II SA/Op 122/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 17 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie legalności budowy budynku gospodarczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi A. S., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 17 grudnia 2015 r., nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 22 października 2015 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budynku gospodarczego, położonego w [...], przy ul. [...]. W skardze, reprezentujący skarżącego pełnomocnik zawarł wniosek m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podniósł też, iż budynek będący przedmiotem postępowania został wybudowany i oddany do użytku prawie 30 lat temu, a przez cały czas użytkowania nie stwierdzono, aby powodował on jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, bądź bezpieczeństwa mienia. Okoliczności takich nie odnotował także organ I instancji podczas przeprowadzonych oględzin budynku. Zdaniem skarżącego, wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi może spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, polegających na skomplikowaniu sytuacji procesowej przez wydanie nowej decyzji w oparciu o zaskarżoną decyzję, która może z kolei zostać uchylona w wyniku rozpatrzenia niniejszej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przywołane powyżej przepisy wskazują, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej ma charakter szczególny. Przy czym przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, zwłaszcza że art. 61 § 3 P.p.s.a. zawiera ich kompletne wyliczenie. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest, jak zaznaczono, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zatem, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por.: postanowienia NSA z dnia: 16 września 2015 r., sygn. akt II GZ 336/15 i 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 599/15). Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika jednocześnie, że przedmiotem postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego, o ile podlega on wykonaniu. Wykonaniu podlegają natomiast akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Wówczas osiągnięcie stanu zgodnego z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie, a więc wykonanie aktu administracyjnego, jest możliwe poprzez dobrowolne bądź w trybie przymusu państwowego (egzekucji), podporządkowanie się rozstrzygnięciu. W niniejszym postępowaniu pełnomocnik skarżącego, wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu, kasacyjny charakter decyzji drugoinstancyjnej oznacza, że na jej mocy nie zostają przyznane stronie postępowania żadne uprawnienia, ani też nie nałożono na adresata tego rodzaju rozstrzygnięcia jakiegokolwiek obowiązku. W wyniku decyzji odwoławczej obowiązek prawny powstaje jedynie po stronie organu administracji publicznej, który zobowiązany jest do ponownego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uchylenie decyzji organu I instancji rodzi określone konsekwencje w prowadzonym przez ten organ postępowaniu, jednak ewentualne wydanie decyzji czy też innego aktu niekorzystnego dla strony, ma na tym etapie postępowania charakter hipotetyczny. Taka sytuacja strony postępowania administracyjnego nie może prowadzić do powstania negatywnych dla niej następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, do których nawiązuje art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić należy, iż wydane ponownie w sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji będzie podlegało kolejnemu złożeniu przez strony postępowania administracyjnego środków zaskarżenia, w tym i możliwości skierowania skargi do sądu na rozstrzygnięcie organu II instancji. Zauważyć należy również, że zaprezentowany pogląd, zgodnie z którym akt administracyjny kasacyjny, jako mający charakter czysto procesowy, co do zasady nie podlega wstrzymaniu w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 3/11). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na zasadzie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.