II SA/Op 15/13
PostanowienieWSA w Opolu2013-05-27
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi może zostać uwzględniony, jeśli strona podnosi jako przyczynę uchybienia terminowi swoje schorzenia i problemy finansowe, ale nie uprawdopodobniła w sposób jednoznaczny, że w okresie biegu terminu była pozbawiona możliwości działania ze względu na stan zdrowia lub brak środków finansowych?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przedłożone dokumenty medyczne dotyczyły innych okresów niż bieg terminu, a problemy finansowe mogły być podstawą do wniosku o prawo pomocy, a nie przywrócenia terminu. Strona nie wykazała, że jej stan zdrowia uniemożliwił dokonanie wpłaty lub skorzystanie z pomocy osób trzecich.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie organu nadzoru budowlanego. Zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego, który uiścili z opóźnieniem. W związku z tym złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, powołując się na problemy zdrowotne i finansowe. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie przyczyn uchybienia terminu i uprawdopodobnienie braku winy. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie w sposób satysfakcjonujący sąd.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. i J. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. J. i J. J. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W dniu 4 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego) A. J. i J. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo z dnia 1 grudnia 2012 r., w którym zawarli skargę na dwa postanowienia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2012 r., o numerach [...] i [...], w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Skarga na postanowienie o numerze [...], dotyczące nieużytkowego, będącego w stanie ruiny budynku mieszkalno-gospodarczego położonego w miejscowości [...] przy ul. [...] na działce nr [...], została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SA/OP 15/13 i stanowi przedmiot niniejszej sprawy. Natomiast skarga na postanowienie o numerze [...], dotyczące budynku mieszkalno-gospodarczego położonego w miejscowości [...] przy ul. [...] na działce nr [...], została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Op 16/13.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 stycznia 2013 r., skarżący zostali wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie dla każdego ze skarżących zostało przesłane na adres podany w skardze i pod tym adresem doręczone w dniu 14 stycznia 2013 r. A. J. za pisemnym pokwitowaniem na zwrotnych pocztowych potwierdzeniach odbioru (k. 11 i 12 akt sądowych).
Jak wynika z dokumentu księgowego nr [...] (k. 15 akt) skarżący uiścili wpis w dniu 22 stycznia 2013 r. Wiadomym Sądowi jest z urzędu, że w tym samym dniu skarżący uiścili też wpis od skargi w sprawie o sygn. II SA/Op 16/13.
Na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r., Sąd postanowił wezwać skarżących do przedstawienia w terminie 7 dni dowodu dokonania wpłaty gotówkowej lub złożenia dyspozycji przelewu dotyczącego kwoty wpisu od skargi 100 zł oraz do wyjaśnienia, w jaki sposób została dokonana ta wpłata. Analogiczne wezwanie zostało skierowane do skarżących w sprawie o sygn. II SA/Op 16/13.
Skarżący odebrali powyższe wezwania, każde z nich osobiście, w dniu 26 marca 2013 r. i odpowiedzieli na nie wspólnie pismem z 29 marca 2013 r., w którym zawarli prośbę "o przychylenie się do sprawy" i stwierdzili, że być może wpłata została dokonana w późniejszym terminie z powodu przewlekłych chorób występujących u obojga skarżących i przeznaczenia w związku z tym pieniędzy na lekarstwa oraz opatrunki po operacji. Do pisma dołączyli polecenie przelewu z dnia 22 stycznia 2013 r. kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi o sygnaturze II SA/Op 16/13.
Wobec powyższego Sąd wezwał skarżących – osobnymi wezwaniami – do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, poprzez wskazanie przyczyny uchybienia terminu (np. zaświadczenie lekarskie o chorobie, karty leczenia szpitalnego itp.); czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmownego załatwienia wniosku.
Wezwania te w sprawie II SA/Op 16/13 zostały doręczone skarżącym w dniu 8 kwietnia 2013 r., natomiast w sprawie II SA/Op 15/13 – w dniu 12 kwietnia 2013 r., do rąk dorosłego domownika syna skarżących – M. J., co wynika ze zwrotnych pocztowych potwierdzeń odbioru (k. 39 i 40 akt).
Skarżąca A. J. złożyła do tut. Sądu pismo, nadane w placówce pocztowej w dniu 12 kwietnia 2013 r. i przesłane w kopercie, na której zamieszczony został zapis "II SA/Op 16/13". W piśmie tym, stanowiącym nową skargę, na kolejne postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2013 r., nr [...], skarżąca wskazała, że wraz z mężem są powodzianami, mają problemy finansowe, skarżąca zachorowała po powodzi i jest kaleką. Mąż uległ wypadkowi w gospodarstwie, ma dziurę w nodze. W ubiegłym roku karetka ratowała życie skarżącej3 razy, a jej męża w tym roku 2 razy. Jako załączniki do pisma, poza dotyczącymi odrębnej skargi i kopią postanowienia z dnia 9 kwietnia 2013 r., przedłożono następujące dokumenty dotyczące A. J.: 1) kartę leczenia szpitalnego w trybie nagłym z 14 września 2012 r., wskazującą stan po krótkotrwałej utracie przytomności, nudności, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, niedowład neurologiczny połowiczny lewej strony, poruszanie się pacjentki samodzielne o lasce, uprzednią hospitalizację na oddziale neurologicznym oraz brak obecnej potrzeby hospitalizacji, 2) kartę leczenia szpitalnego z 20 czerwca 2012 r. o hospitalizacji na Oddziale Neurologii od 12 czerwca 2012 r. do 20 czerwca 2012 r., z rozpoznaniem zawału półkuli mózgu, stanu po udarze niedokrwiennym mózgu z niedowładem połowicznym lewostronnym od 2006 r., choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa z dyskopatią, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, kamicy nerek, żylaków kończyn dolnych, otyłości, 3) kartę leczenia szpitalnego w okresie od 10 czerwca 2006 r. do 22 czerwca 2006 r., z powodu objawów ostrej lewostronnej rwy udowej i kulszowej, 4) kartę leczenia szpitalnego od 28 sierpnia 2003 r. do 2 września 2003 r., z rozpoznaniem obustronnej kamicy nerkowej po zabiegu nacięcia ujścia przewodu moczowego i litotrypsji złogu, przyjętej z objawami wstrząsu uroseptycznego, 5) kartę leczenia szpitalnego od 6 lipca 2006 r. do 13 lipca 2006 r. z powodu zakrzepicy lewej kończyny dolnej, 6) wyniki badań tomografii komputerowej z 28 kwietnia 2006 r., stwierdzające zwyrodnienie kręgosłupa, 8) kartę leczenia szpitalnego w okresie od 20 lipca 2012 r. do 26 lipca 2012 r., z powodu bólów głowy, stwierdzono oprócz schorzeń przewlekłych wyżej już wskazanych (uwaga tut. Sądu,) zmiany poniedokrwienne prawej półkuli mózgu oraz zaniki korowe mózgowia, 9) sprawozdanie z wykonania badań laboratoryjnych z 14 września 2012 r., 10) orzeczenie z 7 marca 2007 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ponadto dołączono dowody dotyczące J. J., tj: 1) pismo z KRUS w Opolu z 28 sierpnia 2008 r. o okresie pracy nie wliczonym do przyznanej renty rolniczej, 2) orzeczenie z 26 sierpnia 2008 r. w sprawie ustalenia prawa do renty tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, datującej się od wypadku w dniu 4 grudnia 2012 r., 3) historię choroby z 12 grudnia 2007 r., z rozpoznaniem uszkodzonej rotatory barku prawego po urazie w dniu 4 grudnia 2006 r., z ustaleniem termin zabiegu artroskopowego na 11 sierpnia 2008 r., 4) wynik badania stawu barkowego prawego z 5 lipca 2007 r., 5) kartę informacyjną leczenia szpitalnego od 24 września 2007 r. do 27 września 2007 r. z powodu niestabilności stawu ramienno-łopatkowego prawego, uszkodzenia obrąbka przedniego typu Bankarta, kosmkowego zapalenia błony maziowej, 6) kartę informacyjną z Izby Przyjęć z dnia 26 października 2012 r., stwierdzającą zmianę ropną palucha stopy lewej, zalecającą dalsze leczenie chirurgiczne, 7) badanie tomograficzne głowy z dnia 28 lutego 2013 r., w związku z urazem głowy, stwierdzające masywne zwapnienie sierpa mózgu, zanik korowy mózgowia, w istocie białej obu półkul mózgu rozsiane ogniska hipotensyjne, drobne zwapnienia w topografii jąder podkorowych, 8) kartę leczenia szpitalnego w trybie nagłym z dnia 28 lutego 2013 r. z powodu urazu głowy z utratą przytomności. Pismo to, zarejestrowane jako skarga pod sygnaturą II Og 67/13, zostało skopiowane wraz załącznikami, w tym z kopertą, i dołączone do akt wskazywanej przez skarżącą sprawy II SA/Op 16/13.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Sąd zobowiązał skarżącą A. J. do wskazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, czy dokumenty, przesłane do Sądu listem poleconym z dnia 12 kwietnia 2013 r., stanowią odpowiedź na wezwanie Sądu o uzupełnienie braków wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Op 16/13, jak to zostało zaznaczone na kopercie, czy dotyczą również sprawy o sygnaturze II SA/Op 15/13, w związku z wezwaniem Sądu z dnia 9 kwietnia 2013 r. Wezwanie to zawierało pouczenie, że brak odpowiedzi w zakreślonym terminie spowoduje przyjęcie, że ww. dokumenty składane są wyłącznie do sprawy o sygn. akt II SA/Op 16/13.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej A. J. w dniu 29 kwietnia 2013 r., do rąk syna – M. J., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru (k. 43 akt.).
Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a., oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Treść powyższego przepisu oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000 r. nr 19, poz. 719).
Przechodząc do oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, zawartym w piśmie z dnia 29 marca 2013 r., skarżący wskazali tylko ogólnie na swój stan zdrowia i brak środków finansowych. Z pisma tego nie wynikały obiektywne i niezależne od nich przeszkody w terminowym uiszczeniu wpisu. Przeszkody te nie zostały również wykazane po dodatkowym wezwaniu, z dnia 9 kwietnia 2013 r., doręczonym skarżącym w dniu 12 kwietnia 2013 r. Wprawdzie skarżący przy piśmie nadanym w dniu 12 kwietnia 2013 r. przesłali szereg dokumentów do sprawy o sygnaturze II SA/Op 16/13, jednak nie zareagowali na wezwanie Sądu z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie niniejszej, o sygnaturze II SA/Op 15/13, co uzasadniało stwierdzenie przez Sąd braku podstaw do zastosowania art. 86 § 1 P.p.s.a.
Dodać należy, że nawet przyjmując, iż fakt nadesłania dowodów do sprawy o II SA/Op 16/15 oraz ich treść znane są Sądowi z urzędu i że dokumenty te mają znaczenie również w sprawie niniejszej, w której zarówno wpis został uiszczony w tej samej dacie, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jego uiszczenia został złożony w tym samym piśmie, na podstawie tychże dokumentów nie można uznać, że doszło do uprawdopodobnienia przez skarżących okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu, stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a.
Wskazać trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe, pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Dopuszczalne jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności faktycznych wskazujących na brak winy osoby, która uchybiła terminowi (por. J. Borkowski [w:], B. Adamiak, J. Borkowski "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 213).
W pierwszej kolejności odnotować przyjdzie, że skarżący nie wskazali czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, pomimo wezwania ich o to przez Sąd. Ponieważ z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, Sąd zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2011 r., s. 290).
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, do przesłanek pozytywnych, które uzasadniają przywrócenie uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. B. Dauter, op. cit. s. 285). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (postanowienie NSA z 1 czerwca 2001 r., II SA/Po 54/01, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), nieznajomość prawa (wyrok NSA z 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97, System Informacji Prawnej LEX nr 37127), czy choćby nieprzebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (postanowienie WSA w Warszawie z 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ocena, czy zaistniały przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu pozwalające na uznanie, że wnioskodawca nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, należy do Sądu. Badając tę kwestię, Sąd powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez skarżących argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Sąd nie dopatrzył się braku winy w uchybieniu terminu, uznając, że skarżącym można przypisać co najmniej brak dostatecznej dbałości o zabezpieczenie swych interesów, polegający na niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Wprawdzie w treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu skarżący jako przesłankę uniemożliwiającą im dochowanie ustawowego terminu wskazali swoje liczne schorzenia, jednakże, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie uprawdopodobnili, że w zakreślonym siedmiodniowym terminie do uiszczenia wpisu - który z uwagi na doręczenie wezwania Sądu w dniu 14 stycznia 2013 r. rozpoczął bieg w dniu 15 stycznia 2013 r. i upłynął z dniem 21 stycznia 2013 r. - byli pozbawieni możliwości działania ze względu na stan zdrowia. Nadesłane karty leczenia szpitalnego, zaświadczenia o badaniach, orzeczenia o niepełnosprawności wskazują niewątpliwie na to, że skarżący chorują. Szczególnie skarżąca cierpi na szereg schorzeń o charakterze przewlekłym, a skarżący również wymaga leczenia. Dowody te dotyczą jednak innych okresów, zarówno wcześniejszych, jak i późniejszych i nie potwierdzają, że w czasie biegu terminu do uiszczenia wpisu, schorzenia na które cierpią skarżący spowodowały u nich niemożność podjęcia jakichkolwiek działań, w tym uiszczenia wpisu. Ponadto skarżący we wniosku o przywrócenie terminu podnieśli, że jednym z powodów jego niedotrzymania były problemy finansowe wynikające z ich schorzeń. Argument ten nie może jednak przemawiać za przywróceniem terminu, gdyż w punkcie 4 pouczenia zawartego w wezwaniu o wpis (k. 9 i 10 a. sąd.), poinformowano każdego ze skarżących o możliwości wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Uprawdopodobniony przez skarżących brak środków finansowych na wpis od skargi mógłby zatem stanowić przesłankę do zwolnienia z obowiązku jego poniesienia, ale nie może przemawiać za przywróceniem terminu do dokonania tej czynności.
Zdaniem Sądu, jedynie przedłożenie dokumentów potwierdzających, że właśnie w okresie od 14 stycznia 2013 r. do dnia 21 stycznia 2013 r. skarżący byli pozbawieni możliwości działania z powodu nasilenia się u nich objawów chorobowych, mogłoby uprawdopodobnić ich brak winy w uchybieniu terminu. O braku wystąpienia takich przyczyn może dodatkowo świadczyć to, że skarżący uiścili należny wpis w następnym dniu po upływie wymaganego terminu, tj. w dniu 22 stycznia 2013 r. W związku z tym, że skarżący takich dokumentów nie przedłożyli, brak jest możliwości przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu, ponieważ nie ma podstaw do uznania, że uchybienie przez nich terminowi było niezawinione, a nie spowodowane brakiem należytej dbałości o swoje sprawy. Takie stanowisko Sądu jest zbieżne z celnym poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FZ 551/11 (LEX nr 966189), wedle którego wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 P.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. I tak zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony nie należy automatycznie traktować jako okoliczność wykluczającą winę. Tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany i nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 525/11 (LEX nr 965083), gdzie trafnie wywodzono, iż przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą.
Skoro - jak wykazano powyżej - skarżący nie przedłożyli dowodów stwierdzających niemożność ich działania z powodu chorób, to nie było możliwe przywrócenie im terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Brak jest bowiem przesłanek do uznania, że uchybienie przez nich terminowi było niezawinione, a nie spowodowane brakiem należytej dbałości o swoje sprawy.
Zaprezentowane przez Sąd stanowisko jest ponadto zbieżne z poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 321/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym długotrwała i przewlekła choroba może tylko wyjątkowo uzasadniać brak winy strony w niedotrzymaniu terminu do dokonania czynności procesowej, a co do zasady zły stan zdrowia wnioskodawcy nie stanowi w każdym przypadku przesłanki przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej. Ma on znaczenie w sytuacji, gdy rzeczywiście uniemożliwił stronie zachowanie terminu do jej dokonania, a więc obiektywnie miał wpływ na niedochowanie przez stronę terminu.
Ponieważ skarżący nie uprawdopodobnili za pomocą dokumentów, ani nawet wyjaśnień, że w okresie otwartym do uiszczenia wpisu, ze względu na stan zdrowia nie mogli dokonać czynności jego wpłaty lub też wyręczyć się przy tym osobą trzecią, Sąd uznał, że brak jest podstaw do wnioskowanego przywrócenia terminu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło