I SA/Op 900/14
WyrokWSA w Opolu2015-03-11
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo ma prawo do odliczenia 100% podatku VAT naliczonego z tytułu wydatków związanych z nabyciem paliwa, naprawą i eksploatacją służbowego pojazdu samochodowego oddanego do dyspozycji nadleśniczemu, który jest wykorzystywany do wykonywania obowiązków służbowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, uznając, że organ podatkowy błędnie zinterpretował przepisy ustawy o lasach, pomijając definicję gospodarki leśnej i jej sprzedaż jako czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, organ niezasadnie uznał, że samochód służbowy nie służy działalności opodatkowanej Nadleśnictwa, co pozbawiło stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd wskazał, że czynności związane z gospodarką leśną, w tym sprzedaż produktów leśnych, stanowią czynności podlegające opodatkowaniu VAT, co rodzi prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami wykorzystywanymi do tych celów.Stan faktyczny
Strona skarżąca, Nadleśnictwo, zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia 100% podatku VAT naliczonego od wydatków na paliwo, naprawę i eksploatację samochodu służbowego nadleśniczego. Nadleśnictwo argumentowało, że samochód jest niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych, które wymagają mobilności i dyspozycyjności, a także służy czynnościom związanym z gospodarką leśną, w tym sprzedażą produktów leśnych. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko Nadleśnictwa za nieprawidłowe, twierdząc, że wydatki te służą bezpośrednio wykonywaniu ustawowych obowiązków, a nie działalności gospodarczej opodatkowanej VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i określono, że nie może być ona wykonana. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 zł (dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego wydana w dniu 20 sierpnia 2014 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów w związku z wnioskiem Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej wskazywanego jako strona, wnioskodawca, Nadleśnictwo) złożonym w dniu 30 maja 2014 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:
- prawa do odliczenia 100% podatku naliczonego z tytułu poniesionych wydatków związanych z nabyciem paliw silnikowych, naprawą oraz eksploatacją służbowego pojazdu samochodowego oddanego do dyspozycji nadleśniczemu.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:
Nadleśnictwo jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, o której mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 z późn. zm.) /dalej ustawa o lasach/, wchodzącą w skład Lasów Państwowych. Obszar działania Nadleśnictwa obejmuje powierzchnię 19.551 ha, a jego strukturę organizacyjną stanowią: - biuro Nadleśnictwa i 13 leśnictw.
Zgodnie z § 18 ust. 2 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (dalej w skrócie "PUZP"), w przypadku, gdy codzienny dojazd do pracy publicznymi środkami lokomocji jest utrudniony, kierownikom jednostek organizacyjnych (w tym nadleśniczym) oraz osobom przez nich upoważnionym (w szczególności leśniczym i strażnikom leśnym), przysługuje prawo do bezpłatnego używania samochodów służbowych do tego celu.
W § 4 PUZP wskazane zostały miejsca pracy dla określonych grup pracowników Nadleśnictwa, zgodnie z którymi:
a)- dla nadleśniczego, zastępcy nadleśniczego, inżynierów nadzoru, Straży Leśnej - miejscem wykonywania pracy jest teren Nadleśnictwa,
b)- dla leśniczych i podleśniczych pracujących w leśnictwach - miejscem wykonywania pracy jest teren leśnictwa wskazanego w umowie o pracę,
c)- dla pozostałych pracowników - miejscem wykonywania pracy jest siedziba Nadleśnictwa.
Pracownicy wymienieni w pkt a) i b) zaliczani są do Służby Leśnej, o której mowa w ustawie o lasach i aktach wykonawczych do niej. Z przepisów tej ustawy wynika, że jest to grupa pracownicza, na której ciążą szczególne obowiązki związane z wykonaniem ustawy w zakresie zarządzania lasami Skarbu Państwa, prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej, ochrony i utrzymania trwałości lasów. Praca ich polega na częstym lub ciągłym przemieszczaniu się po rozległym terenie i wymaga od nich pełnej dyspozycyjności i "mobilności".
Nadleśniczy przez 24 godziny na dobę wykonuje różnorodne obowiązki służbowe w zakresie administrowania i zarządzania gospodarką leśną, ochroną mienia i ochroną lasu, w tym ochroną przeciwpożarową i przeciwpowodziową. W szczególności, w okresie intensywnych prac np. odnowienia i zalesiania lasu, pozyskania i wywozu drewna, a także w okresie wysokiego zagrożenia pożarami lasu i w razie pożaru lasu, w przypadku kradzieży mienia lub wystąpienia innych szkód w drzewostanach i innym majątku Nadleśnictwa (np. klęski żywiołowej), musi niezwłocznie wyjechać z miejsca zamieszkania na miejsca tych zdarzeń w bardzo krótkim czasie, bez względu na porę dnia i dzień tygodnia. Tak więc praca nadleśniczego wymaga od niego pełnej dyspozycyjności i mobilności.
W związku z powyższym nadleśniczy ma do swojej dyspozycji, w celu wykonywania obowiązków wynikających ze stosunku pracy, samochód służbowy, którego miejscem garażowania za zgodą dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest miejsce zamieszkania położone w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa [...] odległe od siedziby Nadleśnictwa o około 3 km.
Samochód służbowy Nadleśniczego jest pojazdem samochodowym w rozumieniu artykułu 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Nadleśnictwo jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami nie odliczało podatku VAT od zakupionego paliwa oraz innych akcesoriów i usług związanych z tym samochodem.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Czy Nadleśnictwo (po uprzednim złożeniu w Urzędzie Skarbowym w Strzelcach Opolskich informacji VAT-26, wprowadzeniu zasad używania samochodów do celów służbowych oraz prowadzenia ewidencji przebiegu w/g ustalonego wzoru) będzie miało prawo wg art. 86a ust. 4 w związku z art. 90 ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177 poz. 1054 ze zm.) – dalej jako: [u.p.t.u.] do 100 % odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących poniesione wydatki na paliwo, naprawę i eksploatację samochodu służbowego oddanego do dyspozycji nadleśniczemu, używanego do jazd w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa i poza zasięgiem terytorialnym Nadleśnictwa (delegacje służbowe), jak i do dojazdów do i z miejsca jego garażowania (będącego miejscem zamieszkania Nadleśniczego), przy czym pojazdem tym jest samochód osobowy Suzuki Vitara?
Zdaniem wnioskodawcy na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco.
Wynika to z faktu, że przejazdy pracowników pomiędzy miejscem pracy a miejscem garażowania są konsekwencją wykonywania obowiązków służbowych wymagających mobilności i stałej gotowości, zwłaszcza w okresie intensywnych prac np. odnowienia i zalesiania lasu, pozyskania i wywozu drewna, a także w okresie wysokiego zagrożenia pożarami lasu i w razie pożaru lasu, w razie kradzieży mienia lub wystąpienia innych szkód w drzewostanach i innym majątku Nadleśnictwa (np. klęski żywiołowej). Wykonywanie powyższych obowiązków wynikających ze stosunku pracy pozostaje zatem w bezpośrednim związku z zakładem pracy i uzyskiwanymi przez Nadleśnictwo przychodami, co uzasadnia oddanie do dyspozycji nadleśniczemu pojazdu samochodowego będącego własnością Nadleśnictwa (pracodawcy), z nałożeniem odpowiedzialności za powierzone mienie, jak również uzasadnia ustalenie miejsca garażowania pojazdu w miejscu zamieszkania nadleśniczego. Samochód wykorzystywany jest wyłącznie do celu wykonywania obowiązków służbowych i nie służy realizacji celów prywatnych.
Zatem wydatki związane z pojazdem samochodowym oddanym do dyspozycji nadleśniczego, używanym w celu wykonywania obowiązków służbowych i dojazdu do wyznaczonego miejsca garażowania, a to zakupy paliwa, usługi napraw, konserwacji i materiałów eksploatacyjnych, stanowią wydatki, do których będą miały zastosowanie przepisy art. 86a ust. 4 pkt 1 w związku z art. 90 u.p.t.u., po uprzednim przesłaniu do Urzędu Skarbowego informacji VAT-26 oraz wprowadzeniu zasad używania samochodów służbowych wyłącznie do celów działalności gospodarczej i obowiązku prowadzenia ewidencji ich przebiegu wg ustalonego wzoru.
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający z upoważnienia Ministra Finansów w wydanej w dniu 20 sierpnia 2014 r. m.in. na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) – dalej jako: [O.p.] interpretacji indywidualnej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Uzasadniając własne stanowisko w pierwszej kolejności przywołał unormowania zawarte w art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., zgodnie z którymi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz, gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Powyższa zasada wyklucza więc możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części przysługuje więc pod warunkiem spełnienia przez podatnika zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy jak i niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w jej art. 88 zawierającym listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Oznacza to, że odliczenia tego może dokonać zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go dla tej czynności za podatnika podatku od towarów i usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Istotne w tym zakresie unormowania zawierają art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. oraz przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 z późn. zm.) – dalej: [dyrektywa 2006/112/WE], w tym jej art. 9. Powyższe regulacje wskazują, że za podatnika podatku VAT będzie uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest również istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością, przy czym ustawodawca nie precyzuje, w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć zatem charakter pośredni lub bezpośredni. O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Pośredni związek dokonanych zakupów z działalnością podatnika występuje wtedy, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez przedsiębiorstwo sprzedaży. Najczęściej do wydatków mających pośredni wpływ na wykonywanie czynności opodatkowanych zalicza się koszty reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego, obsługi prawnej. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością przedsiębiorstwa, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. To stanowisko znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 168 dyrektywy 2006/112/WE i w ugruntowanym orzecznictwie TSUE (w tym w wyrokach w sprawach C-137/02, C-4/94, C-98/98, C-437/06).
Organ podkreślił, że od dnia 1 stycznia 2014 r. kwestie związane z odliczeniem podatku od towarów i usług związanego z pojazdami samochodowymi zostały uregulowane przepisami art. 86a u.p.t.u., przy czym z dniem 1 kwietnia 2014 r. na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 312), zwanej dalej ustawą nowelizującą, przepisy art. 86a uległy zmianie.
Powyższe przepisy dotyczą zakresu prawa do odliczenia podatku naliczonego w całości (100%) lub w części (50%), jednak zdaniem organu, nie znajdują one zastosowania w tej sprawie, albowiem nie został spełniony podstawowy warunek do odliczenia, tj. związek zakupów, o których mowa w pytaniu, z działalnością gospodarczą wnioskodawcy. Skutkiem tego bezprzedmiotowa stała się analiza przesłanek zawartych w art. 86a u.p.t.u.
Jak to bowiem wynika z treści wniosku o wydanie interpretacji i analizy przepisów ustawy o lasach, opisane we wniosku wydatki nie służą działalności gospodarczej wnioskodawcy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Przywołując szczegółowe regulacje zawarte w art. 6 ust. 1 pkt 1a, art. 7 ust. 1, art. 8, art. 13 ust. 1, art. 13a ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy o lasach i konfrontując je z treścią wniosku organ podkreślił, że nadleśniczy wykonuje różnorodne obowiązki służbowe w zakresie administrowania i zarządzania gospodarką leśną, ochroną mienia i ochroną lasu, w tym ochroną przeciwpożarową i przeciwpowodziową. W szczególności, w okresie intensywnych prac np. odnowienia i zalesiania lasu, pozyskania i wywozu drewna, a także w okresie wysokiego zagrożenia pożarami lasu i w razie pożaru lasu, w przypadku kradzieży mienia lub wystąpienia innych szkód w drzewostanach i innym majątku Nadleśnictwa (np. klęski żywiołowej), musi niezwłocznie wyjechać z miejsca zamieszkania na miejsca tych zdarzeń w bardzo krótkim czasie, bez względu na porę dnia i dzień tygodnia. Wymaga ona od niego pełnej dyspozycyjności i "mobilności" i ciążą na nim szczególne obowiązki związane z wykonywaniem ustawy o lasach w zakresie zarządzania lasami Skarbu Państwa, prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej ochrony i utrzymania trwałości lasów.
W świetle powyższych okoliczności organ przyjął, że pojazd samochodowy, o którym mowa we wniosku, oddany do dyspozycji nadleśniczemu, a zatem również wydatki związane z nabyciem paliw silnikowych do tych pojazdów oraz naprawami i eksploatacją, bez wątpienia w sposób bezpośredni służą wykonywaniu czynności, które wiążą się z wykonywaniem ustawowych obowiązków nałożonych na wnioskodawcę odrębnymi przepisami prawa. Zatem nie sposób przyjąć, że wskazane przez wnioskodawcę czynności, którym służy ww. pojazd samochodowy podejmowane są w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. oraz, aby wnioskodawca w odniesieniu do ww. czynności występował w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy.
Skoro zatem wydatki dotyczące nabycia paliwa silnikowego, napraw i eksploatacji ww. pojazdu mają bezpośredni związek z wykonywaniem przez wnioskodawcę ustawowych obowiązków nałożonych na niego odrębnymi przepisami prawa, to doszukiwanie się pośredniego wpływu na czynności, które można by uznać za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT nie może prowadzić do zmiany ich kwalifikacji z punktu widzenia możliwości zastosowania odliczenia. Taki związek jest bowiem zbyt nieuchwytny, mało konkretny w porównaniu do wyraźnego i jednoznacznego związku tych wydatków z czynnościami wykonywanymi w ramach ustawowych obowiązków wnioskodawcy.
Wobec powyższego wydatki na nabycie paliwa silnikowego, napraw i eksploatacji, dotyczące przedmiotowego samochodu są w sposób bezpośredni i jednoznaczny związane z wykonaniem obowiązków nałożonych ustawą o lasach w zakresie zarządzania lasami Skarbu Państwa, prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej ochrony i utrzymania trwałości lasów (art. 7 ustawy o lasach), co oznacza, że samochód ten nie służy działalności opodatkowanej wnioskodawcy, a w konsekwencji, w świetle powołanego wyżej przepisu art. 86 ust. 1 u.p.t.u. - wobec braku związku tych wydatków z opodatkowaną działalnością gospodarczą - wnioskodawca nie ma możliwości odliczania podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki wyżej opisane dotyczące samochodu oddanego do dyspozycji nadleśniczemu.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa strona wniosła skargę na powyższą interpretację, domagając się jej uchylenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego a to:
- art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez bezpodstawne uznanie, że wymóg do odliczenia podatku naliczonego, przewidziany tym przepisem, nie obejmuje wnioskodawcy;
- art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej;
- art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u. poprzez jego pominięcie w sprawie;
- art. 90 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez ich pominięcie w sprawie;
W uzasadnieniu skargi strona zwróciła uwagę, że Dyrektor oceniał związek wydatków dotyczących samochodu z jej działalnością opodatkowaną, co nie było przedmiotem wniosku o interpretację. Wnioskodawca wyraźnie pytał o odliczenie podatku naliczonego związanego z samochodem, w kontekście szczególnych regulacji odnośnie zakupów paliwa do samochodu, napraw i opłat eksploatacyjnych, a nie pytał o związek takich zakupów ze sprzedażą opodatkowaną. Taki związek ocenia sam wnioskodawca i według niego on bezspornie istnieje. Dyrektor w interpretacji odpowiedział na pytanie, które sam sobie zadał, a które nie było przedmiotem wniosku, co stanowi wyjście poza zakres pytania. Postępowanie w przedmiocie wniosku o udzielenie interpretacji ma charakter szczególny, wynika on z art. 14b § 3, art. 14c § 1 i § 2 O.p. a jego ramy wyznacza strona, zakreślając stan faktyczny/zdarzenie przyszłe i przedstawiając własne stanowisko w sprawie. W tej sprawie Dyrektor wyszedł poza zakres stanu faktycznego i sam w następstwie tego (poczynienia własnych ustaleń faktycznych odnośnie tego czy, wnioskodawca może odliczać podatek naliczony co do zasady, oraz czy zakupy będące przedmiotem wniosku o interpretację służą jego sprzedaży opodatkowanej, czy też działalności wnioskodawcy jako Nadleśnictwa) sformułował sobie pytanie, którego wnioskodawca nie zadał i na tak skonstruowane pytanie sobie odpowiedział. Reasumując stwierdzono, że interpretacja nie jest, mimo że powinna być, odpowiedzią na pytanie wnioskodawcy, lecz odpowiedzią na pytanie zadane przez Dyrektora. To uchybienie wystarczająco uzasadnia uchylenie interpretacji.
Następnie strona zakwestionowała stanowisko organu co do braku związku wydatków dotyczących samochodu z jej działalnością gospodarczą podnosząc, że mają one związek wyłącznie z tego rodzaju działalnością, co uprawnia ją do odliczenia wspomnianych wydatków w 100%.
Na wstępie podkreśliła, że odwołanie się przez organ do szeregu przepisów ustawy o lasach doprowadziło ten organ do wadliwej konkluzji, nieznajdującej oparcia w treści tych przepisów.
Odwołując się do podstawowej zasady, jaką jest neutralność omawianego podatku, wskazała, że jej realizację zapewnia właśnie art. 86 ust. 1 u.p.t.u., który istotnie wskazuje na konieczność wystąpienia związku nabytych towarów i usług muszą mieć związek ze sprzedażą opodatkowaną, nie precyzując jednak charakteru tego związku. Wobec tego przyjąć należy, że każdy związek - zarówno bezpośredni, jak i pośredni - ze sprzedażą opodatkowaną, wykonywaną obecnie, uprzednio lub w przyszłości, winien być uwzględniony przy ocenie istnienia uprawnienia podatnika do obniżenia podatku należnego o naliczony przy nabyciu towarów i usług i tylko wówczas będzie możliwa realizacja zasady neutralności podatku VAT. Takie rozumienie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. ukształtowane zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w wyrokach NSA: z dnia 14 października 2010 r., sygn. I FSK 1834/09 i z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt I FSK 359/10; WSA w Katowicach z dnia 28 maja 2009 r. sygn. I SA/Kr 1576/08. Tożsame wnioski wypływają z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), a to: w sprawie C-465/3 Kretztechnik, gdzie Trybunał uznał, że środki zgromadzone przez spółkę w wyniku podniesienia kapitału miały niewątpliwie służyć prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z czym wydatki związane z emisją akcji powinny stanowić część ogólnych kosztów działalności i jako takie są uwzględnione w cenie dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Również w orzeczeniu z dnia 22 lutego 2001r. w sprawie C- 408/98 Abbey National plc TSUE stwierdził, że brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działalności. Koszty te mogą bowiem być przypisane do działalności podatnika (podwyższają wartość sprzedaży opodatkowanej VAT, a zatem powinny być odliczane dla potrzeb VAT.
Wobec powyższego dla prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z samochodem z działalnością opodatkowaną VAT wystarczającym jest, aby związek ten był pośredni. I takowy w niniejszej sprawie występuje (aczkolwiek można postawić nawet tezę o związku bezpośrednim). Dlatego zdaniem strony dokonana przez Dyrektora w zaskarżonej Interpretacji wykładnia art. 86 ust. 1 u.p.t.u. jest niezgodna z brzmieniem i celem tego przepisu oraz charakterem podatku VAT.
Kwestionując stanowisko organu interpretacyjnego o braku cech działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w odniesieniu do czynności scharakteryzowanych we wniosku skarżący podkreślił, że uzyskuje on przychody opodatkowane podatkiem VAT, przykładowo: - sprzedaż drewna - planowanie, organizacja, kontrola; co obejmuje m.in. kontrolę kwalifikacji drewna do odpowiednich grup jakościowych, co ma wpływ na ilość, jakość i cenę sprzedawanego drewna; kontrola w terenie procesu pozyskania i zrywki drewna - pozyskanie i zrywka drewna ma wpływ na jakość sprzedawanego drewna co ma wpływ na cenę; kontrola terenowa sortymentacji i ewidencji drewna - kontrola odpowiedniej kwalifikacji drewna do grup jakościowych - co ma wpływ na cenę. Inne czynności, przy których wykorzystywany jest samochód przez nadleśniczego, to proces produkcji drewna (etap poprzedzający sprzedaż) tj. planowanie, organizacja, kontrola procesu produkcji drewna, w tym m.in. kontrola w terenie procesu sadzenia sadzonek, pielęgnowania upraw, młodników i starszych drzewostanów. Jeszcze innego rodzaju czynności dokonywane przy wykorzystaniu samochodu to dzierżawa gruntów leśnych, rolnych oraz dzierżawa budynków mieszkalnych i gospodarczych a mianowicie kontrola w terenie sposobu realizacji podpisanych ww. umów, co ma następnie związek z uzyskaniem przychodu z dzierżaw. W świetle powyższego ewidentnie używanie samochodu ma wpływ na sprzedaż opodatkowaną podatkiem VAT.
Zwrócono też uwagę, że pomimo tego, iż wnioskodawca teoretycznie wykonuje czynności niepodlegające VAT, a wynikające z ustawy o lasach, to nie zmienia to w niczym faktu, iż może odliczać podatek naliczony związany z tymi czynnościami w całości. Do takiego wniosku skłania treść art. 90 u.p.t.u., który to przepis wyznacza ramy i zasady dokonywania korekty podatku naliczonego (art. 91). Brak jest bowiem podstaw do pozbawienia podatnika w ogóle możliwości odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi, gdyż godziłoby to w zasadę neutralności VAT, poprzez bezpodstawne obciążenie podatnika podatkiem naliczonym wynikającym z tego rodzaju wydatków.
Wnioskodawca oprócz czynności opodatkowanych opisanych powyżej wykonuje teoretycznie czynności niepodlegające VAT i w konsekwencji tym podatkiem nieobjęte - są nimi czynności, do których jest zobowiązany na podstawie ustawy o lasach. Skoro więc wykonuje czynności, gdzie nie występuje obrót, to siłą rzeczy nawet nie miałby czego doliczyć do mianownika, gdzie oprócz czynności opodatkowanych znajdują się "czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje". Wykonywanie przez wnioskodawcę jego statutowego celu istnienia, czyli zarządzania lasami, wyklucza możliwość doliczania obrotu z tego tytułu dla celów rozliczenia proporcjonalnego podatku naliczonego w myśl art. 90 u.p.t.u. Podatnik nie może więc stosować odliczenia częściowego wedle proporcji określonej na podstawie art. 90 ust. 3 u.p.t.u.
Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzeczeniu TSUE z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie C- 437/06, w uchwale NSA z dnia 24 października 2011 r., I FPS 9/10, która w zaskarżonej interpretacji została całkowicie pominięta, oraz także w wyroku NSA z 5 sierpnia 2012r., I FSK 1270/11 oraz w przywołanych przykładowo interpretacjach indywidualnych.
Końcowo skarżący przedstawił szeroką argumentację na rzecz tezy, iż jest on podatnikiem podatku od towarów i usług.
Gdyby, jak to uznał organ, Nadleśnictwo nie było podatnikiem podatku VAT w zakresie prowadzenia gospodarki leśnej w sposób uregulowany w ustawie o lasach, tj. w sposób zrównoważony i trwały, ponieważ taka działalność, zdaniem tego organu, nie jest kwalifikowana jako działalność w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., to również produkty (towary) wytworzone w wyniku tak prowadzonej działalności nie byłyby kwalifikowane jako podlegające przepisom tej ustawy i nie podlegałyby temu podatkowi. Niemożliwe jest jednak wytworzenie towarów bez prowadzenia działalności (zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 u.p.t.u.), a sytuacja mieszana, czyli nieuznanie prowadzonej działalności za działalność gospodarczą, a uznanie towarów wytworzonych w wyniku jej prowadzenia za towary podlegające VAT w myśl przepisów art. 5, w tym z tytułu przeniesienia z nakazu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu, nieodpłatnej dostawy lub nieodpłatnego świadczenia usług, jest niedopuszczalna, choćby z uwagi na neutralność podatku VAT.
Reasumując skarżący stwierdził, że skoro jest podatnikiem podatku VAT, ponieważ prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., to biorąc pod uwagę istotę podatku VAT oraz to, iż działalność gospodarcza prowadzona przez niego jest opodatkowana tym podatkiem (nie jest zwolniona z podatku VAT) - ma on prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z tą działalnością. Takim podatkiem naliczonym jest niewątpliwie podatek od zakupów związanych z przedmiotowym samochodem służbowym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji.
W piśmie z procesowym z dnia 20 stycznia 2015 r. organ interpretacyjny, wskazując na ponowną analizę problemu stwierdził, że działania prowadzone przez Nadleśnictwa w ramach gospodarki leśnej, w szczególności sprzedaż produktów gospodarki leśnej, stanowią czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, rodzące prawo do odliczenia podatku naliczonego. Stwierdził również, że przepis art. 86a u.p.t.u. może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, ale w celu dokonania merytorycznej oceny zawartego we wniosku stanowiska i ustalenia zakresu prawa do odliczenia, opis zdarzenia przyszłego na etapie skargi nie był wystarczający. Oznacza to, że przeprowadzenie takiej analizy wiąże się z koniecznością uzyskania dodatkowych danych od wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: [p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona orzekanie m.in. w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).
W myśl art.146 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Orzekając w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawo do odliczenia przez Nadleśnictwo podatku VAT z faktur dokumentujących poniesione wydatki na paliwo, naprawę i eksploatację oddanego do dyspozycji nadleśniczego samochodu służbowego, którego miejscem garażowania jest miejsce jego zamieszkania położone w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa [...] odległe od siedziby Nadleśnictwa o około 3 km.
Zdaniem organu, w stanie faktycznym sprawy strona nie może odliczyć podatku VAT naliczonego, albowiem wydatki związane z użytkowaniem samochodu są w sposób bezpośredni i jednoznaczny związane z wykonywaniem obowiązków nałożonych przepisami ustawowymi, w tym przypadku ustawą o lasach, w zakresie zarządzania lasami Skarbu Państwa, prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej, ochrony i utrzymania trwałości lasów, co wynika z art. 7 ustawy o lasach. Zatem samochód nie służy działalności opodatkowanej wnioskodawcy.
W ocenie strony, przysługuje jej prawo do odliczenia podatku VAT w związku z użytkowaniem samochodu służbowego przez nadleśniczego przy wykonywaniu obowiązków wynikających ze stosunku pracy i z ustawy o lasach, w tym obowiązków służbowych w zakresie administrowania i zarządzania, gospodarki leśnej, ochrony mienia i ochrony lasu, związanych także z przeciwpożarową ochroną lasu i ochroną majątku, albowiem pozostają one w bezpośrednim związku z wykonywaną pracą i uzyskiwanymi przychodami.
Tak zarysowany przedmiot sporu w ramach postępowania o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego był już przedmiotem orzekania przez tut. Sąd w wyroku z dnia 25.02.2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 745/14 (dostępny na stronie internetowej NSA www.orzecznictwo.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia). W związku z powyższym, podzielając w całości zajęte tam stanowisko, przywołać należy – w najistotniejszych kwestiach spornych - zaprezentowaną tam argumentację.
Warunkiem uznania interpretacji indywidualnej za prawidłową jest stwierdzenie, że wyrażone w niej stanowisko organu zostało zajęte na tle przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), bowiem tylko w takiej sytuacji wnioskodawca uzyska informację, czy prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywoła przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Zatem tylko wówczas interpretacja indywidualna będzie mogła spełnić przypisaną jej funkcję informacyjną i ochronną, tj. dostarczyć wnioskodawcy informacji przydatnych w określonej sytuacji i ochronić go przed negatywnymi skutkami zastosowania się do interpretacji indywidualnej wydanej przez właściwy organ (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1920/12).
Z regulacji dotyczących udzielania interpretacji indywidualnych a zawartych w art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 O.p. wynika, że to wnioskodawca wyznacza zakres udzielanej interpretacji, bowiem organ interpretacyjny jest związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (tu: zdarzeniem przyszłym), a to wyklucza samodzielne dokonywanie ustaleń faktycznych przez organ, jak i wykraczanie poza okoliczności faktyczne zaprezentowane przez wnioskodawcę.
Zatem specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w świetle wskazanych przepisów O.p. polega na tym, że organ może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej - zajętego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2011 r., I FSK 897/10). Wynika to jednoznacznie z treści art. 14b § 3 O.p., zgodnie z którym składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Zatem, przed wydaniem interpretacji, organ podatkowy obowiązany jest stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób pełny i wyczerpujący przedstawiono zaistniały stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) i czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. Wynikający z art. 14b § 3 O.p. wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego ma polegać na opisaniu tych wszystkich faktów, które są prawnie znaczące dla ustalenia, czy przepis, którego stosowania dotyczy wniosek może lub nie może mieć zastosowania w sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 marca 2011 r., I SA/Kr 121/11).
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawił stan faktyczny, który organ uznał za wyczerpujący, skutkiem czego było udzielenie interpretacji poddającej krytycznej ocenie stanowisko strony zaprezentowane na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego. Dlatego też argument podnoszony przez organ w piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2015 r. dotyczący niepełnego przedstawienia stanu faktycznego przez stronę we wniosku o wydanie interpretacji, sam w sobie wskazuje na wadliwość wydanej interpretacji. W sytuacji bowiem, gdy organ uzna, że przedstawiony przez stronę opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) jest niewystarczający, powinien wezwać stronę, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., do doprecyzowania wniosku. Natomiast udzielenie interpretacji mimo niepełnego – jak stwierdził organ w toku postępowania sądowego - opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego dowodzi naruszenia przepisu art. 14c § 1 i § 2 w związku z art. 14b § 3 O.p. i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uzasadnia uchylenie zaskarżonej interpretacji. Nie może być uznana za prawidłową interpretacja, która została wydana na tle niepełnego opisu okoliczności prawnie znaczących w danej sprawie.
Z zawartego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynikało, że nadleśniczy jest zaliczany do Służby Leśnej, o której mowa w ustawie o lasach i aktach wykonawczych do niej. Przepisy te zawierają regulacje dotyczące obowiązków i praw Służby Leśnej, na której ciążą szczególne obowiązki związane z wykonaniem tej ustawy w zakresie zarządzania lasami Skarbu Państwa, prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej, ochrony i utrzymania trwałości lasów.
Do wykonywania zadań gospodarczych, nadzoru nad ich wykonaniem oraz do wykonywania zadań administracyjnych Nadleśnictwo wykorzystuje własne samochody, które na podstawie § 18 ust. 2 PUZP powierzyło m.in. nadleśniczemu za zgodą Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych
Nadleśniczy przez 24 godziny na dobę wykonuje różnorodne obowiązki służbowe w zakresie administrowania i zarządzania gospodarką leśną, ochroną mienia i ochroną lasu, w tym ochroną przeciwpożarową i przeciwpowodziową. W szczególności, w okresie intensywnych prac np. odnowienia i zalesiania lasu, pozyskania i wywozu drewna, a także w okresie wysokiego zagrożenia pożarami lasu i w razie pożaru lasu, w przypadku kradzieży mienia lub wystąpienia innych szkód w drzewostanach i innym majątku Nadleśnictwa (np. klęski żywiołowej), musi niezwłocznie wyjechać z miejsca zamieszkania na miejsca tych zdarzeń w bardzo krótkim czasie, bez względu na porę dnia i dzień tygodnia. Tak więc praca nadleśniczego wymaga od niego pełnej dyspozycyjności i mobilności. W związku z powyższym nadleśniczy ma do swojej dyspozycji, w celu wykonywania obowiązków wynikających ze stosunku pracy, samochód służbowy, który jest pojazdem samochodowym w rozumieniu artykułu 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u.
Dokonując oceny stanowiska strony skarżącej organ prawidłowo odniósł się pierwszej kolejności do unormowań zawartych w art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. określających podstawowe zasady obniżania podatku VAT należnego o podatek naliczony. Prawo to przysługuje w razie spełnienia określonych warunków, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz towary i usługi, w związku z nabyciem których podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Odliczenie nie jest więc możliwe, jeśli nabywane towary lub usługi nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Słusznie podkreślił organ, że musi istnieć związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych, przy czym związek ten może mieć nie tylko bezpośredni (przypisanie danego wydatku wprost do konkretnej transakcji opodatkowanej), ale również pośredni charakter. Zasadniczo więc odliczeniu powinien podlegać taki podatek naliczony, który zawarty jest w cenie towarów i usług nabytych w celu wykonywania czynności opodatkowanych.
Natomiast przywołując przepisy ustawy o lasach organ pominął treść art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1.
Stosownie do tych regulacji, lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zwane dalej "Lasami Państwowymi" (art.4 ust.1), a w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość (art. 4 ust.3).
Co najistotniejsze, organ pominął zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach pojęcie gospodarki leśnej, a odwołał się jedynie do zdefiniowanego w art. 6 ust. 1 pkt 1 a tej ustawy pojęcia trwale zrównoważonej gospodarki leśnej przyjmując, że samochody służbowe, w posiadaniu których jest Nadleśnictwo, służą bezpośrednio wykonywaniu czynności związanych z ustawowymi obowiązkami nałożonymi na stronę ustawą o lasach i nie służą działalności opodatkowanej.
Stanowisko organu w kwestii używania spornych samochodów wynika z wadliwego, błędnego założenia, pomijającego znaczenie zdefiniowanego w ustawie o lasach pojęcia gospodarki leśnej.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1, gospodarka leśna - to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.
Z treści przywołanego przepisu wynika, że gospodarka leśna to zarówno działalność leśna, jak i sprzedaż produktów oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe (w tym m. in. nadleśnictwa jako ich jednostki organizacyjne) reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem. W ramach tego zarządu – w myśl art. 4 ust. 3 ustawy o lasach - Lasy Państwowe (w tym nadleśnictwa) prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość. Tymi wszystkimi, nałożonymi na Nadleśnictwo przepisami ustawy o lasach, czynnościami zajmują się, stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy o lasach, pracownicy Służby Leśnej. W przywołanym przepisie szczegółowo określono ich obowiązki, a mianowicie zajmują się:
1) sprawami zarządu lasami będącymi w zarządzie Lasów Państwowych;
2) prowadzeniem gospodarki leśnej i ochroną lasów;
3) zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego i ochrony przyrody oraz wykonywaniem innych zadań w zakresie ochrony mienia;
4) sprawami nadzoru, o którym mowa w art. 5, w razie powierzenia takiego nadzoru.
Zatem, w świetle przywołanych regulacji ustawy o lasach, brak było podstaw do stwierdzenia przez organ, że wskazane we wniosku pojazdy nie służą działalności opodatkowanej Nadleśnictwa, gdyż organ błędnie wywiódł, że w zakresie swoich ustawowych obowiązków Nadleśnictwo nie prowadzi działalności gospodarczej. Przeczy temu zarówno definicja gospodarki leśnej zawarta w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach oraz przywołane wyżej przepisy tej ustawy.
W ocenie Sądu organ - pomimo wskazania przez stronę we wniosku na fakt prowadzenia gospodarki leśnej oraz zakres czynności wykonywanych w ramach pracy przez nadleśniczego - w sposób nieuprawniony przyjął, że stronie nie przysługuje w żadnym zakresie prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków związanych z nabyciem i używaniem pojazdów w związku z prowadzonymi przez Nadleśnictwo działaniami w ramach gospodarki leśnej. Brak analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście w/w przepisów, w tym brak oceny prawnopodatkowej czynności wykonywanych przez nadleśniczego i ich związku z działalnością opodatkowaną, które strona wskazuje we wniosku, niewątpliwie stanowi naruszenie art. 14c § 1 i § 2 O.p.
Na wadliwość zajętego w sprawie stanowiska wskazał sam organ podatkowy w piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2015 r. stwierdzając, że stosownie do treści art. 6 ust. pkt 1 ustawy o lasach działania prowadzone przez nadleśnictwa w ramach gospodarki leśnej, w szczególności sprzedaż produktów gospodarki leśnej, stanowią czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług rodzące prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Dalej, w piśmie tym organ wskazał na konieczność przeanalizowania w związku z tym w odniesieniu do wydatków związanych z nabyciem i używaniem pojazdów przez nadleśnictwa, w jakiej wysokości nadleśnictwom przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uwzględnieniem celów, do jakich wykorzystywane są pojazdy.
Organ zaznaczył przy tym, że "jeżeli pojazdy nadleśnictwa wykorzystywane są w działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to zgodnie z generalną zasadą wynikającą z art. 86 ust. 1 ustawy, nadleśnictwu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z nabyciem i używaniem tych pojazdów. Ww. pojazdy, aby rodziły prawo do odliczenia, muszą zatem być wykorzystywane do celów służbowych nadleśnictw i to takich, które "przekładają się"' na obszar opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Przykładowo w cele takie wpisuje się użycie pojazdów do dojazdów do miejsc wyrębu lasu, miejsc nasadzeń, ale też do patrolowania i monitorowania m.in. przez straż leśną lasu."
Stanowisko organu interpretacyjnego zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji (a nie w późniejszym piśmie procesowym modyfikującym pierwotne stanowisko) doprowadziło do bezzasadnego uchylenia się od merytorycznej oceny stanowiska wnioskodawcy w zakresie odnoszącym się do istoty sporu, a zatem wykładni przez stronę art. 86a u.p.t.u. na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego. Tymczasem od dnia 1 stycznia 2014 r. kwestie związane z odliczeniem VAT związanego z pojazdami samochodowymi zostały uregulowane przepisami art. 86a u.p.t.u. Z dniem 1 kwietnia 2014 r. na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 312), przepisy art. 86a uległy zmianie. Przepisy te dotyczą zakresu prawa do odliczenia podatku naliczonego. Jednakże organ wychodząc z błędnego – jak się okazało - założenia, że nie istnieje związek nabywanego do samochodu służbowego nadleśniczego paliwa, kosztów napraw i czynności eksploatacyjnych z czynnościami opodatkowanymi wnioskodawcy – nie przeprowadził żadnego wywodu co do wykładni art. 86a u.p.t.u. i jego znaczenia na tle przedstawionych we wniosku okoliczności.
W związku z powyższym ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien ocenić przedstawione we wniosku czynności, dla których realizacji strona posługuje się wskazanym samochodem służbowym, w kontekście prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów związanych z użytkowaniem tego pojazdu. Organ będzie zobowiązany rozważyć, czy wykonywane przez nadleśniczego czynności mają związek z działalnością gospodarczą podatnika, a jeżeli tak, to czy jest to związek pośredni czy bezpośredni, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o lasach dotyczące obowiązków nadleśniczego, jak i opis zdarzenia przyszłego oraz zajmie stanowisko co do możliwości dokonywania odliczeń podatku naliczonego w kontekście przesłanek określonych w art. 86a u.p.t.u.
Konieczne będzie odniesienie się do wszystkich okoliczności wskazywanych przez stronę (w tym kwestii garażowania pojazdów), jak również dokonanie oceny sposobu wykorzystania samochodu służbowego wskazanego we wniosku. W przypadku wątpliwości co do okoliczności, do jakich wykorzystywany jest samochód i w jakim zakresie bądź też jeszcze innych elementów stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, jakie zdaniem organu są niezbędne dla prawidłowej oceny zaprezentowanego przez stronę stanowiska, przed wydaniem interpretacji organ wezwie stronę skarżącą do doprecyzowania wniosku na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p.
Uchylając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. zaskarżoną interpretację, Sąd mając na uwadze przepis art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana, a o kosztach orzekł w oparciu o art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło