II SA/Op 159/16
PostanowienieWSA w Opolu2016-08-04
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy studentka, która pozostaje na utrzymaniu rodziców, może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli nie wykazała, co stało się z częścią odszkodowania otrzymanego przez jej matkę?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ponieważ nie udowodniła, co stało się z pozostałą częścią odszkodowania w wysokości 6.415,80 zł, które pozostało na koncie jej matki. Brak wykazania rozdysponowania tej kwoty uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, gdyż kwota ta jest wystarczająca do pokrycia kosztów sądowych i ewentualnego wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego odmawiającą przyznania jej stypendium. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W trakcie postępowania skarżąca wielokrotnie uzupełniała wniosek, przedstawiając informacje o dochodach rodziców, stanie majątkowym rodziny oraz kosztach utrzymania. Kluczowym elementem postępowania było ustalenie losów kwoty 16.252,80 zł otrzymanej przez matkę skarżącej jako odszkodowanie, z czego część została przelana na konto babci, a co do pozostałej części nie przedstawiono wystarczających dowodów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego w Opolu z dnia 10 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca K. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego w Opolu z dnia 10 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec tego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się, zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym" przesłał skarżącej wymagany formularz wniosku i wezwał do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Skarżąca w wyznaczonym terminie złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosła w nim o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając go tym, że jako studentka studiów stacjonarnych na dwóch kierunkach, nie jest w stanie podjąć pracy w celach zarobkowych, wobec tego nie osiąga dochodów i wciąż jest na utrzymaniu swoich rodziców. Utrzymanie to obejmuje opłatę za akademik, koszty dojazdu do [...] i wyżywienie.
Skarżąca wskazała, że ma oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie 4,23 zł, a w gotówce 10 zł. Jej rodzina ma dwa samochody o łącznej wartości 20.000 zł. Rodzice mają dochody z wynagrodzenia za pracę. Matka 1.500 zł miesięcznie, a ojciec 2.500 zł miesięcznie. Stałe miesięczne wydatki rodziny są następujące: opłata za wodę 50 zł, opłata za prąd 200 zł, kredyty rata 400 zł, wyżywienie 1.200 zł.
Działając w trybie art. 255 P.p.s.a., określającego, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, referendarz sądowy wezwał skarżącą w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- zaświadczeń o aktualnej wysokości zarobków jej rodziców, wskazano, że nie trzeba ich przesyłać, jeżeli wysokość tych świadczeń potwierdzą wyciągi z ich rachunków bankowych,
- wyciągu z posiadanych rachunków bankowych skarżącej i członków jej wspólnego gospodarstwa domowego za okres ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku, to jest od stycznia 2016 r. do marca 2016 r.
- wskazanie kosztów utrzymania skarżącej w [...], z wyszczególnieniem ich wysokości,
- wyjaśnienie, na jaki cel został zaciągnięty przez rodziców kredyt, w jakiej wysokości i ile pozostało do spłaty, przez nadesłanie umowy kredytowej lub zaświadczenia z Banku, czy instytucji udzielającej kredytu,
- wskazanie marki i rocznika posiadanych samochodów, nadesłanie kopii dowodów rejestracyjnych.
Pouczono skarżącą, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową, oraz, że na jej prośbę wskazany termin może ulec przedłużeniu.
Skarżąca odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r., poinformowała w nim, że aktualna wysokość dochodów jej rodziców to zarobki ojca w styczniu i lutym 2016 r. 2498,59 zł, w marcu 2599,93 zł, dochód matki z działalności gospodarczej to 744,61 zł. Przesłała też wyciągi z konta swojego i rodziców za okres od stycznia 2016 r. do marca 2016 r. Podała, że koszty jej utrzymania w [...] wynoszą od 700 do 800 zł miesięcznie. Składają się na nie 225 zł opłata za akademik, 61,12 zł koszt biletów kolejowych z [...] do [...], 30 zł koszt biletu z [...] do [...] w ramach wolontariatu prowadzonego w Zakładzie Karnym nr [...] w [...], 300-400 zł wyżywienie i środki chemiczne, od 30 do 60 zł opłata za materiały [...] potrzebne do realizacji projektów na studiowanym przez nią kierunku [...] w zakresie [...] w Instytucie [...] Uniwersytetu Opolskiego, tj. [...], [...], [...], [...], [...], [...] itp.
Skarżąca wyjaśniła, że kredyt został zaciągnięty na samochód, jego wartość wynosi 21.799,97 zł, do spłaty zostało 26 rat. Wskazał, że samochody jakie posiada jej rodzina to [...] [...] z 2004 r. i [...] [...] [...] z 1999 r.
Skarżąca przesłała także oświadczenie o dochodzie jej matki wynoszącym brutto 744, 61 zł, harmonogram spłaty kredytu na samochód, wynikało niego, że do spłaty zostało w dniu 12 czerwca 2016 r. łącznie 10.225,68 zł, rata miesięczna kredytu to 459,91 zł, dowody rejestracyjne aut, a także wydruk strony internetowej za okres od 1 stycznia 2016 r. do marca 2016 r., który miał według niej stanowić wydruk z rachunków bankowych jej i członków jej gospodarstwa domowego.
Skarżąca w piśmie z dnia 20 kwietnia 2016 r. ponownie wskazała, że z uwagi na studia nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej i nadal jest na utrzymaniu swoich rodziców. To oni ponoszą wszelkie koszty związane z jej studiowaniem, w tym dojazdów, akademika, wyżywienia. Obarczanie ich dodatkowymi kosztami za opłatę niniejszej sprawy byłoby zarówno dla nich, jak i dla niej uciążliwe.
Referendarz sądowy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, oraz pismem uzupełniającym wniosek z dnia 20 kwietnia 2019 r., działając w trybie art. 255 P.p.s.a., ponownie wezwał skarżącą, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- wyciągu z posiadanych rachunków bankowych jej i członków jej wspólnego gospodarstwa domowego za okres ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku, to jest od stycznia 2016 r. do marca 2016 r.; do pisma z dnia 20 kwietnia 2016 r. wskazując, że załączyła wydruk strony internetowej za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca, 2016 r., który według jej wyjaśnienia ma stanowić wydruk z rachunków bankowych jej i wszystkich członków gospodarstwa domowego, ale nie wynika niego, ani, że jest to wydruk bankowy, ani kto jest posiadaczem rachunku, w szczególności, że rachunek ten jest prowadzony dla trzech osób,
- przesłanie deklaracji podatkowej składnej przez jej matkę w podatku dochodowym za rok 2015, z potwierdzeniem jej złożenia w Urzędzie skarbowym, względnie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości jej dochodów za ten okres,
- deklaracji podatkowych VAT składnych przez jej matkę w prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia 2016 r. do marca 2016 r., lub zaświadczenia potwierdzającego, że jest ona osobą zwolnioną z obowiązku płacenia podatku VAT.
Wezwanie zawierało tak jak poprzednie, pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową oraz, że na prośbę skarżącej wyznaczony termin może ulec przedłużeniu.
Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie, doręczone jej w dniu 25 kwietnia 2016 r., pismem z dnia 2 maja 2016 r. zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień i dokumentów, takich jak deklaracja podatkowa matki za rok 2015, deklaracji VAT składnych przez matkę lub zaświadczenia o tym, że korzysta ona ze zwolnienia z tego podatku.
Jednocześnie przesłała wyciągi z rachunków bankowych swojego i rodziców.
Pismem z dnia 9 maja 2016 r., po otrzymaniu w dniu 6 maja 2016 r., pisma skarżącej z dnia 2 maja 2016 r., orzekający przedłużył wnioskowany termin skarżącej o 14 dni, liczone od dnia otrzymania pisma o przedłużeniu. Jednocześnie zwrócił się o bliższe wyjaśnienie w tym terminie, z jakiego tytułu została wypłacona dla M. W., w dniu 22 marca 2016 r. kwota 16252, 80 zł, z A S.A. Tytuł przelewu tej kwoty na rachunku bankowym określono, jako odszkodowanie za szkodę, wobec tego wezwano skarżącą do wykazania, czy kwota ta została wydatkowana, a jeśli tak to o wskazanie czy została ona wydatkowana w całości, czy w części oraz o udokumentowanie tych wydatków oraz ich celu.
Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową.
Skarżąca w dniu 10 maja 2016 r. złożyła deklarację podatkową za rok 2015 r. składaną wspólnie przez jej rodziców oraz PIT-B stanowiący informację o dochodzie z działalności gospodarczej za rok 2015 matki skarżącej M. W., oraz PIT/ZG stanowiący informacje o zapłaconym przez nią w roku 2015 podatku oraz oświadczenie z B z [...], że M. W. nie jest płatnikiem podatku VAT.
W dniu 1 czerwca 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej z dnia 21 maja 2016 r., w którym wyjaśniała, że kwota 16252,80 zł wypłacona jej matce M. W. w dniu 22 marca 2016 r. z A S.A., która została w tytule przelewu na rachunek bankowy określona, jako odszkodowanie za szkodę, jest jak wynika z załączonego do pisma oświadczenia M. W. odszkodowaniem z A za szkodę powodziową z w 2010 r.
Kwota ta według oświadczenia M. W. należy całkowicie do jej rodziców, a przelew tej kwoty wpłynął na jej konto bankowe ponieważ sprawa na drodze sądowej odbywała się za jej pośrednictwem. Było to odszkodowanie za uszkodzony budynek gospodarstwa domowego jej rodziców, którego są oni użytkownikami.
Wobec tego orzekający w związku ze złożonym przez skarżącą w dniu 5 kwietnia 2016 r. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, oraz pismem uzupełniającym wniosek z dnia 20 kwietnia 2019 r., 5 maja 2016 r. oraz 21 maja 2016 r. działając w trybie art. 255 P.p.s.a., wezwał skarżącą pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. do złożenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, dokumentów potwierdzających, że kwota odszkodowania z A, wynosząca 16.252,80 zł jest kwotą należną rodzicom jej matki M. W. (np. wyrok sądowy) oraz, że nie pozostaje ona do dyspozycji jej matki, a do dyspozycji jej rodziców (np. dokument przelewu na ich konto bankowe).
Wskazano, jak w poprzednich wezwaniach, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową oraz, że na prośbę wskazany termin może ulec przedłużeniu.
Skarżąca w dniu 16 czerwca 2016 r. złożyła pismo z dnia 15 czerwca 2016 r., z prośba o przedłużenie terminu złożenia przez nią dokumentów potwierdzających, że kwota odszkodowania z A wynosząca 16.252, 80 zł jest kwotą należącą do rodziców jej matki i nie pozostaje do jej dyspozycji.
Pismem z dnia 17 czerwca 2016 r. orzekający przedłużył skarżącej termin do 28 czerwca 2016 r. Skarżąca pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. zwróciła się o przedłużenie tego terminu od dnia 16 lipca 2016 r., z uwagi na to, że w dniu 25 czerwca 2016 r. wyjechała na obóz harcerski, jako opiekun kolonijny.
Pismem z dnia 1 lipca 2016 r. orzekający przedłużył skarżącej wnioskowany termin do dnia 20 lipca 2016 r., informując jednocześnie, że jest to termin ostateczny i nie będzie on podlegał dalszym przedłużeniom.
W dniu 22 lipca 2016 r., wpłynęło pismo skarżącej z dnia 19 lipca 2016 r., w załączeniu do którego przedłożyła wyciąg z przelewu mającego potwierdzać, że część odszkodowania tj. 9.837 zł, została przekazana na konto S. D., będącej matką M. W. Skarżąca wyjaśniła jednocześnie, że pozostała część odszkodowania stanowiła zapłatę za koszty sprawy sądowej i zostały one rozliczone między dwoma stronami, dlatego też nie są ujęte w przelewie. Podniosła także, że jako osoba postronna nie ma prawa wglądu w dokumenty dotyczące sprawy, tj. wyrok sądowy, a zatem poprosiła o zrozumienie faktu, że kwota danego przelewu nie dotyczy jej osoby. Jednocześnie ponownie zaznaczyła, że jako studentka jest w dalszym ciągu na utrzymaniu rodziców iż tego względu nie będzie w stanie uiścić opłat sądowych.
Analiza dokumentów nadesłanych przez skarżącą wygląda następująco:
Średni miesięczny dochód rodziców skarżącej to około 3000 zł, składa się na niego wynagrodzenie ojca w kwocie średnio 2500 zł miesięcznie oraz dochód z działalności gospodarczej matki ([...]) w kwocie 744 zł brutto. Referendarz przyjął, że podana kwota brutto oznacza, że jest to dochód do opodatkowania, przyjmując podstawowa stawkę podatku 18 %, wyliczył, że dochód matki to netto około 600 zł miesięcznie.
Ponadto skarżąca nie wykazała żadnych innych dochodów jej rodziny, a jedynie z analizy wyciągów z konta bankowego jej matki wynikało, że była ona w posiadaniu kwoty 16.252,80 z tytułu odszkodowania. Następnie skarżąca wykazała, że część tej kwoty w wysokości 9837 zł została w dniu 9 kwietnia 2016 r. przelana na konto jej babci – S. D. Nie wykazała natomiast, co stało się z pozostałą częścią kwoty w wysokości 6.415,80 zł.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." należało rozważyć, czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w całości.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o jego przyznanie. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody i posiadany majątek.
Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej pod względem wyżej podanych przesłanek ustawowych, orzekający biorąc pod uwagę dane zawarte we wniosku i nadesłanych dokumentach, uznał, że nie spełnia ona przesłanek przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, czy to całkowitym, czy chociażby częściowym. Ocena sytuacji materialnej skarżącej prowadzi, bowiem do stwierdzenia, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu swoich podstawowych potrzeb życiowych, a tym bardziej nie wskazuje na to, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wyjaśniając powyższą ocenę sytuacji materialnej wnioskodawczyni, przede wszystkim należy wskazać, że gdyby brać pod uwagę jedynie dochody jej rodziców, na których wyłącznym utrzymaniu, jak to wskazała pozostaje, to skarżąca kwalifikowała się do przyznania jej prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym.
Jednak na przeszkodzie powyższemu stoi nie wykazanie przez skarżącą, że wyżej opisana kwota wynosząca 6.415,80 zł, nie pozostaje do dyspozycji jej matki. Skarżąca twierdzi, że jest osobą postronną, nie ma zatem dostępu do dokumentów w postaci wyroku, w którym zasądzono odszkodowanie z którego wypłaty pochodzi wskazana kwota. Jednocześnie skarżąca wywodzi, że kwota ta w całości została przeznaczona na rozliczenie kosztów sprawy sądowej między stronami. Skarżąca, zatem, w ocenie orzekającego, pomimo bardzo długiego danego jej w tym celu czasu, nie wykazała, że rzeczywiście jej matka nie posiada już powyższej kwoty. Wykazała jedynie, że część kwoty została przelana na konto Babci skarżącej. Natomiast fakt rozdysponowania pozostałej części kwoty - zgodnie z twierdzeniami skarżącej, nie został w żaden sposób wykazany, czy to za pomocą wyciągów z rachunków bankowych, czy jakichkolwiek innych wiarygodnych dokumentów. Nie zostało więc nawet wykazane w jaki sposób i w jakim celu kwota ta została wypłacona i czy faktycznie została wypłacona z konta matki skarżącej.
Według natomiast przyjmowanych w orzecznictwie poglądów, podzielanych przez orzekającego, jak przykładowo wyrażonego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I SO/Sz 1/10, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 620345; "Jeśli ponoszone uzasadnione wydatki konsumują wskazane dochody, wnioskodawca nie posiada oszczędności, nie dysponuje majątkiem, którym mógłby swobodnie dysponować oraz nie może podjąć pracy zwiększającej dochody, to sytuacja ta uzasadnia uwzględnienie wniosku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a."
Biorąc natomiast pod uwagę, kolejne zbieżne z poglądami orzekającego, orzeczenie sądowowadministracyjne, jak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 605/10, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1095750; stanowiące, że "Aktualna linia orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie prawa pomocy uznaje fakt posiadania zgromadzonych oszczędności za negatywną przesłankę przyznania tego prawa (głównie w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych), jednak wyjątkowe okoliczności pozwalają na odstępstwo od tej reguły." Za wyjątkowe okoliczności natomiast, pomimo posiadania przez skarżącego znacznych środków na rachunkach bankowych, pochodzących głównie z odszkodowań, uznano fakt, że on sam nie chodzi, z trudem siedzi w wózku inwalidzkim, występuje u niego uszkodzenie rdzenia kręgowego, ma znaczny stopień niepełnosprawności, 100 % uszczerbku na zdrowiu, wymaga stałej opieki osób trzecich, poprawa zdrowia wymaga kosztownych zabiegów operacyjnych oraz rehabilitacji.
W postanowieniu natomiast z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 430/10, Lex nr 742485, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "1. Prawo pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swoich praw przed sądem. 2. Rozstrzygające znaczenie w toku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy mają okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz wysokość dochodów. Posiadanie majątku, w szczególności oszczędności i nieruchomości, wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych."
W tym miejscu przychodzi także wyjaśnić, że jednym z głównych elementów mających wpływ na stwierdzenie spełnienia przez skarżącą przesłanki przyznania prawa pomocy jest również określenie rozmiaru obciążenia finansowego ciążącego na niej w związku z postępowaniem. Koszty sądowe, jakie obecnie obowiązana jest ponieść skarżąca, to wpis sądowy od skargi, stosownie § 2 ust 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", wynosi on 200 zł. Ewentualne dalsze koszty postępowania, jakie mogą powstać dla skarżącej to 100 zł opłaty kancelaryjnej za wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł - jak stanowi § 3 rozporządzenia - czyli w tym wypadku byłaby to kwota 100 zł.
Łącznie zatem koszty sądowe, jakie mogą obciążać skarżącą w sprawie to kwota 400 zł.
Biorąc, zatem fakt, że skarżąca nie wykazała, że jej matka nie posiada do dyspozycji kwoty 6.415,80 zł, nie można przyjąć, że aktualnie ona sama nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, a nawet całych kosztów postępowania, do których zalicza się koszty wnioskowanego przez nią pełnomocnika. Przedmiotowa kwota jest bowiem w ocenie orzekającego wystarczająca, a nawet znacznie przewyższa kwotę potrzebną na opłacenie kosztów postępowania, na które składają się koszty sądowe i koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru (art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Ponadto zostało także ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak przykładowo w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1028/14, Lex nr 1530792, gdzie stwierdzono, że: "Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. Z konstrukcji art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy a rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii w dużej mierze zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę."
W postanowieniu z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 887/14, Lex nr 1634806, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe."
Skarżąca powołuje się jednocześnie na to, że pieniądze z odszkodowania, z jakiego pochodzi kwota, nie mają nic wspólnego z jej osobą.
Odnosząc się do tego twierdzenia skarżącej przychodzi wyjaśnić, że to sama skarżąca wskazuje, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców i tworzy z nimi wspólne gospodarstwo domowe, a zatem przy rozpoznawaniu jej wniosku należy rozpatrywać wspólnie sytuację majątkową jej i jej rodziców. Przemawia za tym także art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1984 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 2082, z późn. zm.), stanowiący o obowiązku alimentacyjnym rodziców względem dzieci, o treści: "Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania."
Sytuacja materialna wnioskodawczyni nie uprawnia jej, zatem w ocenie orzekającego do przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, ma ona, bowiem obecnie wystarczające środki finansowe w postaci opisywanej wyżej kwoty wynoszącej 6.415, 80 na koncie jej matki, zezwalające na pokrycie przez nią pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego jej i jej rodziny. Jak bowiem wyżej wspomniano nie wykazała ona, że jej matka nie jest obecnie w posiadaniu tej kwoty i że rozdysponowała ją w sposób nie przynoszący korzyści jej rodzinie, czyli w celu zaspokojenia potrzeb osób postronnych.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło