II SA/Op 326/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie przyznania renty strukturalnej na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o stwierdzeniu wydania decyzji w sprawie renty strukturalnej dla P. K., z naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że powyższa decyzja została doręczona na adres P. K., do rąk dorosłego domownika – A. K., w dniu 27 listopada 2015 r. (por. karta 202 akt administracyjnych). Przesyłką pocztową nadaną w dniu 5 maja 2016 r. (dat stempla) na adres organu, P. K. złożył pismo nazwane: "Odwołanie" od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oraz od decyzji nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, P. K. w piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r., skierowanym do tut. Sądu, poinformował, że wyżej opisane odwołanie z dnia 5 maja 2016 r. stanowiło równocześnie odwołanie od decyzji organu I instancji, a także skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...] z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, skarżący podał, że o istnieniu zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero z treści uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...]. Powyższe względy, w ocenie P. K., wskazują na okoliczność, że nie mógł on wnieść skargi w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – dalej: P.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. i równocześnie dokonano uchybionej czynności, wobec czego warunki formalnoprawne do rozpatrzenia złożonego wniosku zostały zachowane. Konieczne stało się zatem rozważenie, czy argumenty przedstawione we wniosku uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dokonując oceny podniesionych we wniosku okoliczności Sąd doszedł do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie do art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Z wniosku skarżącego wynika, że przyczyną uchybienia temu terminowi była niewiedza skarżącego na temat istnienia zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącemu na adres wskazany przez niego jako adres korespondencyjny - w dniu 27 listopada 2015 r., do rąk dorosłego domownika, określonego przez doręczyciela jako A. K. W zakresie trybu dokonywania doręczeń przez organ administracyjny zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 267 - zwanej dalej K.p.a.). W myśl art. 39 K.p.a. w związku z art. 40 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma stronie za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Artykuł 43 K.p.a. stanowi z kolei, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest możliwość skutecznego doręczenia pisma procesowego, w tym decyzji organu administracji, do rąk dorosłego domownika przebywającego w miejscu zamieszkania strony. Z niniejszego przepisu wynika jednocześnie domniemanie, że przekazanie pisma adresatowi następuje w dniu odbioru pisma przez dorosłego domownika. W świetle powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona P. K. w dniu 27 listopada 2015 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął zatem bieg w dniu 28 listopada 2015 r., i - zważywszy, że ostatni dzień terminu przypadał na 27 grudnia 2015r., będący niedzielą - termin ten upływał z dniem 28 grudnia 2015 r. (poniedziałek), stosownie do art. 83 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznany powołany przez skarżącego argument rzekomego niedoręczenia mu zaskarżonej decyzji, skoro w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru powyższej decyzji, podpisane przez dorosłego domownika w dniu 27 listopada 2015 r. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe, albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. Skarżący nie wykazał jednakże jakichkolwiek okoliczności uprawdopodabniających, że przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję nie została mu przez dorosłego domownika doręczona. W żaden sposób nie odniósł się do faktu doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie miał wiedzy na temat istnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że skarżący nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru nad własnymi sprawami będzie rekompensowany przez Sąd, poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi. Nawet przy założeniu, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji, nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie z informacją o faktycznej dacie odbioru korespondencji, nie wyłącza winy skarżącego. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować, jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. II FZ 623/11, LEX nr 1070091). Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11,CBOSA). Odebranie przesyłki przez dorosłego domownika, co zostało w sprawie udowodnione, jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi, a zatem, generalnie rzecz ujmując ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika), czy też popełnienie przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1173/13, CBOSA). Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu okolicznościach sprawy nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 P.p.s.a. Dlatego też, w tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji.