II SA/Op 293/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 24 kwietnia 2012 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Jednocześnie ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku tym wskazał, że decyzję doręczono mu w dniu 24 października 2011 r. W tym samym dniu udał się do lekarza specjalisty chirurgii urazowej i ortopedii z powodu urazu barku. Na zwolnieniu lekarskim przebywał do dnia 22 kwietnia 2012 r. W tym czasie leczył się również w Poradni Zdrowia [...] w [...] oraz przebywał na leczeniu w Centrum [...] w [...]. Skarżący podał, że powrócił do zdrowia w dniu 22 kwietnia 2012 r. i tego samego dnia przystąpił do sporządzania skargi na decyzję oraz wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Podniósł, że przedstawione okoliczności wskazują, iż uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, a ponadto zachował tygodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Do wniosku dołączył kserokopie zwolnień lekarskich. W kolejności chronologicznej zwolnienia te obejmują okresy: od 24 października do 4 listopada 2011 r. i od 16 listopada do 18 listopada 2011 r. - od lekarza ortopedy, od 19 listopada do 18 grudnia 2011 r. i od 19 grudnia 2011 r. do 17 stycznia 2012 r. - od lekarza [...], od 18 stycznia do 9 lutego 2012 r. - od lekarza neurologa, od 20 lutego do 29 lutego 2012 r. i od 1 marca do 12 marca 2012 r. - od lekarza ortopedy, od 13 marca do 22 kwietnia 2012 r. - od lekarza [...], pobyt w [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarżący wskazał dzień 22 kwietnia 2012 r., jako czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został przyjęty jednolity pogląd, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a., termin ten natomiast liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1555/11, System Informacji Prawnej Lex nr 1103968, postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 779/10, System Informacji Prawnej Lex nr 663839) ). Jak wynika z akt sprawy, skarżący odebrał zaskarżoną decyzję w dniu 24 października 2011 r. Jednocześnie w tym dniu udał się do lekarza ortopedy w związku z urazem barku. Od tego też dnia do 4 listopada 2011 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez ortopedę, po czym nastąpiła 11-dniowa przerwa pomiędzy zwolnieniami lekarskimi, gdyż następne przesłane zwolnienie, również od ortopedy, datowane jest na czas od 16 listopada 2011 r. do 18 listopada 2011 r. Kolejna przerwa pomiędzy zwolnieniami nadesłanymi przez skarżącego, wynosząca 10 dni, nastąpiła pomiędzy zwolnieniem od neurologa (od 18 stycznia do 9 lutego 2012 r.) a zwolnieniem od ortopedy (od 20 lutego do 29 lutego 2012 r.) Wobec powołanych okoliczności faktycznych sprawy co do występujących pomiędzy nadesłanymi przez skarżącego zwolnieniami lekarskimi przerw, a także z uwagi na brak wyjaśnień skarżącego odnośnie stanu zdrowia w tym czasie, nie da się w sposób precyzyjny ustalić, czy siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany. Trudno jest bowiem jednoznacznie ocenić, czy przyczyna uchybienia terminu ustała w dacie pierwszej przerwy, to jest po dniu 4 listopada 2011 r., kiedy nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi, czy też w dacie drugiej przerwy, tj. w dniu 10 lutego 2012 r., lub w dacie wskazanej przez skarżącego, tj. 22 kwietnia 2012 r. Sąd zobligowany jest w tej sytuacji do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por. B. Dauter. [w:] B. Dauter., B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2011, s. 290). Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do przesłanek pozytywnych, które uzasadniają przywrócenie uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (post. WSA w Warszawie z 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03 - por. B. Dauter, op. cit. s. 285). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z 1 czerwca 2001 r., II SA/Po 54/01, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), nieznajomość prawa (wyr. NSA z 6 października 1998 r., I SA/Łd 153/97, dostępny Lex nr 37127), czy choćby nieprzebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena, czy zaistniały przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, pozwalające na uznanie, że wnioskodawca nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, należy do Sądu. Badając tę kwestię, Sąd powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez J. C. argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Sąd nie dopatrzył się braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi, uznając, że można jej przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Wprawdzie J. C. wskazał w treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu na swoje choroby, jako przesłanki uniemożliwiające mu dochowanie ustawowego terminu, jednakże skarżący nie uprawdopodobnił, że właśnie od 24 października 2011 r. do 22 kwietnia 2012 r., ze względu na stan zdrowia był pozbawiony możliwości działania. Przesłane zaświadczenia lekarskie nie wskazują, by choroby skarżącego były tego rodzaju, że spowodowały u niego niemożność podjęcia jakichkolwiek działań, w tym także przy udziale osób trzecich. Podkreślenia wymaga, że jedynie przedłożenie dokumentów, które wykazałyby, iż właśnie w okresie wyżej wskazanym, tj. od doręczenia decyzji do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu, skarżący nieprzerwanie był pozbawiony możliwości działania z powodu chorób, mogłoby uprawdopodobnić jego brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, uraz barku nie wydaje się być schorzeniem, które nie pozwalało skarżącemu na wniesienie skargi. Ocena ta znajduje wsparcie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 525/11, Lex nr 965083, trafnie wywodził, że "1. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. 2. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą". W związku z tym, że skarżący nie przedłożył wyżej opisanych dowodów stwierdzających niemożność jego działania z powodu chorób, wyklucza to zdaniem Sądu przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi. Brak jest bowiem przesłanek do uznania, że uchybienie przez niego terminowi było niezawinione, a nie spowodowane brakiem należytej dbałości o swoje sprawy. Poza tym Sąd miał na uwadze i to, że w trakcie wskazanych wcześniej kilkunastodniowych przerw pomiędzy poszczególnymi zwolnieniami lekarskimi skarżący nie złożył skargi i nie wykazał przy tym w swoim wniosku, by w tym czasie zachodziły okoliczności uniemożliwiające mu dokonanie spóźnionej czynności. Zaprezentowane przez Sąd stanowisko jest ponadto zbieżne z poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FZ 551/11, Lex nr 966189, wedle którego "Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku przywrócenie terminu. I tak zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony nie należy automatycznie traktować jako okoliczność wykluczającą winę. Tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany i nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione." Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.