II SA/Op 413/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na uchwałę Rady Miejskiej w Grodkowie z dnia 11 lipca 2017 r., Nr [...] w przedmiocie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Działający w imieniu Stowarzyszenia A, określający się jako członek Zarządu Stowarzyszenia – J. C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Grodkowie z dnia 22 marca 2017 r., Nr [...], w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 16 sierpnia 2017 r., wezwano stronę skarżącą – do rąk J. C., do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez wykazanie – stosownie do art. 29 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że osoba podpisująca skargę jest umocowana do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia i w tym celu przestawienie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie, np. odpisu z KRS. Wezwano także J. C. w terminie 7 dni, do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 4 września 2017 r. do rąk J. C., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującym się w aktach sprawy (k. 65 akt sądowych). W dniu 11 września 2017 r., przesłano za pośrednictwem poczty, Statut Stowarzyszenia oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do dnia wydania niniejszego postanowienia strona skarżąca nie złożyła natomiast żądanego dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem - skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473). Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. Strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez wykazanie, stosownie do art. 29 P.p.s.a., że osoba podpisująca skargę jest umocowana do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia i w tym celu przedstawienie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie, np. wypisu z KRS-u. Wezwanie to doręczone zostało skutecznie w dniu 4 września 2017 r., do rąk J. C., który złożył w imieniu Stowarzyszenia skargę. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął w niniejszej sprawie, w dniu 11 września 2017 r. Strona skarżąca w wyznaczonym terminie przesłała jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie doręczyła jednak dokumentu potwierdzającego umocowanie dla J. C. do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia. Takie działanie skarżącej nie mogło być uznane za wykonanie wezwania Sądu. Zauważyć bowiem należy, że stosownie do art. 28 § 1 w związku z art. 29 P.p.s.a., osoby prawne (a do takich należy skarżące Stowarzyszenie – por. Statut, k:6 akt sądowych) dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego został wezwany występujący w imieniu Stowarzyszenia – J. C., a który to odpis do akt sprawy nie został złożony. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. i w sytuacji, gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, Sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Tym samym w sprawie zaistniała oczywista bezzasadność skargi, bowiem nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie, powoduje niemożność nadania skardze biegu i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., będzie skutkować jej odrzuceniem. Rodzi to z kolei konsekwencje w postaci konieczności odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, na zasadzie przywołanego na wstępie art. 247 P.p.s.a. Podkreślić warto, iż stanowisko Sądu w tym zakresie zbieżne jest z poglądem powszechnie wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co ma miejsce w przypadku nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 296/08; z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II OZ 1053/10; z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 420/13; z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 486/13 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń https://cbois.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe, Sąd działając na zasadzie art. 247 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.