II SA/Op 214/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zasiłku celowego na skutek wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 214/14 postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r., oddalił skargę J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 października 2013 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania na decyzję organu I instancji dotyczącą przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup mebli i bielizny osobistej w wysokości 30 zł. Z protokołu rozprawy wynika, że Sąd ogłosił wyrok przez odczytanie sentencji, a przewodniczący składu orzekającego podał ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia. W dniu 26 czerwca 2014 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, złożone osobiście w siedzibie tut. Sądu pismo, w którym skarżąca zwróciła się o wydanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r., tut. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia ww. wyroku, a na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dniu 25 lipca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił skarżącej radcę prawnego. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu, pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. poinformował tut. Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu ustanowionym dla J. M. został wyznaczony radca prawny S. H. Korespondencja ta wpłynęła do tut. Sądu w dniu 18 sierpnia 2014 r. Pismem procesowym z dnia 20 sierpnia 2014 r., radca prawny S. H. wniósł o umożliwienie sporządzenia fotokopii z akt sprawy o sygn. II SA/Op 214/14. W odpowiedzi na powyższe, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 26 sierpnia 2014 r., poinformowano pełnomocnika o możliwości sporządzenia przedmiotowych fotokopii, a korespondencja sądowa w tej kwestii została doręczona radcy prawnemu osobiście w dniu 3 września 2014 r. (por. k-70 akt sądowych). W dniu 14 października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wpłynął wniosek pełnomocnika z urzędu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie, ze skargi na podaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nr [...]. Wraz z prośbą o przywrócenie terminu dokonano także uchybionej czynności, tzn. złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku. Opisywane pisma zostały złożone osobiście w siedzibie tut. Sądu w dniu 14 października 2014 r., co potwierdza stempel Sądu odciśnięty na pismach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." – czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei, w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 P.p.s.a. Po pierwsze, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). Ponadto, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wreszcie, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W związku z powyższym w pierwszej kolejności należało zbadać, czy w ogóle zostały spełnione formalne przesłanki do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie bowiem z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym, a na postanowienie to przysługuje zażalenie. Dokonując oceny dochowania powyższych przesłanek Sąd uznał, że w sprawie nie spełniono wymogu zachowania wymaganego terminu siedmiu dni, w jakim wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć. Zgłaszanym przez pełnomocnika z urzędu skarżącej uzasadnieniem złożonego wniosku o przywrócenie terminu, jest fakt wydania przez referendarza sądowego w dniu 25 lipca 2014 r. postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, co nastąpiło na skutek wniosku J. M., złożonego w celu skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Z tej okoliczności sprawy, pełnomocnik wysnuł domniemanie, że skoro tut. Sąd wydał postanowienie o przyznaniu takiej pomocy, to niejako wskazał na istnienie podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku. Jednocześnie, zdaniem pełnomocnika, dochował on przesłanki określonej w art. 87 § 1 P.p.s.a., tzn. złożył wniosek w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Uznał, że ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpiło z chwilą zapoznania się przez pełnomocnika z aktami sprawy, w tym w szczególności z wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r. oraz postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Nie określił jednakże kiedy zapoznanie to zostało dokonane. Odnosząc się do zaprezentowanego przez pełnomocnika stanowiska zauważyć należy, że przepisy ustawy P.p.s.a. nie przewidują w sprawach, w których strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu, instytucji wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Zamiast tego przepisy te dają możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, o ile uchybienie takie nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że z uwagi na długotrwałość procedury przyznawania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wyłączona jest wina strony w uchybieniu, o ile nastąpiło ono wyłącznie z tej przyczyny. Tym samym stwierdzić trzeba, że pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu, w takiej sytuacji zobligowany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, który to wniosek, wraz z uzasadnieniem, złożony powinien być w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. Jednocześnie z takim wnioskiem pełnomocnik powinien dokonać czynności, której nie dokonano w terminie (por. szerzej np.: postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 74/13; z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 630/11; z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 656/11 - dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie radca prawny S. H. powziął wiadomość o wyznaczeniu go na pełnomocnika z urzędu J. M., co było jednoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, z pisma Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu z dnia 12 sierpnia 2014 r. Pismo to wpłynęło do tut. Sądu w dniu 18 sierpnia 2014 r. Z Rejestru udostępnianych spraw, prowadzonego przez Wydział Informacji Sądowej tut. Sądu wynika, że radca prawny S. H. przeglądał akta sądowe niniejszej sprawy w dniu 21 sierpnia 2014 r. (l.p. nr 180 Rejestru). Następnie, zwrócił się do Sądu o umożliwienie wykonania fotokopii z akt sprawy i uzyskał odpowiedź o wyrażeniu zgody na dokonanie ww. czynności. Korespondencja sądowa z dnia 26 sierpnia 2014 r. informująca o powyższym, a także o zasadach udostępnienia akt sprawy, została doręczona pełnomocnikowi w dniu 3 września 2014 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-70 akt). Przyjmując zatem, że pełnomocnik powziął wiadomość o udzieleniu pełnomocnictwa najpóźniej w dniu 21 sierpnia 2014 r., kiedy to jednocześnie przeglądał akta sprawy w tut. Sądzie, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynikający z art. 87 § 1 P.p.s.a., zakończył swój bieg w dniu 28 sierpnia 2014 r. Jednakże pełnomocnik z wnioskiem takim wystąpił dopiero w dniu 14 października 2014 r., tym samym uchybił ustawowemu terminowi. Mając na względzie przywołane okoliczności, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego należało uznać za niedopuszczalny i na zasadzie przywołanego powyżej art. 88 P.p.s.a. - odrzucić, co Sąd orzekł jak w sentencji.