II SA/Op 262/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 24 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych na skutek wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 24 marca 2014 r., nr [...] Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim z dnia 31 grudnia 2013 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu fundamentów (w postaci ławy fundamentowej oraz ściany fundamentowej z bloczków betonowych), wykonanych na działce nr A w [...] przy ul. [...]. Decyzja zawierała pouczenie, że przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Opisaną decyzję doręczono P. G. w dniu 26 marca 2014 r., co potwierdza adnotacja i jej podpis złożony na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy (k-7 akt). W dniu 23 maja 2014 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przekazana przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, skarga P. G. z dnia 25 kwietnia 2014 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Z akt sprawy wynika, że skarga ta została przesłana na adres Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu za pośrednictwem poczty, w dniu 26 kwietnia 2014 r. (data stempla) i wpłynęła do tego organu w dniu 30 kwietnia 2014 r. (co wynika z prezentaty odciśniętej na kopercie). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, uzasadniając to okolicznością uchybienia terminu do wniesienia skargi. Zdaniem organu, skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi, albowiem zaskarżona decyzja została skierowana do pełnomocnika P. G. – J. A. oraz do samej skarżącej i obie przesyłki zostały odebrane osobiście przez P. G. w dniu 26 marca 2014 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 25 kwietnia 2014 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, została natomiast wniesiona w dniu 26 kwietnia 2014 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu. W piśmie z dnia 3 czerwca 2014 r. skierowanym do tut. Sądu, P. G. podniosła, że w dniu 26 kwietnia 2014 r. zwróciła się z prośbą do J. A., aby ten nadał w urzędzie pocztowym publicznego operatora Poczty Polskiej, przesyłkę listową zawierającą: skargę z dnia 25 kwietnia 2014 r., wniosek z dnia 26 kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz kopię zaświadczeń lekarskich. Według skarżącej, w obecności ww. zaadresowała ona zwrotne potwierdzenie odbioru, potwierdzenie nadania oraz kopertę, w której umieściła wymienione dokumenty. Następnie, J. A. nadał w dniu 26 kwietnia 2014 r. w Placówce Pocztowej we [...] przesyłkę listową, która została zaewidencjonowana w dniu 26 kwietnia 2014 r., jako przesyłka nr [...]. Według skarżącej, na dokumencie pn.: "Potwierdzenie odbioru" przesyłki poleconej, w miejscu na dodatkowe informacje opisała ona zawartość przesyłki, na potwierdzenie czego dołączyła do akt sprawy kserokopię wymienionego potwierdzenia odbioru. P. G. wskazała także, że pracownik organu w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej pod koniec maja 2014 r. z J. A., reprezentującym skarżącą przed Opolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Opolu, potwierdził fakt przekazania skargi wraz z kompletem dokumentów skierowanych do WSA w Opolu. Wobec przedstawionych przez skarżącą okoliczności, wniosła ona o wyjaśnienie braku w aktach sądowych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie skarżąca przesłała wniosek o przywrócenie terminu, datowany na dzień 26 kwietnia 2014 r. Uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, P. G. wskazała, że dokonała uchybienia terminu nie ze swojej winy, bowiem z uwagi na swój zły stan zdrowia nie była w stanie sporządzić skargi. Dodała, że w okresie od dnia 27 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. z uwagi na zły stan zdrowia przebywa nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich, na dowód czego przedkłada zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA w formie kserokopii poświadczonej przez ZUS, które zostały wystawione od dnia 11 marca 2014 r. Wskazała, że rozpoczęła redagowanie skargi do WSA w Opolu w dniu 25 kwietnia 2014 r., lecz z uwagi na złe samopoczucie, spowodowane działaniem silnych lekarstw, nie mogła zakończyć sporządzania skargi. Do akt sprawy dołączyła zestaw wystawionych zaświadczeń lekarskich na rzecz świadczeniobiorcy P. G., w okresach od dnia: 19 sierpnia 2013 r. do 25 września 2013 r.; 2 października 2013 r. do 26 listopada 2013 r.; od 6 grudnia 2013 r. do 24 grudnia 2013 r.; od 8 stycznia 2014 r. do 16 stycznia 2014 r., od 27 stycznia 2014 r. do 31 maja 2014 r.. Wykaz ten został sporządzony w systemie Nowy Portal Informacyjny Platforma Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS. Dołączyła ponadto kserokopie potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki pocztowej o nr [...]. W wykonaniu zarządzenia z dnia 9 czerwca 2014 r. sędziego sprawozdawcy, wezwano Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu do w terminie 7 dni, do odniesienia się do przedstawionych przez skarżącą w piśmie z dnia 3 czerwca 2014 r. okoliczności, w szczególności przez wyjaśnienie czy do organu wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a jeżeli tak – to jakie podjęto w stosunku do niego czynności. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ w piśmie z dnia oświadczył, że analiza akt postępowania oraz elektronicznego systemu kancelaryjnego wykazała, że przesyłką nadaną w dniu 26 kwietnia 2014 r. wpłynęła do tamt. organu wyłącznie skarga P. G. na decyzję organu z dnia 24 marca 2014 r. Do skargi dołączono jedynie jej odpis, a wszystkie dokumenty wraz z kopertą, w której nadano skargę, zostały przekazane do WSA w Opolu wraz z odpowiedzią na skargę przy piśmie z dnia 23 maja 2014 r. Następnie, pismami z dnia 4 czerwca 2014 r. P. G. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz skargę do Sądu, które to pisma zostały z kolei przesłane do Sądu w dniu 16 czerwca 2014 r. Reasumując, organ wskazał, że w przesyłce z dnia 26 kwietnia 2014 r. nie znalazł się wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, na potwierdzenie czego organ dołączył do akt wydruk z prowadzonego systemu kancelaryjnego wpływu korespondencji do Inspektoratu, z dnia 30 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej jako: P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 tej ustawy, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd rozpoznając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu bazuje na podstawie akt sprawy przekazanych zarówno przez organ, jak również zebranych w toku postępowania sądowego. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 24 marca 2014 r., nr [...] już po wniesieniu skargi do Sądu, nie musiała zatem dopełniać obowiązku wynikającego z art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a., czyli równocześnie wraz z wnioskiem dokonać uchybionej czynności, albowiem dokonała jej jeszcze przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące daty złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. twierdzenie, że wniosła go wraz ze skargą przesyłką pocztową nadaną w dniu 26 kwietnia 2014 r., Sąd postanowił pozostawić bez odnoszenia się do nich. Z korespondencji sądowej prowadzonej ze stronami postępowania wynika bowiem, że powstał spór co do rzeczywistej daty złożenia w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. P. G. twierdzi, że złożyła go równocześnie ze skargą za pośrednictwem poczty w dniu 26 kwietnia 2014 r., przesyłką pocztową nr [...], natomiast organ wykazuje, że w przesyłce tej znajdowała się jedynie skarga i jej odpisy, a wniosek o przywrócenie terminu wpłynął do organu dopiero w dniu 6 czerwca 2014 r. Ponieważ w tych okolicznościach sprawy nie można jednoznacznie ustalić, czy termin z art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, Sąd postanowił wydać rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 86 § 1 tej ustawy, nie analizując zachowania ww. terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Dauter, Komentarz do art. 88 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Komentarz Lex). Istotną w sprawie stała się zatem ocena, czy strona uwiarygodniła brak swej winy w uchybieniu terminu. Pojmowanie tego kryterium jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że brak winy strony ma miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Muszą to być okoliczności niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia (por. postanowienia NSA: z dnia 9 lipca 2013 r., I OZ 551/13; z dnia 2 lipca 2013 r., II OZ 530/13, dostępne na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przywoływane orzecznictwo). Nie ma też znaczenia stopień zawinienia strony, która uchybiła terminowi, gdyż wystarczające jest nawet lekkie niedbalstwo. Z treści art. 87 § 1 P.p.s.a. wynika przy tym jednoznacznie, że to obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie braku winy. Choć nie może budzić wątpliwości teza, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak nie jest wystarczające ograniczenie się przez stronę do przedstawienia w tym zakresie samych tylko twierdzeń. Nie może być bowiem usprawiedliwieniem dla przywrócenia terminu argumentacja ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że to stan zdrowia uniemożliwiał wniesienie skargi (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 183/13). Jak wynika z treści wniosku skarżącej, jako jedyną okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wskazała ona chorobę, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie. Na potwierdzenie tego, przedstawiła wydruk zaświadczeń lekarskich, pokazujący okresy niezdolności do pracy, które trwały z przerwami od dnia 19 sierpnia 2013 r. do dnia 31 maja 2014 r. Skarżąca oprócz wymienionego wydruku nie przedłożyła szerszej i pogłębionej argumentacji, mającej uzasadniać niemożność sporządzenia przez nią skargi, polegającej chociażby na wskazaniu rodzaju schorzenia, na które cierpiała i które w jej ocenie, było na tyle poważne, że spowodowało niemożność podjęcia czynności sporządzenia skargi. Analizując tak ujętą przyczynę usprawiedliwiającą zdaniem strony uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, należy wskazać na ugruntowaną w tym zakresie linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w której przyjmuje się, że choroba sama w sobie nie może być poczytana za brak winy w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji konieczne jest nie tylko uprawdopodobnienie samego faktu wystąpienia choroby, ale koniecznym także było wykazanie wpływu stanu zdrowia na niemożność działania (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I GZ 49/13). Choroba i korzystanie ze zwolnienia lekarskiego nie jest równoznaczne z potwierdzeniem niemożności dokonania czynności. Brak winy występuje wtedy, gdy choroba uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób (por. J. Gudowski w: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego cz. I tom 1, 2004r., str. 362). Zatem choroba może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu, gdy uniemożliwiała ona całkowicie dokonanie czynności procesowej stronie samodzielnie lub przy pomocy innej osoby. Przy czym każdorazowo należy badać tę kwestię indywidualnie. Jak wskazuje w swym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, niekoniecznie bowiem musi wykluczać możliwość dokonania czynności procesowych bądź przez stronę, bądź nawet przy posłużeniu się osobami trzecimi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 110/13). W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, że powołane przez stronę okoliczności o niemożności sporządzenia i wniesienia w terminie skargi do Sądu z powodu pozostawania na zwolnieniu lekarskim, nie są wystarczającą argumentacją świadczącą o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W istocie strona nie wyjaśniła szczegółowo, dlaczego podjęcie czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe. Zwłaszcza wobec faktu, że skarżąca w okresie podanym w wykazie, w którym była niezdolna do pracy, dokonywała samodzielnie innych czynności w postępowaniu administracyjnym, w tym sporządzała pisma i brała czynny udział w trwającym postępowaniu. Jako przykład podać można podpisane przez nią pisma z dnia: 11 października 2013 r. (k-3 akt administracyjnych), 11 października 2013 r. (k-4 akt), 15 października 2014 r. (k-5 akt), 21 października 2013 r. (k-8 akt), 21 października 2013 r. (k-11 akt), 22 października 2013 r. (k-12 akt), 6 grudnia 2013 r. (k-32 akt), 15 stycznia 2014 r. (odwołanie od decyzji organu I instancji). Skarżąca osobiście brała także udział w kontroli robót budowlanych przeprowadzonej w dniu 18 października 2013 r. (k-6 akt). Nie bez znaczenia jest także fakt, że w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim, P. G. sporządziła w dniach 25 – 26 kwietnia 2014 r. skargę do Sądu, co sama podniosła we wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego, powoływanie się na samą okoliczność pozostawania na zwolnieniu lekarskim, nie świadczy o niemożności dokonania czynności procesowej. Tymczasem przepisy art. 86 § 1 zdanie pierwsze i art. 87 § 2 P.p.s.a. przewidują możliwość przywrócenia terminu przez Sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Ten warunek, w ocenie Sądu, nie został w niniejszej sprawie spełniony. Z powyższych przyczyn faktycznych i prawnych na podstawie art. 87 § 1 P.p.s.a. należało odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi, co Sąd orzekł jak w sentencji.