II SA/Op 226/15

PostanowienieWSA w Opolu2015-09-22

Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Ewa Janowska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej wyrażająca negatywne stanowisko w sprawie ponownego podjęcia procedury zmiany studium i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny użytkownika wieczystego, który złożył wniosek o zmianę planu?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby uchwała Rady Miejskiej naruszała jej interes prawny. Uchwała ta miała charakter opinii i nie była aktem w ramach procedury planistycznej, a zatem nie pozbawiła skarżącej żadnych praw ani nie ograniczyła możliwości ich realizacji. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego stanowi przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca B. T., użytkownik wieczysty nieruchomości, wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Brzegu, która negatywnie zaopiniowała jej wniosek o ponowne podjęcie procedury zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu umożliwienia lokalizacji obiektu handlowo-usługowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących konsultacji społecznych, zasad praworządności oraz nierzetelne przedstawienie sprawy. Rada Miejska nie podjęła uchwały w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności uchwały, a następnie rozszerzyła żądanie o jej uchylenie, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym (udział radnego w głosowaniu w sprawie jego interesu prawnego).
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. T. na uchwałę Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 27 lutego 2015 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odrzucić skargę. Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu B. T. domagała się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 27 lutego 2015 r., Nr [...], w sprawie stanowiska Rady Miejskiej w Brzegu dotyczącego jej wniosku o ponowne podjęcie procedury zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w rejonie ul. [...], w celu umożliwienia na nim lokalizacji obiektu handlowo-usługowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m². Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz § 37 pkt 1 Statutu Brzegu. W paragrafie 1 uchwały postanowiono, że Rada Miejska przyjmuje stanowisko negatywne w sprawie ponownego podjęcia procedury zmiany Studium oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w rejonie ul. [...] w celu umożliwienia na nim lokalizacji obiektu handlowo-usługowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², stanowiące załącznik do uchwały. W paragrafie 2 określono, że uchwałę przysyła się B. T., a wykonanie uchwały powierzono Przewodniczącemu Rady (§ 3). Ustalono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 4). W załączniku do uchwały stanowiącym jej uzasadnienie Rada stwierdziła, że zajmuje negatywne stanowisko w przedmiocie złożonego przez B. T. wniosku o ponowne podjęcie procedury zmiany studium i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla rejonu ul. [...], obejmującego, m.in. działkę a (użytkownik wieczysty B. T.), w celu umożliwienia działalności handlowo-usługowej o powierzchni sprzedaży większej niż 2.000 m², tak jak przewidywano to w niezatwierdzonym w 2012 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] – dla obszaru ograniczonego ulicami: [...], [...], [...], [...], łącznikiem pomiędzy ulicami [...] i [...], [...] i [...] oraz projektowaną ulicą pomiędzy ul. [...] a [...]. Dodano, że procedura zmiany studium i zmiany planu w powyższym zakresie przeprowadzona została w trakcie trwania poprzedniej kadencji Rady Miejskiej w Brzegu. Projekt uchwały w sprawie zmiany studium został przedłożony Radzie Miejskiej do uchwalenia, lecz uchwała nie została przez Radę podjęta. Po przeprowadzonych spotkaniach z mieszkańcami oraz po przeprowadzonej dyskusji Rada Miejska w Brzegu uznała za niecelowe ponowne podjęcie procedury zmiany studium i planu miejscowego na cel określony we wniosku B. T. W związku z podjęciem ww. negatywnej uchwały dotyczącej zmiany zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, B. T. powołując się na art. 52 i art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skierowała w dniu 13 marca 2015 r. do Rady Miejskiej w Brzegu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym zarzuciła, że Rada podejmując kwestionowaną uchwałę, powołała się na zwołane niezgodnie z prawem spotkanie z mieszkańcami osiedla, tymczasem jedyną dopuszczalną formą w takim przypadku są konsultacje społeczne względnie referendum gminne, które powinny być poprzedzone podjęciem uchwały w sprawie zwołania konsultacji społecznych, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa, a ponadto same konsultacje powinny były przybrać właściwą formę. Wywodziła, że w niniejszej sprawie zebranie, ograniczone do mieszkańców trzech ulic w [...]: tj. ul. [...], [...] i [...], naruszało przepisy art. 5a ustawy o samorządzie gminnym regulującym zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy. Przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 140/13, wykazywała, że do kompetencji rady przy podejmowaniu uchwały o konsultacjach należy w szczególności: wskazanie daty rozpoczęcia i zakończenia konsultacji, czasu trwania konsultacji, jednoznaczne wskazanie trybu przeprowadzania konsultacji, tj. jaką czynność lub czynności należy uznać za początkowe dla okresu przeprowadzania konsultacji. Skarżąca podkreśliła, że uchwała rady miejskiej określająca zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami nie powinna zawierać przepisów wpływających na zakres podmiotowy konsultacji. Istnieje, w jej przekonaniu, zakaz ograniczania prawa do konsultacji do wskazywanej w uchwale grupy mieszkańców, stąd gmina nie może ograniczać kręgu osób uprawnionych do udziału w konsultacjach społecznych. W tym kontekście, zdaniem skarżącej, skierowanie tematu zebrania na organizację ruchu samochodów zaopatrzenia marketu, nie na kwestie merytoryczne dotyczące budowy samego marketu, naruszało przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Argumentowała, że dodatkowo organizatorzy zwołanego zebrania wprowadzali jego uczestników w błąd, twierdząc, że ruch pojazdów będzie skierowany na drogi przyległego osiedla. Zwróciła również uwagę na nierzetelne wypowiedzi Naczelnika Wydziału Urbanistyki Urzędu Miejskiego w Brzegu, odnoszące się do kwestii wydawanych przez GDDKiA zezwoleń na budowę zjazdów z drogi publicznej. Nadto zakwestionowała powoływanie się przez Radę Miejską na rozstrzygnięcie poprzedniej Rady z roku 2012, w sytuacji, gdy składała nowy wniosek o zmianę planu miejscowego (wniosek z dnia 16 stycznia 2015 r. o zmianę przeznaczenia działki b). Reasumując, B. T. w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa stwierdziła, że nie rozpatrzono sprawy należycie, tym bardziej, że i w okresie poprzednim procedura uchwałodawcza opatrzona była poważnymi błędami proceduralnymi i merytorycznymi, mającymi wpływ na treść uchwały. "Docierano bowiem do mieszkańców, organizowano nieformalne spotkania i nie poinformowano o tym zainteresowanej". Zauważyła też, że nie wzięto pod uwagę wniosku jednej z radnych o odroczenie sesji, celem poczynienia dodatkowych ustaleń i sprawdzenia stanu prawnego, aby móc podjąć uchwałę opierając się o rzetelne dane. Nadmieniła, że działania Rady spowodowały zaistnienie bardzo poważnych szkód, tak majątkowych, jak i moralnych, z powodu szykan, jakich wnioskodawczyni i jej rodzina doświadcza. Rada Miejska w Brzegu nie podjęła uchwały odnoszącej się do wezwania skarżącej z dnia 13 marca 2015 r. Wobec powyższego, B. T. wniosła skargę do Sądu na opisaną na wstępie uchwałę Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 27 lutego 2015 r., Nr [...]. Skarżąca wyjaśniła, że po dokonanym podziale jej nieruchomości złożyła w dniu 16 stycznia 2015 r. wniosek o zmianę zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyła, że Przewodnicząca Rady podjęła działania, wysyłając zaproszenie na organizowane spotkanie z mieszkańcami [...]. Opisała jego przebieg, akcentując nastawianie społeczności lokalnej w sposób negatywny do wniosku. Zwróciła uwagę także że na zebraniu przedstawiano nierzetelne informacje, wprowadzając uczestników w błąd. We wniesionej skardze domagała się stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości podnosząc zarzut naruszenia: - art. 7 Konstytucji i art. 6 i 8 K.p.a. oraz art. 5a ust. 1 i art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wywodząc, że Rada Miejska podjęła uchwałę, opierając się o zwołane i przeprowadzone w dniu 20 lutego 2015 r., niezgodnie z prawem, spotkanie z mieszkańcami osiedla (konsultacje nie odpowiadały wymogom prawa). Skarżąca zauważyła, że zebranie z mieszkańcami osiedla zostało zwołane przez Przewodniczącą Rady Miejskiej w Brzegu, co nie należało do jej kompetencji. Nadto podniosła, że nieprawidłowo ograniczono krąg podmiotów w nim uczestniczących, do mieszkańców trzech ulic: [...], [...] i [...], skoro w zebraniu o charakterze konsultacji udział może wziąć każdy zainteresowany. Skarżąca sformułowała też zarzut pod adresem Burmistrza i jego zastępców, którzy naruszyli zasadę działania na podstawie i w granicach prawa, złamali nakaz strzeżenia praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wywodziła, że celowo zwracano uwagę na kwestię związaną z organizacją ruchu samochodów zaopatrzenia marketu, a nie na kwestie merytoryczne dotyczące budowy samego marketu. W skardze skierowano również zarzuty pod adresem Wydziału Urbanistyki, poprzez niewłaściwe referowanie sprawy na spotkaniu w dniu 20 lutego 2015 r. oraz na sesji Rady w dniu 25 lutego 2015 r. Odnosząc się do treści samej uchwały, skarżąca zakwestionowała odwoływanie się w jej uzasadnieniu do rozstrzygnięcia poprzedniej Rady z 2012 r. (tu uchwały Nr [...] z września 2012 r.), "podczas gdy chodziło o nową sprawę, dotyczącą nowego wniosku". Zatem, w jej przekonaniu, nie rozpatrzono sprawy należycie. Ponowiła zarzuty zaprezentowane w wezwaniu z dnia 13 marca 2015 r., uznając "że wówczas też procedura uchwałodawcza obarczona była poważnymi, bo analogicznymi błędami proceduralnymi i merytorycznymi, mającymi wpływ na treść uchwały, przedstawiciele gminy docierali bowiem do mieszkańców negatywnie nastawionych do sprawy, organizowano nieformalne spotkanie i nie poinformowano o tym osoby zainteresowane". Skarżąca ponownie podniosła, że rozstrzygając sprawę podczas sesji Rady Miejskiej, nie wzięto pod uwagę wniosku jednej z radnych o odroczenie sesji celem poczynienia dodatkowych ustaleń i sprawdzenia stanu faktycznego sprawy, aby móc pojąc uchwalę w oparciu o rzetelne dane. W uzasadnieniu skargi kolejny raz prezentowano zarzut o niepodjęciu przez Radę Miejską w Brzegu takich rozwiązań planistycznych, które pozwoliłyby na realizację w przyszłości zamierzenia inwestycyjnego, lokalizacji marketu handlowy o powierzchni ponad 2000 m², gdy zaistniała możliwość odprzedaży i zagospodarowania części posiadanego terenu. Zwrócono uwagę na poniesione przez Gminę koszty związane z podjęciem zamiaru zmiany studium, do której to zmiany nie doszło oraz na mało wnikliwe przedstawianie radnym kwestii zmiany planu w okresie poprzednim, jak i obecnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. W przekonaniu Gminy Brzeg, brak jest wskazania przez skarżącą interesu prawnego, który został naruszony zaskarżoną uchwałą. Brak interesu prawnego przejawia się w postaci braku jakiegokolwiek uprawnienia skarżącej, które to naruszenie ingerowałoby w sferę interesów prawnych skarżącej istniejących przed datą wydania zaskarżonej uchwały, a które to interesy w efekcie jej wydania mogły, zostać naruszone przez organ. Gmina wyjaśniła, że zaskarżona uchwała nie została podjęta w ramach procedury planistycznej, nie miały do niej zastosowania przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto wskazała, że charakter uchwały, sprowadzającej się do wyrażenia aktualnego stanowiska organu kolegialnego, jakim jest Rada, w bezpośredniej konsekwencji złożonego przez B. T. wniosku i odpowiedzi na niego, nie wymagał przeprowadzenia procedury konsultacji, o których mowa w art. 5a ustawy o samorządzie gminnym. Za niezasadne organ uznał także zarzuty naruszenia Konstytucji, jak i procedury administracyjnej . W piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2015 r. skarżąca rozszerzyła zarzuty skargi wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, względnie o jej uchylenie, z uwagi na naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Podniosła, że radny nie może brać udziału w głosowaniu na sesji rady, jak i komisji, jeżeli dotyczy to jego interesu prawnego, a taka sytuacja, jej zdaniem, zachodziła w sprawie. B. M. - Przewodnicząca Rady Miejskiej, prowadząca obrady Rady w dniu 27 lutego 2015 r., jest mieszkanką ulicy mającej stanowić łącznik z ulicą [...], gdzie byłby położony hipermarket. Podjęcie negatywnej uchwały leżałoby więc w jej interesie prawnym. Dlatego podjętą uchwałę należy ocenić za niezgodną z prawem i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżąca przedstawiła wywody potwierdzające negatywny wpływ uchwały na jej interes prawny w postaci utraty możliwości sfinalizowania transakcji sprzedaży gruntu na korzystnych dla siebie warunkach, tj. po cenie jaką można byłoby uzyskać po dokonaniu wnioskowanej zmiany planu miejscowego. Dodała kolejny raz, że ona sama, jak i członkowie jej rodziny są prześladowani przez osoby uczestniczące w spotkaniu zorganizowanym przez Przewodniczącą Rady. W polemice, organ złożył pismo procesowe z dnia 10 sierpnia 2015 r., nie zgadzając się ze stanowiskiem skarżącej i argumentując jak w odpowiedzi na skargę. Nadto uznał, że rozszerzenie zarzutów skargi o naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym jest niedopuszczalne z uwagi na treść wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wyjaśnił na czym polegał podział działki skarżącej oraz przedstawił wykładnię art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po czym stwierdził, że działki c i d, wydzielone pod drogi publiczne, nie stały się z mocy prawa własnością Gminy [...]. Złożył też wyjaśnienia dotyczące uprzednio uchwalonego studium oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także postępowań administracyjnych, w których stroną jest B. T. W piśmie procesowym z dnia 7 września 2015 r. skarżąca ponowiła zgłaszane zarzuty oraz zwróciła uwagę na treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm., dalej u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na wstępie stwierdzić należy, że skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia przewidziany w cytowanym wyżej przepisie i wniosła skargę po uprzednim wezwaniu Rady Miejskiej w Brzegu do usunięcia naruszenia prawa, w przewidzianym ustawowo terminie sześćdziesięciu dni, liczonym od dnia wniesienia wezwania. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 53 § 2 w zw. z art. 52 § 4 P.p.s.a., skargę na uchwałę rady gminy wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 Sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007 r. Nr 3, poz. 60). Termin 30-dniowy do wniesienia skargi znajduje zastosowanie w przypadku udzielenia przez właściwy organ odpowiedzi na wezwanie. W niniejszej sprawie wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa przez Radę Miejską złożono w dniu 13 marca 2015 r., zaś Rada Miejska nie zajęła stanowiska w sprawie wezwania, co powinno zostać poprzedzone podjęciem przez Radę uchwały w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarga wniesiona została w dniu 24 marca 2015 r., a więc w rozpatrywanym przypadku, wobec nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie przez właściwy organ, zastosowanie znajduje termin 60-dniowy, liczony od daty doręczenia Radzie w dniu 13 marca 2015 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zatem skarga została wniesiona z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. i w związku z tym, skuteczność takiej skargi uzależniona jest od wykazania, iż nastąpiło naruszenie prawa, mające wpływ na sytuację prawną skarżącej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga po stronie skarżącego (tu: skarżącej) wykazania, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten polega na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Reprezentując swój zindywidualizowany interes skarżący musi też wykazać, że interes ten jest konkretny, realny i aktualny (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2105/12, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej też jako - CBOSA). Zaznaczyć również należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1928/04, a także wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. OSK 476/04). W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje cytowany art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Podnosi się przy tym, że interes ten musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. W niniejszej sprawie skarżąca powinna wykazać, że zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 27 lutego 2015 r., podjętą na podstawie art. 18 ust. 1 u.s.g. i 37 pkt 1 Statutu Brzegu, w sprawie stanowiska dotyczącego wniosku B. T. o ponowne podjęcie procedury zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określonego terenu miasta [...] - został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., stanowiące legitymację do wniesienia skargi, wojewódzki sąd administracyjny ocenia na dzień wezwania organu przez skarżącego do usunięcia naruszenia, a nie na dzień podjęcia przez organ gminy zaskarżonego aktu (patrz teza do wyroku NSA z dnia 24 października 2014 r., II OSK 914/13, CBOSA ). Wyjaśnić należy, że źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej zaskarżonej uchwały. Z powyższego wynika, że skarżąca powinna wykazać, iż doszło do naruszenia konkretnego interesu prawnego wynikającego z określonej normy prawa materialnego, dopiero bowiem ta okoliczność gwarantuje prawo do sądu wynikające z art. 45 Konstytucji RP. W skardze strona skarżąca wskazuje na art. 140 k.c. i art. 233 K.c., które określają treść prawa własności i prawa użytkowania wieczystego. Wspomniane przepisy, jak wywodziła skarżąca, przyznają jej jako właścicielowi i użytkownikowi wieczystemu prawo do korzystania z nieruchomości, z wyłączeniem innych osób oraz prawo do rozporządzania nieruchomością w granicach określonych przez ustawy, zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności. Podkreślić przyjdzie, jak wskazuje analiza akt sprawy, w szczególności pism skarżącej, istotą jej żądania była zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], obejmującego obszar planistyczny [...], w zakresie działek nr c i nr d, na nowe przeznaczenie - działalność usługowo-handlowa o powierzchni sprzedaży większej niż 2.000 m². Skarżąca nie zgadza się z dotychczasowym przeznaczeniem tego terenu, bowiem "zaistniał inwestor, który zamierzał wybudować market o powierzchni 2.000 m², co z kolei pozwoliłoby sprzedać skarżącej posiadane działki na korzystnych dla siebie warunkach". W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że o przeznaczeniu nieruchomości przesądza akt prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyduje wyłącznie rada gminy, która podejmuje uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu. Rada podejmuje uchwałę z własnej inicjatywy lub na wniosek wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Choć z wnioskiem do tych organów o sporządzenie planu może wystąpić każdy, to jednak rada nie ma obowiązku podjęcia uchwały w związku ze złożonym wnioskiem. Tym samym wniosek taki należy traktować w kategoriach niesformalizowanej instytucji występowania do podmiotów posiadających inicjatywę uchwałodawczą: organów gminy i radnych (porównaj Z. Niewiadomski Planowanie przestrzenne w świetle nowych rozwiązań prawnych, Casus 2004, Nr 1, str. 6). Podobnie wypowiadają się sądy administracyjne wskazując, że wniosek o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego nie wiąże organu gminy do podjęcia postępowania w sprawie zmiany planu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 503/11, CBOSA). W niniejszej sprawie, reagując na wniosek skarżącej o zmianę przeznaczenia nieruchomości, której jest ona użytkownikiem wieczystym, Rada Gminy nie rozpoczęła działań w ramach procedury planistycznej przewidzianych ustawą z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.), a jedynie podjęła uchwałę intencyjną wyrażającą swoją opinię (stanowisko) co do złożonego przez B. T. wniosku z 13 marca 2015 r. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej, a zaskarżonym aktem. Oznacza to, że dla stwierdzenia legitymacji skarżącej konieczne jest pogorszenie jej praw na skutek podjęcia uchwały." W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała pogorszenia swoich praw na skutek uchwalonego planu, brak jest także przepisu prawa, który wskazywałby, że wniosek w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inicjuje postępowanie administracyjne. Stąd, zarzut naruszenia skarżoną uchwałą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podniesiony w skardze, należało uznać również za niezasadny. W związku z powyższym nie można było podzielić zarzutów naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g., bowiem skarżąca nie zdołała wykazać, że kwestionowana uchwała narusza jej interes prawny. Zauważyć warto, że przedmiotowa uchwała nie została podjęta w ramach procedury planistycznej i nie odnosi się do nieruchomości skarżącej, a zatem nie została pozbawiona żadnego przysługującego jej prawa, ani nie ograniczono możliwości jego realizacji. Nadmienić jedynie przyjdzie, że skarżąca ma możliwość ochrony swoich praw przed ewentualnymi naruszeniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Może bowiem zaskarżyć obowiązujący plan miejscowy do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., po uprzednim wezwaniu rady gminy do usunięcia naruszenia prawa, jak również może aktywnie uczestniczyć w procedurze planistycznej mającej za swój przedmiot zmianę obecnie obowiązującego planu, składając wnioski dotyczące przeznaczenia spornych działek. Ponieważ dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd zwolniony był od dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonego aktu. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. przepisu art. 58 1 pkt 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone, stosownie do wymagań przepisu szczególnego, to sąd skargę odrzuca. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 ust. 5a P.p.s.a. odrzucił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło