II SA/Op 143/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. Ś. na pismo Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej na skutek sprzeciwu skarżącego na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Op 143/10 postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. T. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na pismo Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę. W piśmie procesowym opatrzonym datą 11 stycznia 2010 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 15 lutego 2010 r., T. Ś. zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu, w celu sporządzenia skargi kasacyjnej na zapadłe w sprawie orzeczenie. Wraz z pismem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 16 lutego 2010 r., zawierającym informację o obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, przesłano skarżącemu za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S., formularz wniosku, wzywając do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 lutego 2010 r., w trybie art. 71 § 1 P.p.s.a., za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S., co wynika z adnotacji na zwrotnym pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 105 akt sąd.). Termin do dokonania żądanej czynności upłynął w dniu 2 marca 2010 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie złożył wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2010 r., referendarz sądowy pozostawił wniosek T. Ś. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzenie doręczono stronie dnia 16 marca 2010 r. W dniu 22 marca 2010 r. wpłynęło do WSA w Opolu pismo skarżącego zatytułowane "zażalenie na postanowienie z dnia 10 marca 2010 r. o sygn. akt II SA/Op 141-143/10 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy". W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w dniach 25 bądź 26 lutego 2010 r., przy piśmie z dnia 24 lutego 2010 r., przesłał do Sądu trzy wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnił przy tym, że w jednym ze złożonych formularzy wpisał niewłaściwe dane, o czym również informował w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. ( k. 116-117 a. sąd.) W dniu 24 marca 2010 r. tut. Sąd zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. o nadesłanie informacji, czy skarżący w dniach 25 bądź 26 lutego 2010 r. kierował do Sądu, do spraw o sygn. akt II SA/Op 141-143/10, korespondencję zawierająca wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Zakładu Karnego poinformował w piśmie z dnia 31 marca 2010 r., że skarżący we wskazanych datach nie składał żadnego pisma skierowanych do WSA w Opolu, składał natomiast w dniu 22 lutego 2001 r., pismo do WSA w Warszawie, które zgodnie z art. 102 ust. 11 Kodeksu karnego wykonawczego nie podlegało cenzurze. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Op 143/10, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia z dnia 10 marca 2010 r., Sąd orzekł o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Powyższe postanowienie, na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego, zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 389/10, który przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania. Jako przyczynę uchylenia wskazano brak w aktach sądowych odpisów dokumentów powołanych w postanowieniu Sądu pierwszoinstancyjnego, istotnych dla rozpoznania wniosku skarżącego, a dotyczących prowadzonej przez Sąd z Dyrektorem Zakładu Karnego korespondencji w celu wyjaśniania podawanej przez skarżącego okoliczności przesłania do Sądu w dniach 25 lub 26 lutego 2010 r. wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po przekazaniu akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na podstawie zarządzenia z dnia 5 lipca 2010 r., do akt sądowych niniejszej sprawy dołączone zostały kopie dokumentów zalegających w aktach spraw o sygn. akt II SA/OP 141/10 i II SA/OP 142/10 w postaci: wezwania z dnia 24 marca 2010 r., skierowanego do Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. i zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki, jak również pisma Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 31 marca 2010 r. oraz koperty potwierdzającej jego nadanie w dniu 1 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W przedmiotowej sprawie Sąd zakwalifikował pismo procesowe złożone przez skarżącego T. Ś., pomimo niewłaściwego oznaczenia jego rodzaju oraz błędnego określenia rodzaju skarżonego orzeczenia, jako sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 10 marca 2010 r., w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą, niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści tego pisma wynika, jaki jest jego rodzaj, a ponadto każde pismo niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1997 r., sygn. akt III CKN 289/97, opubl. LEX nr 32601, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I FZ 292/08, opubl. LEX nr 517681). Z treści pisma skarżącego, nazwanego "zażaleniem", wynika niewątpliwie określenie treści wniosku będącego przedmiotem pisma, w sposób pozwalający na jego zakwalifikowanie jako sprzeciwu w rozumieniu art. 259 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie, pismo to złożone zostało w ustawowym terminie siedmiu dni, przewidzianym do wniesienia sprzeciwu na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro natomiast postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Opolu uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu, to wniesiony sprzeciw ponownie podlega rozpoznaniu przez Sąd pierwszej instancji. Uwzględniając powyższe zaznaczyć przyjdzie, że na zasadzie art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że zgodnie z art. 243 i nast. P.p.s.a., na wniosek strony postępowania sądowoadministracyjnego może być przyznane jej prawo pomocy, lecz tylko wówczas, gdy spełni określone przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. W pierwszej kolejności należy jednak spełnić przesłanki formalne, do których zalicza się złożenie wniosku na urzędowym formularzu i wypełnienie tego formularza według zasad określonych w pouczeniu. Na zasadzie z art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany, a wzór formularza wniosku określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Pouczenie o sposobie wypełnienia wniosku zostało zamieszczone na ostatniej stronie formularza. Natomiast w myśl art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie wezwanie do wypełnienia i przesłania formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 71 § 2 P.p.s.a., za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S., w dniu 23 lutego 2010 r. Okoliczność doręczenia wezwania we wskazanej dacie potwierdza stosowna adnotacja i podpis na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W tej sytuacji, skoro wezwanie doręczono skarżącemu skutecznie w dniu 23 lutego 2010 r., to siedmiodniowy termin przysługujący stronie do dokonania żądanej czynności rozpoczął swój bieg w dniu 24 lutego 2010 r. i upłynął z dniem 2 marca 2010 r. W zakreślonym terminie do Sądu nie został wniesiony wypełniony przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 18 marca 2010 r., stanowiącym sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, strona wskazała jednak, że w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na formularzu przesłała do Sądu w dniu 25 lub 26 lutego 2010 r. wraz z wnioskami do dwóch innych spraw. W celu ustalenia, czy wniosek sporządzony na urzędowym formularzu został faktycznie do Sądu przesłany, Sąd wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. o udzielenie w tym zakresie stosownej informacji, co potwierdza znajdujące się w aktach wezwanie. Odpowiadając na to wezwanie, w piśmie z dnia 31 marca 2010 r. Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] w S. poinformował, że zarówno w dniu 25, jak i w dniu 26 lutego 2010 r., skarżący nie składał w administracji Zakładu pisma adresowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Na tej podstawie należało przyjąć, że we wskazywanych w "zażaleniu" datach skarżący nie wysyłał do tut. Sądu wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec tej okoliczności, jak również wobec faktu, że w aktach sprawy niniejszej i w aktach pozostałych spraw brak jest wniosku sporządzonego na stosownym formularzu, należało uznać, że skarżący nie złożył wniosku w prawidłowej formie, przewidzianej w przepisach prawa. Z przedstawionych względów wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania, czyli bez dokonania jego merytorycznej oceny co do możliwości przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Na marginesie zauważyć można, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie pozbawia strony możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie tego prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 161/08, opubl. LEX nr 479135). Przyznanie stronie prawa pomocy na podstawie kolejnego wniosku wywiera jednak skutki dopiero od wydania postanowienia w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 257 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.