II SA/Op 443/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu radcy prawnego M. D. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego postanawia : odmówić przyznania wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt II SO/Op 23/13, referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. Pełnomocnikiem tym Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła radcę prawnego M. D., wykonującego zawód w [...]. Pełnomocnik skarżącej złożył w dniu 4 października 2013 r., skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. W skardze, pełnomocnik wniósł o przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, stanowiącej równowartość trzykrotności stawki minimalnej przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu uwzględniającej dodatkowo podatek VAT. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r., Sąd wydał wyrok oddalający skargę. Udział w rozprawie wziął pełnomocnik skarżącej i nie złożył do jej protokołu żadnego oświadczenia odnośnie kosztów udzielonej pomocy prawnej. W piśmie z dnia 24 marca 2014 r., złożonym do Sądu w dniu 25 marca 2014 r., pełnomocnik z urzędu, ponownie wniósł o zwrot kosztów tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podtrzymując swój wniosek w tym zakresie wyartykułowany w skardze. Przechodząc do rozstrzygnięcia wniosku pełnomocnika, referendarz sądowy stwierdza, że radca prawny ustanowiony z urzędu, ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), zwanego dalej rozporządzeniem, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie natomiast z § 16 rozporządzenia, każdy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Oświadczenie to jest niezbędnym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowi bowiem przesłankę do przyjęcia, że za świadczoną pomoc prawną pełnomocnik nie otrzymał wynagrodzenia, a zatem że zachodzi podstawa do poniesienia tych kosztów przez Skarb Państwa. Badanie istnienia tej przesłanki jest konieczne z uwagi na fakt, że sąd jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (por. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 687/98, publikowane OSNC 1999/3/63, zamieszczone System Informacji Prawnej Lex nr 34587). Pełnomocnik z urzędu sporządził skargę oraz brał udział w rozprawie przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym, dwukrotnie składał wnioski o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ale w żadnym z nich nie zawarł wymaganego zgodnie z § 16 rozporządzenia, oświadczenia. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak oświadczenia pełnomocnika, o jakim mowa w § 16 rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienie braków formalnych pisma procesowego opisanego w art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, zamieszczone System Informacji Prawnej Lex nr 582846, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09, zamieszczone System Informacji Prawnej Lex nr 550321, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GZ 390/08, zamieszczone System Informacji Prawnej Lex nr 493827, wszystkie powołane orzeczenia są także zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl. W związku z brakiem wymaganego oświadczenia, o którym mowa w § 16 rozporządzenia, działając na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.