II FZ 183/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 753/12 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 753/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu R. G. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lipca 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis tego zarządzenia, zawierający prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, został doręczony skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2012 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu upłynął zatem z dniem 14 sierpnia 2012 r. W dniu 22 sierpnia 2012 r. R. G. złożył zażalenie na przedmiotowe zarządzenie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skarżący argumentował, że stan jego zdrowia w okresie pomiędzy doręczeniem zaskarżonego zarządzenia a wniesieniem zażalenia uniemożliwił mu terminowe podjęcie działań. Ponadto podał, że z powodu braku środków utrzymania oraz ubezpieczenia nie mógł skorzystać z porady lekarskiej refundowanej przez NFZ, ani w formie odpłatnej. Nie miał też możliwości złożenia zażalenia za pośrednictwem poczty (ze względów finansowych) ani osobiście (ze względów zdrowotnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, opierając się na unormowaniach zawartych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyjaśnił, że wskazane przez stronę okoliczności nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a ponadto nie uniemożliwiały złożenia zażalenia w przewidzianym do tego terminie. W zażaleniu R. G. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia podnosząc, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji uniemożliwa mu w istocie dochodzenie swoich praw, ogranicza konstytucyjne prawo do sprawiedliwego procesu i sankcjonuje sprzeczne z prawem decyzje administracyjne. Ponadto skarżący opisując dotychczasowy przebieg postępowania powtórzył twierdzenia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiada prawu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl - zwanej dalej: "CBOSA"). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należało, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zażalenia. Skarżący wywodził, że opóźnienie było spowodowane jego stanem zdrowia, który wykluczał terminowe złożenie zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił wniesienie zażalenia. Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez stronę, oprócz tego, że nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona, nie wyjaśniała w istocie, dlaczego podjęcie czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia wniesionego w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.