II SA/Op 281/18
WyrokWSA w Opolu2018-09-13
Skład orzekający: Ewa Janowska, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca zerową stawkę opłaty za parkowanie dla mieszkańców strefy płatnego parkowania, uzależniona od przedstawienia dowodu rejestracyjnego pojazdu lub konsumenckiej umowy leasingu, narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy wprowadzająca zerową stawkę opłaty za parkowanie dla mieszkańców strefy, uzależniona od przedstawienia dowodu rejestracyjnego pojazdu lub konsumenckiej umowy leasingu, nie narusza zasady równości wobec prawa. Wskazał, że przepis ten nie zawęża kręgu uprawnionych wyłącznie do właścicieli lub leasingobiorców, a jedynie określa sposób wykazania posiadania lub stałego użytkowania pojazdu, co jest wymogiem dla wszystkich mieszkańców ubiegających się o winietę. Dowód rejestracyjny lub umowa leasingu są wystarczające do potwierdzenia prawa do korzystania z pojazdu, a posiadaczem pojazdu jest również osoba faktycznie nim władająca, niekoniecznie właściciel.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Nysie dotyczącą strefy płatnego parkowania, kwestionując przepis § 6 ust. 1 pkt 1, który przyznawał zerową stawkę opłaty mieszkańcom posiadającym lub stale użytkującym pojazdy na podstawie dowodu rejestracyjnego lub konsumenckiej umowy leasingu. RPO zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), twierdząc, że uchwała nieuzasadnienie różnicuje mieszkańców strefy w zależności od tytułu prawnego do pojazdu. Gmina Nysa wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przepis nie zawęża kręgu uprawnionych i nie wymaga wykazania prawa własności.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 22 grudnia 2016 r., Nr XXVIII/445/16 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat oddala skargę.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 22 grudnia 2016 r., Nr XVIII/445/16, w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych kategorii gminnej i powiatowej na terenie miasta Nysa, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat.
Dnia 22 grudnia 2016 r. Rada Miejska w Nysie, powołując się na art. 13b ust. 3, 4 i 5, art. 13f ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, ze zm. - zwana dalej u.d.p. lub ustawą o drogach publicznych) podjęła uchwałę Nr XVIII/445/16 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych kategorii gminnej i powiatowej na terenie miasta Nysa, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat.
W § 6 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały ustalono, że wprowadza się zerowe stawki opłat, które przysługują następującym użytkownikom dróg: mieszkańcom danego rejonu strefy płatnego parkowania posiadającym lub stale użytkującym pojazdy samochodowe, na postój na ulicy przylegającej do miejsca ich zamieszkania oraz na ulicy sąsiedniej wskazanej przez mieszkańca, na podstawie "winiety mieszkańca", wydawanej po przedstawieniu dowodu rejestracyjnego pojazdu lub konsumenckiej umowy leasingu i dokumentu potwierdzającego zamieszkiwanie w strefie płatnego parkowania, o której mowa wyżej.
Jednocześnie w § 11 tego aktu Rada Miejska uchyliła własną uchwałę Nr XXVI/386/16 z dnia 28 października 2016 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych kategorii gminnej i powiatowej na terenie miasta Nysa, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Województwa Opolskiego poz. 2346).
Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Nysy (§ 12 uchwały). W § 13 uchwały postanowiono, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego.
Rzecznik Praw Obywatelskich w skardze na przedmiotową uchwałę Nr XXVIII/445/16 z dnia 22 grudnia 2016 r. wniósł o stwierdzenie nieważności przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały w zaskarżonej części, w jakiej powołany przepis określa jeden z warunków wydania winiety mieszkańca, tj. przedstawienia dowodu rejestracyjnego lub konsumenckiej umowy leasingu. Skarżący zarzucił niezgodność z prawem postanowienia przepis § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały, podnosząc, że został on wydany w zaskarżonej części z naruszeniem art. 32 Konstytucji RP. Dowodził, że w zaskarżonej uchwale zostały określone kategorie podmiotów, które zostały objęte zerową stawką opłaty. Z regulacji zawartej jednak w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały wynika, że prawo otrzymania "winiety mieszkańca" przysługuje mieszkańcom strefy płatnego parkowania, którzy posiadają lub użytkują stale pojazdy samochodowe jako ich właściciele, współwłaściciele lub leasingobiorcy. Podstawą wydania "winiety mieszkańca" jest bowiem przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu, w którym widnieje nazwisko właściciela lub współwłaściciela pojazdu (rejestracja pojazdu służy m.in. identyfikacji właściciela pojazdu) lub konsumenckiej umowy leasingu, która potwierdza, że dany pojazd został oddany do używania określonej osobie, a także dokumentu z którego wynika, że osoba wnioskująca o wydanie winiety zamieszkuje na terenie strefy płatnego parkowania.
Rzecznik wskazał, że zgodnie z art. 13b ust. 4 pkt 2 1 ustawy o drogach publicznych, rada gminy ustalając strefę płatnego parkowania może wprowadzić zerową stawkę opłaty za postój pojazdów w tej strefie. W tym zakresie rada gminy dysponuje dużą swobodą regulacyjną, jednak nie oznacza ona zupełnej dowolności w kształtowaniu kryteriów różnicowania stawek opłat za parkowanie dla poszczególnych kategorii użytkowników. Ustalając kategorię użytkowników drogi uprawnionych do zerowej stawki opłaty rada gminy musi uwzględniać wynikający z art. 32 Konstytucji RP nakaz równego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej kategorii. Osoby zamieszkujące na terenie nyskiej strefy płatnego parkowania, będące użytkownikami pojazdów samochodowych, mają ustawowy obowiązek uiszczania opłat za postój swoich samochodów na drogach publicznych w pobliżu miejsca zamieszkania, który wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy. Sytuacja faktyczna i prawna zmotoryzowanych mieszkańców strefy płatnego parkowania w Nysie - w kontekście ustawowego obowiązku ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów w miejscu zamieszkania jest tożsama (podobne podmioty). Tym samym regulacja zawarta w § 6 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej w tej części uchwały, różnicująca sytuację prawną podmiotów charakteryzujących się wspólną cechą istotną (tj. mieszkańca strefy płatnego parkowania) poprzez przyjęcie kryterium własności pojazdu samochodowego, którego potwierdzeniem jest wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu lub kryterium władania pojazdem na podstawie konsumenckiej umowy leasingu, jako wyznacznika decydującego o uprawnieniu do zerowej stawki za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, nie pozostaje w związku z celem, jakiemu służy wprowadzenie tej stawki opłaty oraz narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Zdaniem skarżącego, nieprzyznanie prawa do zerowej stawki opłaty za postój pojazdu zmotoryzowanym mieszkańcom strefy płatnego parkowania, którzy użytkują pojazdy samochodowe na podstawie umowy cywilnoprawnej innej niż konsumencka umowa leasingu, wprowadza niczym nieuzasadnione zróżnicowanie osób zamieszkujących na obszarze ww. strefy płatnego parkowania.
W odpowiedzi na skargę Gmina Nysa wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko dowodziła, że zarzuty skarżącego wynikają z niewłaściwej interpretacji zapisów § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały, gdyż w treści ww. przepisu widnieje oczywisty i jednoznaczny zapis, zgodnie z którym zerowa stawka opłaty za postój w strefie płatnego parkowania przysługuje m.in. mieszkańcom posiadającym lub stale użytkującym pojazdy samochodowe i ta część przepisu wskazuje w istocie katalog osób uprawnionych do skorzystania z zerowej stawki opłaty za postój. Podniósł dalej organ, że uchwała w żaden sposób nie określa, jakim tytułem prawnym do pojazdu ma legitymować się mieszkaniec ubiegający się o skorzystanie z zerowej stawki opłaty, a w szczególności – wbrew zarzutom skargi – nie zawęża katalogu uprawnionych do skorzystania z tej stawki tylko do osób użytkujących pojazdy jako ich właściciele lub leasingobiorcy, gdyż w dalszej części tego przepisu nie zamieszczono sformułowania "na podstawie tytułu własności lub konsumenckiej umowy leasingu". Sformułowanie to znalazłoby się w postanowieniach uchwały, gdyby taki był zamiar uchwałodawcy, a tak nie jest. Wskazał nadto organ, że użyte w kwestionowany przepisie § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały sformułowanie "po przedstawieniu dowodu rejestracyjnego pojazdu lub konsumenckiej umowy leasingu i dokumentu potwierdzającego zamieszkiwanie w strefie płatnego parkowania na ulicy, o której mowa wyżej" określa jedynie pozostałe warunki uzyskania "winiety mieszkańca" i nie stanowi instrumentu do oceny tytułu prawnego do pojazdu oraz nie jest traktowana jako wyłączny warunek do wydania winiety z punktu widzenia charakteru umowy, których rodzajów uchwałą nie określa. Dodał organ, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, że nawet gdyby nie podzielić stanowiska zaprezentowanego wyżej, to i tak skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ustawodawca nie wprowadził kryteriów, jakimi rada gminy ma obowiązek kierować się przy doborze zasad preferencyjnych, pozostawiając w tym zakresie radzie gminy uznaniowość. Wynikające zatem z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych uprawnienie rady gminy do określenia kręgu osób, którym będzie przysługiwała zerowa stawka opłaty za postój w płatnej strefie parkowania doprowadza do różnicowania sytuacji użytkowników dróg, a ustawodawca sam zrezygnował z zasady równości.
Pismem procesowym z dnia 20 sierpnia 2018 r. Stowarzyszenie A w [...] wniosło o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądoadministracyjnym. Domagało się nadto uwzględnienia skargi Rzecznika Praw Obywatelskich i stwierdzenia nieważności zaskarżonej części uchwały. Uzasadniając natomiast ww. wniosek wskazało na cele Stowarzyszenia, charakter uchwały oraz interes społeczny użytkowników ruchu drogowego. W zakresie zaskarżonego zapisu uchwały stwierdziło, że wykładnia kwestionowanego przepisu dokonana przez organ przeprowadzona została wadliwie, gdyż żadnego fragmentu przepisu nie można traktować jako zbędnego. Akcentowało Stowarzyszenie, że wykluczenie niektórych posiadaczy pojazdów z możliwości uzyskania abonamentu postojowego z powodu rodzaju zawartej umowy stanowiącej tytuł prawny do pojazdu winno być uznane za naruszające zasadę równości wobec prawa.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 281/18, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. dopuszczono do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenie A w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej w skrócie P.p.s.a., w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 poz. 446, z późn. zm. – obecnie 2018 r. poz. 994 - dalej jako: u.s.g. lub ustawą o samorządzie gminnym), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem.
Dodać należy, że co do zasady, o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Organem nadzoru jest natomiast wojewoda, z mocy art. 86 u.s.g. Nadzór nad działalnością gminną sprawuje on na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.). Stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.s.g., wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez organ nadzoru w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, nie jest dopuszczalne po upływie ustawowego terminu 30 dni. Upływ tego terminu nie wyłącza jednak badania legalności takiej uchwały. Organ nadzoru może bowiem zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, który dokona jej kontroli co do zgodności z prawem. W badanej sprawie zaskarżona uchwała nie została objęta rozstrzygnięciem nadzorczym, a skarga złożona została przez Rzecznika Praw Obywatelskich w trybie art. 50 § 1 P.p.s.a. i nie wymagała wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g.). Legitymacja Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnym, gdyż wnosi on skargę w sprawie dotyczącej interesów innych osób i jedyną podstawą jego legitymacji skargowej jest ochrona obiektywnego porządku prawnego. Nie ma on więc obowiązku kierowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa ani wykazania naruszenia interesu prawnego określonej jednostki bądź interesu społecznego (por. postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 978/05 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiot zaskarżenia w przedmiotowej sprawie stanowił wyłącznie przepis § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 22 grudnia 2016 r., Nr XVIII/445/16, w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych kategorii gminnej i powiatowej na terenie miasta Nysa, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat.
Zaskarżona uchwała została wydana natomiast na podstawie art. 13b ust. 3, 4 i 5, art. 13f ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, ze zm. - zwana dalej u.d.p. lub ustawą o drogach publicznych) i jest aktem prawa miejscowego.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że akty prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa, którą w niniejszym przypadku jest u.s.g. Cechami wyróżniającymi uchwały będące aktami prawa powszechnie obowiązującego od pozostałych uchwał stanowionych przez rady gmin, jest ich generalny i abstrakcyjny charakter oraz to, że ich postanowienia wpływają na realizację publicznych praw adresatów oraz mogą stanowić podstawę wydania decyzji administracyjnych wobec różnych podmiotów. W doktrynie i judykaturze utrwalił się pogląd, w myśl którego akty prawa miejscowego mają charakter aktów administracyjnych generalnych, zawierających abstrakcyjne normy prawne, o powszechnej mocy obowiązującej na określonej części terytorium państwa (ograniczonej w zakresie terytorialnym do obszaru działania organu tworzącego dany akt), wydanych przez organy samorządu terytorialnego lub terenowe organy administracji rządowej na podstawie i w granicach przyznanej ustawowej normy kompetencyjnej, ogłoszonych w ustawowo określony sposób (por. wyroki NSA: z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2039/11; z 9 września 2010 r., sygn. akt I OSK 988/10; z 18 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 669/06; z 22 listopada 2005 r., sygn. I OSK 971/05; z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 732/09; z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 1191/05; z 5 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2160/01; z 13 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 37/13; z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 636/12 oraz wyrok z 1 marca 2001 r., sygn. akt SA/Bk 1532/00 z glosą aprobującą: W. Chróścielewskiego i J. P. Tarno, OSP 2002 r. nr 11, poz. 138).
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 tej ustawy, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761 - 762). Pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, tak samo jak i pojęcie "sprzeczność z prawem". W literaturze przedmiotu wypracowano pogląd, aprobowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego - w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1 - 2, s. 101-102).
Dokonując oceny legalności zaskarżonej w części uchwały, Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa. Analiza zarzutów i wywodów skargi dowodzi, że skarżący nie kwestionuje zasadności utworzenia strefy płatnego parkowania, wprowadzenia opłat za postój, ani ich wysokości. Stwierdzenia nieważności uchwały domaga się wyłącznie we wskazanym w skardze zakresie, kwestionując w istocie krąg podmiotów określony w pkt 1 § 6 ust. 1 uchwały, którym przyznano uprawnienie do nieodpłatnego postoju.
Według art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. W art. 13b ust. 3 i 4 u.d.p. ustawodawca zawarł delegację dla organu stanowiącego gminy do określenia zasad określenia wysokości oraz sposobu pobierania opłaty w strefie płatnego parkowania.
Zgodzić należy się co do zasady z RPO, że kryterium zróżnicowania mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do pojazdu należy ocenić jako niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawnego, zasadą równości wobec prawa.
Przypomnieć należy jednak, że skargą objęty został jedynie przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały, który stanowi, że wprowadza się zerowe stawki opłat, które przysługują następującym użytkownikom dróg: mieszkańcom danego rejonu strefy płatnego parkowania posiadającym lub stale użytkującym pojazdy samochodowe, na postój na ulicy przylegającej do miejsca ich zamieszkania oraz na ulicy sąsiedniej wskazanej przez mieszkańca, na podstawie "winiety mieszkańca" wydawanej po przedstawieniu dowodu rejestracyjnego pojazdu lub konsumenckiej umowy leasingu i dokumentu potwierdzającego zamieszkiwanie w strefie płatnego parkowania, o której mowa wyżej. Taka regulacja nie narusza obowiązującego porządku prawnego demokratycznego państwa polskiego, ani zasady równości wobec prawa (art. 2 i art. 32 Konstytucji)
W kwestionowanym przepisie Rada określiła zatem podmioty zwolnione z pobierania opłat w strefie płatnego parkowania, stosownie do art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p., przyjmując, że do zerowej opłaty w strefie płatnego parkowania uprawniony jest:
- mieszkaniec danego rejonu strefy płatnego parkowania,
- posiadającym lub stale użytkującym pojazdy samochodowe,
a uprawnienie do takiego parkowania stwierdzane jest przy pomocy "winiety mieszkańca", która jest wydawana po przedstawieniu dowodu rejestracyjnego pojazdu lub konsumenckiej umowy leasingu i dokumentu potwierdzającego zamieszkiwanie w strefie płatnego parkowania. Analiza powyższego przepisu nie pozwala na stwierdzenie, że uprawnienie do winiety przysługuje wyłącznie tym mieszkańcom strefy płatnego parkowania, którzy użytkują lub posiadają pojazdy wyłącznie jako właściciele, współwłaściciele lub posiadają i użytkują pojazdy jako leasingobiorcy. W sformułowaniu kwestionowanego § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały brak jest takich postanowień, z których wynikałoby, że określone w przepisie uprawnienie do stawki zerowej jest wyłącznie skierowane do tych mieszkańców, którzy posiadają określony tytuł prawny do pojazdu. W przepisie wskazano wprost, że stawka zerowa przysługuje mieszkańcom strefy, a więc wszystkim, posiadającym lub stale użytkującym pojazdy i uchwałodawca nie zawarł w tym zakresie dodatkowych ograniczeń, chociażby poprzez zamieszczenie zawężenia tego uprawnienia ze względu na tytuł prawny do pojazdu. Zgodnie, natomiast z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, ze zm.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W rozumieniu tego przepisu posiadaczem jest zatem podmiot manifestujący na zewnątrz i przejawiający władztwo nad rzeczą, w tym poprzez korzystanie z niej. Dowodem zaś pozwalającym na zgodne z prawem korzystanie z pojazdu jest m.in. dysponowanie dowodem rejestracyjnym pojazdu. Zatem, wprowadzenie w spornym przepisie wymogu okazania dowodu rejestracyjnego lub umowy leasingu w celu uzyskania winiety nie może zostać uznane za równoznaczne z obowiązkiem wykazania prawa własności lub współwłasności i przyjęcie, że negowany przepis jest sprzeczny z prawem i rażąco narusza konstytucyjną zasadę równości. Przepis § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały nie zawiera żadnych wymogów co do danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Zdaniem Sądu, sporna regulacja ww. przepisu pozwala na stwierdzenie, że dla otrzymania winiety uprawniającej do postoju w strefie płatnego parkowania wymagane jest wykazanie, że jest się mieszkańcem tej strefy oraz, że konkretny mieszkaniec strefy użytkuje pojazd lub jest jego posiadaczem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Dostrzec należy, że posiadaczem pojazdu można być nie tylko na podstawie pisemnej umowy lecz także zawartej w formie ustnej, a zatem proponowana przez skarżącego treść przepisu również mogłaby świadczyć o nierównym traktowaniu mieszkańców. Dodać należy również, że dowód rejestracyjny świadczy o tym, że pojazd ma niezbędne badania techniczne i jest dopuszczony do ruchu po drogach publicznych, a zatem możliwe jest jego użytkowanie. Tym samym, redakcja przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały nie narusza zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji, gdyż na jego podstawie wszyscy mieszkańcy strefy, którzy chcą uzyskać winietę, a posiadają lub stale użytkujący pojazd muszą spełnić warunek dotyczący okazania dowodu rejestracyjnego. Wprowadzenie przez Radę Miejską w Nysie w zakwestionowanym przepisie wymogu m.in. okazania dowodu rejestracyjnego przez mieszkańców posiadających lub stale użytkujących pojazd określało sposób wykazania (potwierdzenia) uprawnienia do ubiegania się o wydanie winiety. Z zerowej stawki opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania mogą skorzystać wszyscy mieszkańcy tej strefy jeśli charakteryzują się cechą relewantną, tj. zamieszkiwania w strefie oraz bycia posiadaczem lub podmiotem stale użytkującym pojazd, bez względu na tytuł prawny do niego.
W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 151 1 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło