II SA/Op 175/15
WyrokWSA w Opolu2017-07-18
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić decyzję, jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., polegającej na tym, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Naruszenie prawa w tym kontekście ma zobiektywizowane znaczenie i nie jest istotne, kto je spowodował, lecz fakt, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał prawidłowo.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. domagał się przyznania płatności obszarowych na rok 2011. Po serii postępowań i decyzji, w tym wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji, ostatecznie organ odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących posiadania gruntów. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że została ona wydana w oparciu o decyzję stwierdzającą nieważność, która następnie została uchylona przez inny sąd administracyjny, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 16 lutego 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z dnia 25 listopada 2014 r. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 16 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim z dnia 25 listopada 2014 r., nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Z. S. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: ARiMR) w Opolu z dnia 16 lutego 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim z dnia 25 listopada 2014 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 13 maja 2011 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim o przyznanie płatności na rok 2011.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim decyzją z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...], przyznał skarżącemu płatności na rok 2011 w łącznej kwocie 40.542,71 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 29.460,23 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych w wysokości 10.634,64 zł oraz płatności do upraw strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości 447,84 zł.
W dniu 22 marca 2012 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim postanowieniem, nr [...], wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ww. decyzją z dnia z dnia 9 lutego 2012 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim, decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r., nr [...], odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej i płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych oraz nałożył określone sankcje, które - jak stwierdził - będą potrącane z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. W decyzji organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wykluczenia z wniosku skarżącego działek ewidencyjnych o nr a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł położonych w miejscowości [...], działek ewidencyjnych o nr m, n, o, p, r, s, t, u oraz w położonych w miejscowości [...] oraz działek ewidencyjnych o nr x, y oraz z położonych w miejscowości [...]. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia była okoliczność, że organ nie dał wiary twierdzeniu skarżącego, iż był on posiadaczem spornych działek, co poskutkowało potraktowaniem powierzchni ww. działek ewidencyjnych jako powierzchni, do której nie miał on uprawnień do ubiegania się o przyznanie płatności.
Na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 20 sierpnia 2012 r., nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim decyzją z dnia 31 października 2012 r., nr [...], uchylił w całości decyzję z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...], oraz odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej i płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych oraz nałożył stosowne sankcje.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 18 marca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Następnie na skutek skargi Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 240/13, uchylił decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w Lewinie Brzeskim z dnia 31 października 2012 r., nr [...]. Sąd uznał, że skoro w dacie wydania decyzji w postępowaniu zwykłym organ dysponował dowodami dającymi mu, odnośnie okoliczności braku posiadania przez skarżącego spornych gruntów, tę samą wiedzę co dowody uwzględnione we wznowionym postępowaniu, to wskazana okoliczność, przyjęta jako podstawa wznowienia, była organowi już znana w dniu wydania decyzji przyznającej płatności. Tym samym, w ocenie Sądu, okoliczność wskazana jako podstawa wznowienia postępowania nie wyczerpywała znamion przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i wobec tego nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej oraz ponownego rozpoznania sprawy.
Decyzją z dnia 4 marca 2014 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...].
Następnie w dniu 20 maja 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1257]), zwanej dalej w skrócie K.p.a., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...].
Decyzją z dnia 23 czerwca 2014 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu stwierdził, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., nieważność decyzji z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organ uznał, że prowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach, poprzez brak rozpatrzenia wszelkich dowodów, w tym wyroku Sądu Rejonowego w [...] uwzględniającego pozew o wydanie gruntów przez M. S., będących w posiadaniu organu. Powyższe doprowadziło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach, gdyż zebrany wcześniej materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że skarżący był posiadaczem spornych gruntów na dzień 31 maja 2011 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 12 sierpnia 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie nr [...].
Na powyższą decyzję pismem z dnia 16 września 2014 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Decyzją z dnia 25 listopada 2014 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 odmówił skarżącemu przyznania:
1) jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 28.969,94 zł;
2) uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 10.445,42 zł;
3) płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożył sankcję w wysokości 447,84 zł.
Jednocześnie organ określił, że powyższe kwoty będą potrącane z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Decyzja wydana została na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1., z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009 oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz przedstawił stan faktyczny sprawy. Następnie stwierdził, że analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do uznania, że jednym z najważniejszych dowodów w sprawie ustalenia, kto był faktycznym użytkownikiem spornych działek na dzień 31 maja 2011 r. jest wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 27 października 2011 r. Wyrok ten nakazywał M. S., aby wydał Z. oraz D. S. nieruchomości:
1) położone w [...] gmina [...] stanowiące działki nr x, t, w, y, u,
2) położone w [...] gmina [...] stanowiące działki m, o, l, s, r,
3) położone w [...] gmina [...] stanowiące działkę Aa,
4) położone w [...] gmina [...] stanowiące działki ź, z, ż, Bb, Cc, D, E, F, G, H,
5) położone w [...] gmina [...] stanowiące działkę n,
6) położone w [...] gmina [...] stanowiące działkę a, k, l, J, j, f, i, d, e, ź, ż.
Wyrok ten uwzględniał powództwo skarżącego z dnia 22 kwietnia 2011 r. o ustalenie i wydanie nieruchomości wraz z wnioskiem o określenie opłaty tymczasowej. Zdaniem organu, skoro w wyroku tym Sąd nakazywał M. S. wydanie nieruchomości oznacza to, że do dnia 27 października 2011 r. była ona we władaniu M. S. Był on posiadaczem spornych gruntów, pomimo faktu, że nie posiadał tytułu prawnego (umowa dzierżawa okazała się być nieważna). Organ stwierdził również, że działki ewidencyjne zawarte we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 zgłoszone przez skarżącego (z wyjątkiem działki ewidencyjnej o identyfikatorze [...]), nie były w jego posiadaniu na dzień 31 maja 2011 r. Ponadto, z treści pozwu wynikało, że żądanie wydania nieruchomości podyktowane było faktem, iż pomimo kierowanych wezwań do M. S., podejmował on nadal czynności agrotechniczne na spornych działkach. Organ wskazał, że okres od dnia sporządzenia pozwu, tj. 22 kwietnia 2011 r. do dnia wydania wyroku, tj. 27 października 2011 r. obejmuje właśnie datę 31 maja 2011 r. W tych okolicznościach faktycznych organ uznał, że skarżący nie był w posiadaniu spornych działek na dzień 31 maja 2011 r. Co prawda rozpoczął prowadzenie działalności na ich części jesienią 2010 r., jednakże w roku 2011 wszystkie sporne działki były już w posiadaniu M. S. Powyższe zadecydowało o wykluczeniu ww. działek z wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 i wydanie skarżącemu decyzji o odmowie przyznania płatności oraz nałożenie stosownych sankcji. W końcowej części uzasadnienia organ przedstawił wyliczenie zastosowanych sankcji.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący domagał się jej uchylenia oraz przyznania wnioskowanej płatności na rok 2011. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym: art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 83 § 1 oraz § 2 K.p.a. Ponadto podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w dniu 31 maja 2011 r. M. S. był w posiadaniu przedmiotowych nieruchomości.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 16 lutego 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy oraz przytoczył mające zastosowanie przepisy ustawy o płatnościach, w tym art. 3 ust. 1-3, art. 7 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 7 oraz art. 6 ust. 1, art. 28 ust. 1 lit. c, art. 12 i art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009. Następnie organ stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego m.in. w postaci umowy dzierżawy z dnia 11 października 2010 r., pozwu z dnia 22 kwietnia 2011 r. złożonego do Sądu Rejonowego w [...] przeciwko M. S. o wydanie nieruchomości oraz pisma z dnia 6 grudnia 2011 r. skierowanego do organu pierwszej instancji informującego, że Sąd Rejonowy w [...] w dniu 27 października 2011 r. wydał wyrok uwzględniający pozew o wydanie gruntów przez M. S., wynika, iż skarżący nie spełniał przesłanki posiadania (użytkowania) warunkującej ubieganie się o przyznanie płatności do spornych działek, o której mowa art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Dalej, organ odnosząc się do każdego z dowodów szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko. W podsumowaniu stwierdził, że skarżący nie był w posiadaniu spornych działek na dzień 31 maja 2011 r. Co prawda rozpoczął on prowadzenie jesienią 2010 r. działalności na ich części, jednakże w roku 2011 wszystkie sporne działki były już w posiadaniu M. S.. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 83 § 1 i § 2 K.p.a. organ wywiódł, że w ramach obecnie prowadzonego postępowania zadania organów obu instancji polegały na analizie zebranego już materiału i jego ocenie z punktu widzenia ich wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ przyznał, że wprawdzie, w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego w trybie wznowienia nie zawiadomił skarżącego o fakcie wystosowania do M. S. wezwania do złożenia wyjaśnień, jednakże, pominięcie samych zeznań złożonych przez pełnomocnika M. S. nie ma wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Organ wyjaśnił też, że nałożenie sankcji z tytułu przedeklarowania powierzchni stanowiło konsekwencję zastosowania regulacji art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009. Wykluczając bowiem powierzchnię działek rolnych A, B i C z wniosku skarżącego organ pierwszej instancji potraktował ten areał jako zawyżenie deklaracji o 100% i na podstawie tego przepisu odmówił przyznania płatności, stosując jednocześnie mechanizm sankcji trzyletnich.
W skardze na powyższą decyzję Z. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym:
- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez m.in. niewyczerpujące zebranie i nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na nieuwzględnieniu twierdzeń podnoszonych przez skarżącego i oparcie rozstrzygnięcia o dowód z przesłuchania świadków, którzy mieli interes faktyczny w zeznawaniu na niekorzyść odwołującego się i ograniczenie się przy uzasadnieniu oceny materiału dowodowego do stwierdzenia, że organ nie dał wiary twierdzeniu skarżącemu, iż był on posiadaczem spornych działek;
- art. 83 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez zastąpienie dowodu z przesłuchania świadka M. S. dowodem z wyjaśnień złożonych przez jego pełnomocnika K. O. i tym samym naruszenie przepisu art. 79 § 2 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zadawania pytań świadkowi M. S.
Ponadto skarżący zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik postępowania polegający na uznaniu, że w dniu 31 maja 2011 r. M. S. był w posiadaniu przedmiotowych nieruchomości.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Dodatkowo skarżący wnioskował o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2920/14, której przedmiot stanowi decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 sierpnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Op 175/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn.zm.]), zwanej dalej P.p.s.a., do czasu zakończenia sprawy o sygn. akt II GSK 1925/15 ze skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2920/14, którym uchylono decyzję tego organu z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 23 czerwca 2014 r., nr [...]
Po wydaniu przez NSA w dniu 10 maja 2015 r. wyroku o sygn. akt II GSK 1925/15 oddalającego skargę kasacyjną Prezesa ARiMR, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nadal zwanej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji wykazała, że akty te naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Przed przystąpieniem do rozważań, które doprowadziły Sąd do powyższego wniosku, jeszcze raz należy przypomnieć najistotniejsze okoliczności faktyczne sprawy. W dniu 12 sierpnia 2014 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 23 czerwca 2014 r., nr [...], o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...], w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. Decyzja z dnia 12 sierpnia 2014 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W konsekwencji wydania tej decyzji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z siedzibą w Lewinie Brzeskim, decyzją z dnia 25 listopada 2014 r., nr,[...] odmówił przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 i nałożył określone sankcje. Powyższą decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 16 lutego 2015 r., nr [...]. Z kolei wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2920/14, uchylona została decyzja Prezesa ARiMR z dnia 12 sierpnia 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 23 czerwca 2014 r., nr [...], o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...]. Wyrok ten jest prawomocny wobec oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR wyrokiem z dnia 10 maja 2015 r.
W świetle powyższych ustaleń wskazać trzeba, że wyeliminowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji stwierdzających nieważność decyzji z dnia 9 lutego 2012 r. o przyznaniu skarżącemu w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności na rok 2011 doprowadziło do sytuacji, w której "odpadła" podstawa prawna do wydania decyzji stanowiących przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, tj. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 16 lutego 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 listopada 2014 r. Innymi słowy, ostatnio wskazane decyzje wydane zostały w konsekwencji decyzji, która następnie została uchylona przez WSA w Warszawie, co stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W ujawnionych powyżej okolicznościach sprawy doszło zatem do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co uzasadnia uchylenie ocenianych decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie ma podstaw, by pojęcie "naruszenia prawa", o jakim mowa w tym przepisie, ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania. Naruszenie prawa nie może bowiem być odnoszone tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14 i z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 807/11 oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w piśmiennictwie prezentowane jest zasługujące na aprobatę stanowisko, wedle którego sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić akt, jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 K.p.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015, wyd. 3, s. 594; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., wyd. 6, s. 841-842). We wskazanym ostatnio Komentarzu przywołano celną argumentację T. Kiełkowskiego, który pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przypisuje bardziej zobiektywizowane znaczenie, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej, które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu). W tym zobiektywizowanym ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo.
Końcowo już tylko podkreślenia wymaga, że w konsekwencji stwierdzonego naruszenia kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji ograniczyła się wyłącznie do kwestii procesowych, które Sąd uwzględnił z urzędu. Wskazane naruszenie prawa czyniło koniecznym uchylenie decyzji organów obu instancji, zatem w tej sytuacji zbędne i niecelowe jest badanie zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie drugim wyroku uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł oraz zwrot równowartość opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło