II SA/Op 218/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Wnioskiem z dnia 24 lutego 2017 r. J. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w związku z otrzymaną "w dniu 23 stycznia 2017 r." decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Na wezwanie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu przedłożyło kserokopię ww. decyzji wraz z dowodem nadania jej na adres J. M. i doręczenia w dniu 16 lutego 2017 r. pracownikowi Kancelarii Syndyka. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II SO/Op 2/17, umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił J. M. radcę prawnego. W piśmie z dnia 24 marca 2017 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 31 marca 2017 r., Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała, że na pełnomocnika z urzędu dla J. M. wyznaczony został radca prawny S. M. W dniu 13 kwietnia 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik J. M. złożył w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu pismo procesowe z dnia 12 kwietnia 2017 r., stanowiące skargę na decyzję tego organu z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku pełnomocnik wskazał, że strona postępowania odebrała decyzję w dniu 16 lutego 2017 r., a już w dniu 24 lutego 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ponadto podał, że "decyzję" Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie otrzymał w dniu 6 kwietnia 2017 r., tj. po terminie do wniesienia skargi. Uchybienie terminu nie nastąpiło zatem z przyczyn zależnych od skarżącej i jej pełnomocnika, natomiast wniosek jest składany w terminie siedmiu dni od dnia powzięcia informacji o upływie terminu do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem skarżącemu został doręczony odpis decyzji, bądź innego rozstrzygnięcia w sprawie, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Podkreślenia wymaga, że termin, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., jest terminem ustawowym i w przypadku jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Skuteczne wniesienie skargi i nadanie sprawie dalszego biegu jest możliwe w przypadku złożenia przez stronę lub jej pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § P.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz uwzględnienia tego wniosku przez Sąd. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Po myśli art. 87 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W rozpoznawanej sprawie przyczyną, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi, była wola skorzystania przez J. M. z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia tej skargi, a w konsekwencji -oczekiwanie na rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez referendarza sądowego. W sytuacji zatem, gdy skarżąca pomoc tę otrzymała, to ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi związane jest ściśle z chwilą powzięcia wiadomości przez radcę prawnego wskazanego przez samorząd radcowski o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. W razie bowiem niedochowania terminu wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi do sądu, nie później jednak niż 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. W tym zakresie Sąd podziela w pełni utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że w wypadku ustanowienia radcy prawnego (adwokata) w trybie art. 244 P.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia tej skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W istocie zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony - w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik - realnie mógł sporządzić i wnieść skargę. Czym innym jest bowiem termin trwania przeszkody rozumiany jako czas, w którym taki pełnomocnik ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi, a czym innym jest siedmiodniowy termin, przepisany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. Realnie zatem pełnomocnik może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po upływie trzydziestodniowego terminu niezbędnego do jej sporządzenia (por. postanowienia NSA: z 18 lipca 2014 r., II FZ 1100/14; z 19 lipca 2012 r., II OZ 612/12; z 7 czerwca 2012 r., II OZ 539/12; z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12 oraz z 8 czerwca 2008 r., I FZ 198/06 i powołane tam orzecznictwo, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W ocenie Sądu, okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają stwierdzenie, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r. należy uwzględnić. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, zaskarżoną decyzję przesłano na adres strony i jej odbiór pokwitowany został w dniu 16 lutego 2017 r. przez pracownika kancelarii syndyka, ustanowionego w związku z upadłością konsumencką skarżącej. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że odebranie korespondencji przez syndyka wywołało skutek prawny w postaci doręczenia decyzji skarżącej J. M. Zgodnie bowiem z art. 176 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (w dacie dokonywania czynności: Dz. U. z 2016 r. poz. 2171), syndyk zawiadamia placówki pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948) o ogłoszeniu upadłości. Placówki te doręczają syndykowi adresowane do upadłego przesyłki pocztowe. Syndyk wydaje upadłemu przesyłki pocztowe, które nie dotyczą majątku masy upadłości lub których zatrzymanie nie jest potrzebne ze względu na zawarte w nich wiadomości. Z całą pewnością korespondencja zawierająca decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, nie dotyczyła majątku masy upadłości, w związku z czym Syndyk był zobowiązany przekazać tę korespondencję podmiotowi upadłemu. Jak wskazano w piśmie procesowym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 maja 2017 r., z informacji Syndyka zawartej w dołączonym piśmie z dnia 10 maja 2017 r. wynika, że przesyłka listowa skierowana do upadłej J. M. została przekazana w dniu 23 lutego 2017 r. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej wskazuje dzień 16 lutego 2017 r. jako datę otrzymania pisma, jednak skarżąca, nie kwestionując otrzymania decyzji, we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 lutego 2017 r. jako datę otrzymania decyzji z dnia 31 stycznia 2017 r. wskazała 23 stycznia 2017 r. Podany przez skarżącą dzień, przypadający przed datą wydania decyzji, z oczywistych względów nie mógł być datą doręczenia aktu, który wówczas nie był jeszcze wydany. W świetle przedłożonej dokumentacji, przyjmując popełnienie przez skarżącą oczywistej omyłki poprzez wskazanie daty 23 stycznia 2017 r. zamiast 23 lutego 2017 r., należało uznać, że termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 24 lutego 2017 r. i upłynął z dniem 25 marca 2017 r. Według oświadczenia pełnomocnika, zawiadomienie o wyznaczeniu radcą prawnym z urzędu dla J. M. otrzymał on w dniu 6 kwietnia 2017 r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia skargi. Zgromadzone dowody świadczą, że w dniach 7 i 11 kwietnia pełnomocnik przeglądał akta w siedzibie tut. Sądu oraz organu odwoławczego. Pozwala to uznać, że złożenie przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 13 kwietnia 2017 r. (data prezentaty organu) nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Ponadto, analizując stan faktyczny sprawy na tle powołanych wyżej przepisów, Sąd twierdził, że zarówno skarżąca, jak i jej pełnomocnik nie zawinili w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tych okolicznościach, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.