza, że transakcja ta odbywała się pomiędzy profesjonalnymi podmiotami, zobowiązanymi zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy z 2004 r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672) do dokonywania/ przyjmowania płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku bankowego. Wskazać jednak należy, że okoliczność ta nie stanowi samoistnej przyczyny przyjęcia przez organy, że kontrolowanym okresie do zapłaty zaliczki w rzeczywistości nie doszło. W toku postępowania ustalono bowiem dodatkowo, że brak jest dowodu potwierdzającego wpływ kwoty 301.350 zł na konto "C" A. W., zaś wykazana przez ten podmiot w deklaracji VAT-7K za I kw. 2012 r. kwota podatku, nie została zapłacona. Dodatkowo, zapis zawarty w ewidencji księgowej skarżącej Spółki - Rozrachunki z dostawcami krajowymi [...] – "C" A. W., na dzień 9 listopada 2012 r. (a więc kilka miesięcy po dacie rzekomej zapłaty zaliczki), potwierdza zobowiązania Spółki wobec "C" A. W. na kwotę 301.350 zł wynikające z faktury nr 2/1/12 z dnia 31.01.2012 r.
Powyższe okoliczności świadczą o tym, że przedłożone w toku postępowania dokumenty (oświadczenia T. W. i A. W. o zapłacie zaliczki w formie gotówkowej, faktura VAT z dnia 31 stycznia 2012 r., nr 2/1/12) mające potwierdzić zapłatę na rzecz "C" A. W. zaliczki w wysokości 301.305 zł w styczniu 2012 roku, trafnie zostały ocenione przez organy podatkowe jako niewiarygodne.
W tym miejscu odnosząc się do twierdzeń strony, iż faktura jest dowodem potwierdzającym zapłatę zaliczki, zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje się, że sama faktura nie jest absolutnym dowodem zdarzenia gospodarczego, któremu nie można by przeciwstawić innych dowodów. Podobnie faktura nie stanowi dowodu zapłaty należności z niej wynikającej. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże domniemanie prawdziwości. Nie stanowi także pokwitowania zapłaty. Dlatego też samo dysponowanie przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę, stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z uprawnienia do obniżenia podatku należnego.
Natomiast już tylko na marginesie Sąd zauważa, że zamieszczona na spornej fakturze VAT nr 2/1/12 adnotacja o formie płatności, "sposób zapłaty przelew", termin płatności – 30 dni, wraz z podaniem nr rachunku bankowego wystawcy faktury, nie wypełnienie faktury w miejscu wskazania daty otrzymania zaliczki nie koresponduje z przedstawionymi przez stronę i wystawcę faktury zaliczkowej twierdzeniami o uiszczeniu zaliczki gotówką styczniu 2012 r.
Nadto, przedłożone przez stronę potwierdzenie wypłaty (wyciąg z rachunku bankowego Spółki) w dniu 16 stycznia 2012 r. kwoty 300.000 zł z rachunku bankowego Spółki nie świadczy o przeznaczeniu tej kwoty na zaliczkę zwłaszcza, że kwota ta została wypłacona na 15 dni przed wystawieniem faktury i zlecenia z dnia 30.01.2012 r. Organy podatkowe ustaliły również, że kwota 300.000 zł została zaksięgowana na koncie [...] W. T. jako spłata pożyczki. Przy czym, strona skarżąca pomimo ciążącego na niej obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów, odmówiła przedstawienia dokumentów związanych z udzieleniem przez T. W. pożyczek Spółce w poprzednich latach, co zarazem uniemożliwiło weryfikację jego wyjaśnień złożonych przez w piśmie z dnia 21.12.2012 r., z których wynika, że zaksięgowanie kwoty 300.000 zł na koncie rozliczającym pożyczkę było pomyłkowe.
Na tle tak ustalonego przez organy stanu faktycznego, same oświadczenia T. W. oraz A. W., a zatem osób bezpośrednio zainteresowanych korzystnym dla strony skarżącej wynikiem postępowania, nie mogły prowadzić do odmiennych ustaleń i przyjęcia przez organy, iż do zapłaty zaliczki doszło. Zwłaszcza, że wyjaśnienia te pozostawałyby w oczywistej sprzeczności z pozostałymi dowodami, które organy uznały za wiarygodne i należycie uzasadniły przesłanki, którymi kierowały się przy dokonaniu takiej oceny.
Nieuzasadnione są podnoszone przez stronę zarzuty związane z nieprzeprowadzeniem przez organy podatkowe dowodów wskazanych przez stronę w celu ustalenia, przebiegu i zaawansowania spornych prac oraz pominięcia przez organy dowodów w postaci zlecenia z dnia 30 stycznia 2012 r. oraz decyzji Starosty Nyskiego nr [...] z dnia 12 czerwca 2012 r., ponieważ, co wyżej wyjaśniono, istotą postępowania nie było ustalenie czy faktycznie doszło do rozpoczęcia i kontynuowania tych prac, ale ustalenie czy wystawca faktury zaliczkowej otrzymał (skarżąca zapłaciła) przedmiotową zaliczkę, co rodziłoby po stronie wystawcy faktury powstanie obowiązku podatkowego, zaś po stronie nabywcy powstanie prawa do odliczenia tego podatku. Z tego też względu, bez wpływu na wynik sprawy pozostają argumenty skarżącej o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie o opinie biegłego na okoliczność zaawansowania przedmiotowych robót, czy przesłuchanie w charakterze świadka kierownika budowy.
Podobnie przedłożony przez stronę protokół odbioru prac (robót budowlano- remontowych) wobec bezspornego ustalenia, że w styczniu 2012 r. strona nie uiściła zaliczki, w związku z czym nie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego ze spornej faktury zaliczkowej, pozostawał bez wpływu na rozstrzygniecie. Również faktura z dnia 21 grudnia 2012 r. nr 1/12/12, wystawiona przez "C", uwzględniająca wpłatę zaliczki w kwocie 301.350 zł z przedmiotowej faktury, przy skonfrontowaniu jej z całokształtem materiału dowodowego w sprawie, nie daje podstaw do przyjęcia odmiennych ustaleń.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że dokonała zapłaty zaliczki na rzecz "C" A. W. Natomiast fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. Dlatego też, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 180, art. 187 i art. 191 O.p.
Podsumowując tą część rozważań Sąd stwierdza, że skoro w sprawie nie doszło do zapłaty zaliczki przez skarżącą Spółkę, brak było podstaw do odliczenia przez Spółkę na podstawie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b) u.p.t.u. podatku naliczonego w wysokości 56.350 zł.
Zgodzić należy się również ze stanowiskiem pełnomocnika organu, że w dacie wystawienia spornej faktury, czynności, których dotyczyła zaliczka nie były skonkretyzowane jednoznacznie i niezmiennie pod względem przedmiotowym, co dodatkowo uzasadnia zakwestionowanie podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT, wynikającego z faktury nr 2/1/12, bowiem jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2013 r. (sygn. akt I FSK 780/12), którego argumentację Sąd w składzie orzekającym podziela, obowiązek podatkowy na podstawie art. 19 ust. 11 u.p.t.u. powstaje jedynie wówczas, gdy zapłata dokonana przed wykonaniem dostawy lub świadczeniem usług, następuje w sytuacji, gdy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszłej dostawy lub świadczenia usług, są jednoznacznie i niezmiennie określone pod względem podmiotowym i przedmiotowym, a nie ma ona jedynie charakteru zabezpieczającego wykonanie nie do końca jeszcze sprecyzowanej czynności opodatkowanej. Również w wyroku TS z dnia 13 marca 2014 r. (C-107/13, publ. LEX nr 1433638) wskazano, że aby podatek VAT stał się wymagalny, wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszła dostawa lub przyszłe świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w szczególności w momencie dokonania zapłaty zaliczki towary i usługi powinny być szczegółowo określone, natomiast krajowe organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z przestępstwem lub nadużyciem. Brak zatem w pełni sprecyzowanego zakresu prac, w dacie wystawienia faktury, co potwierdza również sama strona, wskazując w zarzutach skargi, że w czasie wystawienia spornej faktury nie uzyskano jeszcze pozwolenia na wykonanie robót polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania hali produkcyjnej (co w sposób oczywisty jest dowodem na to, że skoro nie było pozwolenia na wykonanie robót, ich zakres nie mógł być określony w sposób jednoznaczny i niezmienny), powoduje, że w tym okresie nie mógł powstać obowiązek podatkowy po stronie wystawcy faktury, i konsekwentnie, skarżącej nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w kwocie 56.350 zł.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego określonego w fakturze dotyczącej dokonania przedpłaty (zaliczki), lecz również walorów formalnych oraz okoliczności związanych z powstaniem obowiązku podatkowego (warunkującego powstanie prawa do odliczenia podatku przez nabywcę usługi), w tym, czy doszło do dokonania przedpłaty, a także okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług. Organy są uprawnione do skontrolowania, czy w istocie faktura stwierdza fakt nabycia towarów lub usług, a więc czy doszło do rzeczywistej operacji gospodarczej. Prawo do odliczenia może bowiem dotyczyć czynności, które faktycznie zostały dokonane. Sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia VAT na niej wykazanego. Także w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się tę zależność. W sprawie C-342/87 (Genius Holding BV v. Staatssecretaris van Financiën, publik. ECR 1989/11/4227) wprost stwierdzono, że wynikające z przepisów dyrektywy prawo do odliczenia nie znajduje zastosowania do podatku, który jest należny wyłącznie z tego powodu, że został wykazany na fakturze. Zatem nieprawidłowe w ocenie Sądu jest stanowisko strony skarżącej, że przedłożona przez podatnika faktura zaliczkowa, sama w sobie stanowi dowód dokonania wpłaty zaliczki i powstania obowiązku podatkowego po stronie wystawcy.
Z tych przyczyn zarzuty skargi uznano za nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, kierując się art. 134 p.p.s.a. nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji uchybień obowiązującym przepisom, które powodowałyby konieczność jej uchylenia.
Wobec powyższego, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło