II SA/Op 226/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej Gorzowa Śląskiego z dnia 14 grudnia 2016 r., Nr XXVII/184/2016 w przedmiocie określenia stawek za zajęcie pasa drogowego postanawia: umorzyć postępowanie. Działając na podstawie art. 93 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 z późn. zm.), jako organ nadzoru, Wojewoda Opolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej Gorzowa Śląskiego z dnia 14 grudnia 2016 r., Nr XXVII/184/2016 w sprawie uchwalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na drogach gminnych Gminy Gorzów Śląski. W skardze tej, podnosząc zarzut podjęcia w części zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem prawa, Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 pkt 5, § 3 ust. 1 lit. a, lit. b oraz ust. 2 uchwały. Wojewoda Opolski wniósł także o zasądzenie od Gminy Gorzów Śląski na rzecz ww. organu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. W ocenie organu, kwestionowana uchwała określając stawki opłat w § 3 ust. 1 lit. a i lit. b, za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, zróżnicowała ich wysokość w zależności od kryteriów nieprzewidzianych w ustawie z dnia 31 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 z późn. zm.), przez co naruszyła art. 40 ust. 9 przywołanej ustawy. Ponadto z uwagi na to, że § 3 ust. 2 uchwały bezpośrednio odsyła do kwestionowanych regulacji, skarżący również wniósł o stwierdzenie nieważności opisywanego przepisu uchwały. Podstawę żądania Wojewody Opolskiego o stwierdzenie nieważności § 1 pkt 5 stanowi z kolei argument, że Rada określając w tym przepisie uchwały zakres przedmiotowy wskazała, iż stawki określone w uchwale dotyczącą przejazdu pojazdami nienormatywnymi. W ocenie strony skarżącej zapis ten jest niezrozumiały, pozostający bez związku zarówno z podstawa prawną przedmiotowej uchwały, jak i zakresem jej regulacji. W odpowiedzi na skargę, działający w imieniu Gminy Gorzów Śląski – Burmistrz Gorzowa Śląskiego, wniósł o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2017 r. Rada Miejska Gorzowa Śląskiego, uwzględniając skargę Wojewody Opolskiego, podjęła uchwałę Nr XXXI/213/2017, którą uchyliła w całości § 1 punkt 5 kwestionowanej uchwały oraz nadała nową treść § 3 ust. 1 lit. a i b oraz ust. 2 uchwały. Dodał, że wprowadzone przez Radę Miejską zmiany w zaskarżonej uchwale, uwzględniają w całości wszystkie zastrzeżenia organu nadzoru, co czyni zbędnym wydanie orzeczenia przez Sąd. Jednocześnie poinformował, że zaskarżona uchwała w okresie jej obowiązywania, nie wywołała żadnych skutków prawnych, nie stanowiła także podstawy wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia organu Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego, na skutek m.in. uchylenia tego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, System Informacji Prawnej LEX nr 188791). Następuje to w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że organ którego działanie lub czynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na tle tego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że ma on charakter kompetencyjny, dający organowi szczególne uprawnienie w ramach toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę zgodnie z jej żądaniem przy zastosowaniu rodzajów rozstrzygnięć podejmowanych przed sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi (art. 145-150 P.p.s.a.). Przesłankami jego zastosowania przez organ są: uwzględnienie skargi w całości oraz zachowanie terminu (do dnia rozpoczęcia rozprawy). Przepis ten odnosi się do wszystkich działań lub bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2014 r., II OSK 2377/14, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dotyczy więc uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, niebędących aktami prawa miejscowego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Uchwała Nr XXVII/184/2016 Rady Miejskiej Gorzowa Śląskiego, będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, została wyeliminowana z obrotu prawnego w części § 1 pkt 5 uchwały kwestionowanej przez Wojewodę Opolskiego, a także zmieniono jej treść w części, tj. przez nadanie nowego brzmienia treści § 3 ust. 1 i 2 uchwały. Na sesji w dniu 26 kwietnia 2017 r. Rada Miejska podjęła bowiem uchwałę Nr XXXI/213/2017, zmieniającą zaskarżoną uchwałę. Ponadto, jak wynika z oświadczenia złożonego przez Burmistrza Gorzowa Śląskiego, zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych, nie była podstawą wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. W tej sytuacji brak jest przedmiotu zaskarżenia, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały i jej zmiana w zaskarżonej części, stanowi przesłankę umorzenia postępowania, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku Wojewody Opolskiego w zakresie kosztów postępowania wyjaśnić należy, że w myśl art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku uwzględnienia przez organ administracji wniesionej do sądu skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest wydać na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości, a także jednocześnie – w przypadku uwzględnienia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy, zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, stosownie do treści art. 201 § 1 P.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby Wojewoda Opolski poniósł niezbędne koszty postępowania, skoro postępowanie jest zwolnione od opłat sądowych a skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika, w tym adwokata czy radcę prawnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.