II SA/Op 34/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 19 grudnia 2020 r. K. W. (zwany dalej także: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę dotyczącą decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2020 r., nr [...], w sprawie nałożenia na ww. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Podniósł, że opisana decyzja - wbrew twierdzeniu organu - nie została skutecznie doręczona w dniu 30 października 2020 r. i dopiero po rozmowie telefonicznej skarżącego z pracownikiem organu, otrzymał w dniu 18 listopada 2020 r. na adres e-mailowy skan potwierdzenia odbioru decyzji. W ocenie skarżącego, z treści potwierdzenia odbioru decyzji mylnie wynika, że została ona odebrana przez małżonkę skarżącego – A. W., jako dorosłego domownika. Stwierdził, że podpis jaki widnieje na potwierdzeniu odbioru nie należy do jego małżonki, a on sam w rzeczywistości nie otrzymał żadnej decyzji. Natomiast, pismem z dnia 21 listopada 2020 r. poinformował organ, że podpis widoczny na otrzymanym potwierdzeniu odbioru nie jest podpisem jego żony, a także zwrócił się o przesłanie przedmiotowej decyzji w wersji papierowej. Na skutek tego, decyzję otrzymał w dniu 7 grudnia 2020 r. i podkreślił jeszcze raz, że wcześniejsze pismo od organu do niego nie dotarło. Na poparcie powyższego, przedłożył jako załącznik do skargi, wzór podpisu małżonki. W dalszej części pisma, odniósł się do ustaleń dokonanych przez organ w przedmiotowej decyzji, kwestionując jej merytoryczne uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Podniósł, odnosząc się do argumentacji skarżącego o nieskutecznym doręczeniu przedmiotowej decyzji, że właściwym dowodem, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego, jest zwrotne potwierdzenie odbioru, które korzysta z domniemania prawdziwości jako dokument urzędowy. Organ podniósł, że głównym elementem argumentacji skarżącego jest to, że podpis widniejący na potwierdzeniu odbioru decyzji nie należy do jego małżonki. Jednakże, co podkreślił organ, skarżący nie przedsięwziął żadnych działań zmierzających do podważenia prawdziwości doręczenia, w szczególności nie zwrócił się do operatora pocztowego z reklamacją, czy ze skargą na doręczyciela. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja adresowana do K. W., została wysłana przez organ na adres strony i tam doręczona w dniu 30 października 2020 r. do rąk dorosłego domownika – A. W. Okoliczność tę obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (por. k-44 verte akt). Skarga do tut. Sądu została natomiast wniesiona za pośrednictwem poczty w dniu 21 grudnia 2020 r., co obrazuje stempel na kopercie (por. k-15 akt sądowych). W wykonaniu zarządzenia z dnia 19 marca 2021 r., wezwano skarżącego w terminie 7 dni do złożenia oświadczenia, czy podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia podnoszonej w skardze okoliczności dotyczącej nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji, a w szczególności czynności zmierzające do wykazania, że dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenia odpisu zaskarżonej decyzji nie są zgodne z rzeczywistym stanem (jeśli czynności zostały podjęte należy je wskazać wraz z ich udokumentowaniem). Jednocześnie pouczono skarżącego, że wezwanie należy wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do dokonania żądanej przez Sąd czynności, skarżący w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. oświadczył, że w dniu 18 listopada 2020 r. poinformował telefonicznie pracownika Izby Administracji Skarbowej w Opolu, że podpis widoczny na kwestionowanym potwierdzeniu odbioru nie jest podpisem żony skarżącego – A. W. oraz że skarżący nie otrzymał przedmiotowej decyzji. Stwierdził, że nie otrzymał także informacji zwrotnej w tej kwestii, a organ nie podjął też działań zmierzających do jej wyjaśnienia. Podniósł, że decyzję otrzymał w dniu 7 grudnia 2020 r. i ten termin uznał za wiążący do wniesienia środka odwoławczego. W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 kwietnia 2021 r., wezwano Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu do nadesłania w terminie 7 dni informacji, czy w związku z podnoszonym przez skarżącego zarzutem dotyczącym niedoręczenia odpisu decyzji z dnia 26 października 2020 r. i niefigurowaniem na ZPO podpisu jego małżonki, podejmowane były w tym zakresie czynności wyjaśniające u operatora pocztowego, jeśli tak to wezwano do nadesłania kopii odpowiedzi w tym przedmiocie. W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 kwietnia 2021 r., zwrócono się także z prośbą do Urzędu Pocztowego w [...] o wyjaśnienie u osoby dokonującej doręczenia korespondencji, czy na przesłanym organowi, tj. Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Opolu potwierdzeniu odbioru decyzji, podpis potwierdzający odbiór tej przesyłki złożyła osobiście osoba tam podpisana. W odpowiedzi na wyżej opisane wezwania tut. Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu w piśmie z dnia 15 kwietnia 2021 r. poinformował, że nie były podejmowane żadne czynności wyjaśniające u operatora pocztowego w zakresie doręczenia przedmiotowej decyzji. Podniósł, że zaskarżona decyzja została przesłana na adres prowadzenia działalności przez skarżącego (który to adres jest jednocześnie jego adresem zamieszkania), listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z treści potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona doręczona w dniu 30 października 2020 r. pełnoletniemu domownikowi – A. W. Potwierdza tę okoliczność również zapis na stronie internetowej Poczty Polskiej https://emonitoring .poczta-polska.pl/). Organ stwierdził ponadto, że skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, który mógłby poważyć wiarygodność dokumentu urzędowego, jakim jest potwierdzenie odbioru. Z kolei, przedstawiciel operatora Poczta Polska S.A. w odpowiedzi z dnia 22 kwietnia 2021 r., powołał się na oświadczenie listonosza z którego wynika, że na "Potwierdzeniu Odbioru" przesyłki doręczającej przedmiotową decyzję, jej odbiór pokwitowała osobiście A. W. (dorosły domownik - żona). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że pismo K. W. z dnia 19 grudnia 2020 r. - pomimo braku jego jednoznacznego oznaczenia - uznać należało za skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2020 r., nr [...], a nie jako wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Przyjęcie takiego poglądu przez tut. Sąd znajduje uzasadnienie w przywołanych w niniejszym rozstrzygnięciu przepisach prawa regulujących poruszaną kwestię, a także w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego ukształtowanego na tle tych przepisów. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - zwanej dalej jako "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w ww. terminie w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 110 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - zwanej dalej: "k.p.a.", organ administracji publicznej, który wydał decyzję lub postanowienie, jest nimi związany od chwili ich doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Oczywiście chodzi o skuteczne prawnie doręczenie w rozumieniu art. 39-49b k.p.a. Zwrot, że organ jest związany, sugeruje pełne konsekwencje zarówno w znaczeniu powstałych obowiązków, jak i uprawnień. W dacie doręczenia stronie decyzji lub postanowienia wchodzą one do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 8 k.p.a. Zgodnie z art. 39 k.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (art. 40 § 1 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie organ administracji, doręczenie przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję powierzył poczcie. Przepis art. 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Z kolei, w myśl art. 43 § 1 zd. 1 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Podkreślenia wymaga, że przy doręczaniu przesyłek pracownik poczty ma obowiązek sprawdzić tożsamość odbiorcy na podstawie odpowiednich dokumentów. W niniejszej sprawie spornym pozostaje skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji skarżącemu, albowiem ten kwestionuje podpis figurujący na pocztowym potwierdzeniu odbioru. Podnosi, że pomimo takich adnotacji - podpis ten nie należy do jego małżonki (dorosłego domownika). Z uwagi właśnie na kwestionowaną przez skarżącego okoliczność nieskutecznego doręczenia decyzji, jego pismo z dnia 19 grudnia 2020 r. (skarga) nie mogło zostać uznane za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skoro bowiem skarżący podważa skuteczność doręczenia decyzji w dacie ustalonej przez organ, czyli w konsekwencji jej wejście w życie i istnienie w obrocie prawnym od dnia 30 października 2020 r., to niedopuszczalny jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny bowiem dopiero w sytuacji uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, a takie uchybienie (terminu do wniesienia skargi) nie następuje w sytuacji nieskutecznego doręczenia decyzji. W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym utrwalił się pogląd, który niniejszy skład orzekający w pełni podziela, że w zaistniałej sytuacji ocena skuteczności doręczenia zaskarżonej decyzji dokonywana jest na etapie badania przez sąd administracyjny terminowości skargi. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny - "[..] to, czy skarga została wniesiona w terminie - co jest związane również z analizą skuteczności doręczenia, od której zależny jest przecież początek biegu tego terminu - jest przesądzane przy badaniu, czy zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ewentualne uznanie przez sąd pierwszej instancji, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, może być zwalczane w środku odwoławczym od postanowienia odrzucającego skargę z tego względu..." (tak w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt I FZ 361/18, niepubl.). W ocenie tut. Sądu z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd uznając, że skarżący pismem z dnia 19 grudnia 2020 r. wniósł w istocie skargę do tut. Sądu, dokonał oceny tej skargi i stwierdził, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Na takie rozstrzygnięcie wpływ miały następujące ustalenia. Jak wynika z akt sprawy, Poczta Polska S.A. podjęła prawidłowe działania związane z doręczeniem zaskarżonej decyzji. Na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję zamieszczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokument ten nie budzi wątpliwości i spełnia wszystkie wymogi. Potwierdzenie to znajduje się w aktach administracyjnych sprawy (k-44). Zaznaczyć przy tym trzeba, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanych pism. Oznacza to, że jest on dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. np. postanowienia NSA z dnia: 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 404/16). Dodatkowo, okoliczności związane z doręczeniem zastępczym zaskarżonej decyzji znalazły potwierdzenie w korespondencji, jaką tut. Sąd prowadził z Pocztą Polską S.A., przy czym pismo Poczty, stanowiące wynik przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, jest również dokumentem urzędowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 974/13, LEX nr 1473999). Skarżący natomiast, oprócz stwierdzenia nieautentyczności podpisu małżonki, która została podana jako odbierająca kwestionowaną decyzję, nie przedstawił jakichkolwiek argumentów na poparcie tego zarzutu. W szczególności nie kwestionował doręczenia w drodze reklamacji u operatora, czy skargi na doręczyciela. Analiza akt administracyjnych, w których znajdują się pocztowe potwierdzenia odbioru korespondencji od organu prowadzi jednak do wniosku, że generalnie korespondencję kierowaną do skarżącego (męża) odbiera jego żona. Dla przykładu tak było przy potwierdzeniu doręczenia postanowienia z dnia 18 września 2020 r., nr [...] (k-37), czy pisma z dnia 11 sierpnia 2020 r. Z kolei w postępowaniu sądowym, małżonka skarżącego odebrała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi i odpis odpowiedzi na skargę (k-30 akt sądowych). W ocenie Sądu, podpisy składane na wymienionych dowodach doręczeń w porównaniu z podpisem na kwestionowanym potwierdzeniu doręczenia zaskarżonej decyzji, nie różnią się znacząco, mają podobną formę, wielkość i kształt. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd nie może prowadzić analizy autentyczności podpisu. W tej sytuacji to na skarżącym, a nie na Sądzie ciąży obowiązek dowiedzenia, że podpis złożyła za nią inna osoba (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1206/14). Samo przedłożenie jako załącznika do skargi - wzoru podpisu małżonki, który w ocenie skarżącego jest odmienny od tego złożonego na kwestionowanym potwierdzeniu odbioru decyzji, nie może być uznane jako podważające ustalenia dokonane w ramach postępowania wyjaśniającego dokonanego przez tut. Sąd. Podkreślenia bowiem jeszcze raz wymaga, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który - jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim poświadczone. Powyższe domniemanie w tym konkretnym postępowaniu nie zostało skutecznie podważone przez skarżącego. Uwzględniając powyższego uznać należało, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 30 października 2020 r., a ten wnosząc skargę do tut. Sądu w dniu 21 grudnia 2021 r., uchybił ustawowemu terminowi 30 dni do jej wniesienia. Termin ten bowiem w omawianym przypadku, upłynął w dniu 30 listopada 2020 r. Wobec powyższego, Sąd działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.