II SA/Op 445/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Do skargi załączył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie z urzędu pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 445/12 referendarz sądowy WSA w Opolu przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Odnośnie zwolnienia z kosztów sądowych wyjaśnił w jego uzasadnieniu, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania jest decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, a zatem skarżący jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Op 445/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę T. R. Wyrok wraz z uzasadnieniem sporządzonym na piśmie na wniosek adwokata skarżącego z urzędu M. K., został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 stycznia 2013 r. W dniu 1 lutego 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej), skarżący złożył do tut. Sądu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej i zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie podał, że koszt uzyskania pomocy prawnej z wyboru przekracza jego możliwości finansowe, a ponadto jest schorowany i niepełnosprawny, utrzymuje się niskiego świadczenia rentowego, którego był pozbawiony we wrześniu 2012 r. i październiku 2012 r., ma orzeczoną eksmisję z powodu zadłużenia. Wniosek skarżącego o przyznanie fachowego pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych jest jego ponownym wnioskiem w tym przedmiocie. Poprzedni, jak wskazano już wyżej został rozstrzygnięty pozytywnie dla skarżącego postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 445/12. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak przykładowo postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1110/09, System Informacji prawnej Lex nr 582901; "1. Zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, powinno skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta, a więc kolejny wniosek jest bezprzedmiotowy. Przyznane stronie prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. 2. Użyte w art. 39 pkt 1 P.p.s.a. określenie "wszystkich łączących się ze sprawą czynności" daje podstawę, do twierdzenia, że pełnomocnictwo procesowe obejmuje również umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej." Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2005r., sygn. akt II OZ 262/05, niepublikowane, przytoczonym już wyżej, wskazanym skarżącemu w piśmie, skierowanym też do niego, z dnia 29 lutego 2012 r. Odnośnie możliwości umarzania postępowania przez referendarza sądowego, to została zaaprobowana w orzecznictwie sądowym, przykładowo w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 438/08, System Informacji Prawnej Lex nr 504609; "Referendarz sądowy jest uprawniony na podstawie art. 258 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a do wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2 powołanego art. 161 § 1 tej ustawy." Referendarz sądowy podzielając prezentowane podglądy orzecznictwa postanowił o umorzeniu postępowania z ponownego wniosku skarżącego o przyznanie adwokata z urzędu. Natomiast umorzenie postępowania z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniają powołane wyżej przepisy, określające, że skarżący korzysta w sprawie z ustawowego zwolnienia od tych kosztów, zatem rozpatrywanie wniosku w tej kwestii jest bezprzedmiotowe. W ocenie referendarza bowiem ponowny wniosek strony o ustanowienie adwokata jest bezprzedmiotowy, a ustawa P.p.s.a., nie zawiera przepisu uprawniającego stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań skarżącego. Pogląd taki jest zbieżny z wynikającym z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 966/11, internetowa baza orzeczeń https://cbois.nsa.gov.pl, w którym wskazano też, że "Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w kwestii jego ustanowienia przez referendarza sądowego lub Sąd. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sposób reprezentacji i współpracy ze skarżącym nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. W przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działań. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie natomiast konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest rolą samorządu zawodowego." Strona nie może zatem skutecznie wnioskować o wyznaczenie kolejnego adwokata lub radcy prawnego z urzędu, gdyż przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia, sygn. akt I OZ 45/10, internetowa baza orzeczeń https://cbois.nsa.gov.pl). W tym miejscu należy również odnotować, że skarżący w swoim wniosku nie wskazał, że jest niezadowolony z przyznanego mu z urzędu pełnomocnika. Przychodzi jednakże wyjaśnić, że w świetle wyżej przedstawionego orzecznictwa, niezależnie od tego czy skarżący jest zadowolony, czy też nie z wyznaczonej mu przez ORA w Opolu osoby pełnomocnika, Sąd nie jest władny do jego zmiany. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wobec tego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 64 § 3 i art. 258 § 3 P.p.s.a. referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.