II SA/Op 446/17
WyrokWSA w Opolu2017-09-28
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia kopii umów zawartych przez spółkę w określonym okresie stanowi informację przetworzoną, czy też informację prostą, a w konsekwencji, czy do jej udostępnienia wymagane jest wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Żądanie udostępnienia kopii umów zawartych przez spółkę w określonym okresie stanowi informację prostą, a nie przetworzoną. Czynności takie jak kopiowanie, skanowanie czy anonimizacja danych osobowych nie prowadzą do powstania nowej jakościowo informacji, a jedynie do przekształcenia jej formy zewnętrznej. W związku z tym, do udostępnienia takiej informacji nie jest wymagane wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący T. H. zwrócił się do Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. o udostępnienie kopii umów zawartych w określonym okresie. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, którego skarżący nie przedstawił. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną kwalifikację informacji jako przetworzonej oraz naruszenie przepisów K.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. na rzecz T. H. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. z siedzibą w Nysie z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. w Nysie na rzecz T. H. kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. H. (zwanego dalej również jako "skarżący"), jest decyzja Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. w Nysie z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...], odmawiająca skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 1 lipca 2017 r., wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, T. H. zwrócił się do Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. w Nysie (zwanej dalej również jako "Spółka") o udostępnienie kopii umów, jakie Spółka zawarła w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 1 marca 2017 r., poprzez przesłanie na wskazany adres e-mailowy.
W odpowiedzi na powyższe, Spółka w piśmie z dnia 14 lipca 2017 r. wezwała skarżącego do wykazania szczególnego istotnego interesu publicznego uzasadniającego wytworzenie i udostępnienie informacji przetworzonej. Powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764), zwanej dalej u.d.i.p., wskazała, że prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podniosła, że żądana informacja nosi cechy informacji przetworzonej albowiem szeroki zakres wniosku wymaga zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia skanów wielu dokumentów, które nie zostały w Spółce zgromadzone w jednym zbiorze.
Ustosunkowując się do ww. pisma Spółki skarżący w piśmie z 14 lipca 2017 r. wskazał, iż w jego ocenie, żądana informacja jest informacją prostą i dlatego w dalszym ciągu wnosi o udostępnienie informacji publicznej.
Nowym wnioskiem z dnia 22 lipca 2017 r. skarżący żądał udostępnienia kolejnej informacji publicznej, a pismem z dnia 23 lipca 2017 r. rozszerzył zakres żądanej informacji publicznej oraz wezwał Spółkę do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie poprzez udostępnienie żądanej informacji bądź odmowę jej udostępnienia. Jednocześnie wskazał, że brak stanowiska w sprawie będzie skutkować wniesieniem skargi na bezczynność organu.
Decyzją z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...], Agencja Rozwoju Nysy Sp. z o.o. z siedzibą w Nysie, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 u.d.i.p., odmówiła udostępnienia T. H. informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii umów, jakie Spółka zawarła w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. W uzasadnieniu, odwołując się do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., Spółka wyjaśniła, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przypadku informacji przetworzonej prawo do jej uzyskania jest ograniczone do przypadków uzasadnionych szczególnym interesem publicznym. Podkreśliła też, że ustawa nie definiuje pojęcia "przetworzenia" informacji, jednak w doktrynie i orzecznictwie wykształcił się pogląd, zgodnie z którym o przetworzeniu informacji można mówić między innym w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie jest to żądanie udostępnienia informacji przetworzonej. Szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii bądź skanów określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez podmiot zobowiązany zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku powyższych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Spółka dodała też, iż administruje mieszkaniowym zasobem gminy, ponad 140 wspólnotami mieszkaniowymi, terenami inwestycyjnymi po byłej fabryce samochodów, wieloma obiektami użyteczności publicznej, w tym targowiskiem miejskim, stadionem miejskim, krytą pływalnią, ośrodkiem rekreacji nad Jeziorem Nyskim oraz dwoma parkingami, w związku powyższym zawiera liczne umowy zarówno z osobami fizycznymi jak i prawnymi, związane z realizacją ww. zadań. Są to nie tylko umowy najmu, dzierżawy, ale również liczne umowy zleceń, dostaw, umowy o pracę. Ponadto, część ze wskazanych umów znajduje się w siedmiu obiektach należących do Spółki, o czym poinformowano skarżącego w piśmie z dnia 14 lipca 2017 r. W celu udostępnienia żądanych umów konieczne jest więc podjęcie określonych działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które mogą zakłócić normalne funkcjonowanie Spółki. Stąd też, zdaniem Spółki, wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną. Następnie wyjaśniła, że z uwagi na niewskazanie przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego wytworzenie i udostępnienie informacji przetworzonej, we własnym zakresie Spółka zbadała, czy występuje interes publiczny, uzasadniający udzielenie informacji przetworzonej. Natomiast, odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1768/10, Spółka argumentowała, iż wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Udzielenie przetworzonej informacji publicznej jest zatem uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile może realnie przełożyć się na poprawę funkcjonowania Spółki będącej adresatem wniosku. W ocenie Spółki, w przedmiotowej sprawie skarżący nie ma realnych możliwości przyszłego wykorzystania uzyskanych informacji, zgodnie z wymaganym dla ich udostępnienia interesem publicznym, tj. w sposób mogący wpłynąć na usprawnienie jej funkcjonowania, w związku z tym należało odmówić T. H. udostępnienia informacji przetworzonej.
Na powyższą decyzję T. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. w zakresie, jakim nie udostępniono informacji gromadzonej przez władze publiczne bez dostatecznie doniosłych podstaw,
2) art. 61 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa,
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, wobec której nie istnieje szczególnie istotny interes publiczny,
4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257, zwanej dalej "K.p.a.") poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności niepodjęcie przez organ niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszono zasadę wnikliwego wyjaśnienia sprawy, poprzez niewykazanie, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej,
5) art. 11, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zakresie niewyjaśnienia, dlaczego żądana informacja jest informacją przetworzoną oraz w wyniku niespełnienia przesłanki formalnej odmowy udostępnienia informacji, poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego.
Stosownie do powyższego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu podniósł, iż nie godzi się ze stanowiskiem Spółki w kwestii zakwalifikowania jego wniosku, jako żądania udostępnienia informacji przetworzonej. W ocenie skarżącego, udzielenie wnioskowanej informacji nie wymaga od Spółki analizowania posiadanego zasobu dokumentów, jego przetworzenia, lecz ogranicza się wyłącznie do wyboru niektórych dokumentów z zasobu organu, według kryteriów zakreślonych przez skarżącego. Podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, iż konieczność sięgnięcia do posiadanej dokumentacji oraz jej animizacji, wchodzi w zakres zwykłych obowiązków podmiotu zobowiązanego. Ponadto, zdaniem skarżącego, Spółka nie wskazała, jakie konkretnie czynności musiałaby wykonać, w szczególności nie podała, jaka ilość umów w okresie objętym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej została podpisana. Bez tych istotnych informacji, twierdzenie Spółki jest gołosłowne, a samo stwierdzenie, że Spółka zawiera wiele różnorodnych umów nie może przesądzać o charakterze wnioskowanej informacji. Działanie takie skarżący uznał jako celowe utrudnianie realizacji dostępu do informacji publicznej. Dodał także, iż Spółka nie przeprowadziła właściwego postępowania administracyjnego, czego dowodem jest odpowiedź na inny wniosek z 22 lipca 2017 r. - dotyczący ilości umów zawieranych w miesiącach styczeń, luty i marzec 2017 r. Zatem, skoro Spółka nie dysponuje konkretną liczbą umów, to za teoretyczne należy uznać jej twierdzenia, że ilość wnioskowanych umów stanowi informację przetworzoną. Tym samym, zdaniem skarżącego, Spółka dopuściła się naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi wskazała, że skarżący utożsamia informację przetworzoną wyłącznie z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Powieliła swoje stanowisko w przedmiocie informacji przetworzonej. Podkreśliła, że szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu skanów, czy też kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, powinna być uznana za informację przetworzoną. Wskazała ponadto, że w celu odmowy udostępnienia informacji publicznej nie miała obowiązku przeprowadzać symulacji zakresu żądanej informacji, w tym zliczenia wszystkich zawartych umów, gdyż takie działanie rozmijałoby się z celem zagwarantowania Spółce możliwości odmówienia udostępnienia informacji, która jest informacją przetworzoną. Podniosła również, że objęte zakresem żądania umowy nie są zgromadzone w jednym zbiorze, lecz są przechowywane w siedmiu obiektach należących do Spółki. W związku z powyższym, przed wydaniem decyzji odmownej, w ramach wyrażonej w art. 80 K.p.a. swobodnej oceny dowodów, oparła się na własnym doświadczeniu życiowym i wiedzy, co do rozmiaru czynności potrzebnych do wytworzenia żądanej informacji, której to oceny nie sposób uznać za niemożliwą do weryfikacji. Odnotowała też, że odrębne postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego, na które Spółka udzieliła odpowiedzi 4 sierpnia 2017 r., nie zostało jeszcze zakończone.
T. H., w piśmie procesowym z dnia 18 września 2017 r., podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podniósł, że w odpowiedzi na inny wniosek z dnia 24 sierpnia 2017 r. Spółka wskazała, że w okresie styczeń-marzec 2017 r. podpisano łącznie 108 umów. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, przygotowanie wnioskowanych danych, nie wymaga podjęcia przez Spółkę takich czynności, które mogłyby świadczyć o konieczności przetworzenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. w Nysie (zwanej nadal Spółką), z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...], na mocy której odmówiono T. H. udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w postaci kopii umów, jakie Spółka zawarła w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej u.d.i.p., która normuje podstawowe zasady i tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, zaś powiadomienia o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną dokonuje się pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, lub gdy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia w trybie wnioskowym tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, w szczególności nie została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej, a więc, gdy zainteresowany nie ma możliwości zapoznania się z nią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy tej ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty.
Wobec powyższego uznać należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów sprawujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Zauważyć również trzeba, iż krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje także podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. Z tej racji stwierdzenie zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy "w szczególności" należałoby rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli reprezentuje państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego a także podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Na gruncie niniejszej sprawy, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. stwierdzić przyjdzie, iż Agencja Rozwoju Nysy Sp. z o.o., jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym, a także z § 6 ust. 1 Aktu Założycielskiego Nr 10/2016, z dnia 30 listopada 2016 r., wynika bezspornie, że Agencja Rozwoju Nysy Sp. z o.o. powstała w wyniku połączenia Nyskiego Zarządu Nieruchomości Spółka z o.o. z Nyskim Ośrodkiem Rekreacji Spółka z o.o., w której Gmina Nysa - jako jedyny wspólnik - posiada 100% udziału. Z kolei, celem działalności powstałej Spółki jest administrowanie i zarządzanie mieniem Gminy Nysa. Wątpliwości, tak Sądu jak i Spółki, nie budzi również to, że żądane przez skarżącego informacje - udostępnienia kopii umów, jakie zostały zawarte przez Spółkę w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2017 r. - mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej, zdefiniowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i podlegającej udostępnieniu na zasadach określonych w omawianej ustawie. W kontrolowanym postępowaniu spór pomiędzy skarżącym a Spółką sprowadzał się natomiast do oceny, czy żądana przez skarżącego informacja, stanowi informację przetworzoną.
Rozstrzygnięcie tej kwestii należy poprzedzić wyjaśnieniem, czym jest informacja przetworzona i jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu. Według utrwalonych w tym zakresie poglądów, które w ocenie Sądu należy podzielić, informacją publiczną przetworzoną jest informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostej, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej nie stanowi tylko technicznego przeniesienie danych, lecz wymaga potrzeby przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, czy usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną. Informacja przetworzona, to informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu) w związku z czym, jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem do tych czynności określonych środków osobowych i finansowych, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1374/05; WSA w Olsztynie z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 991/09; WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 112/07 i WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/07 - wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sadów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagających samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością przeprowadzenia przez tenże podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki: NSA z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 951/08, WSA w Opolu z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 570/14, WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1149/14 i WSA w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 247/14 - dostępne na ww. stronie internetowej). Odpowiednio do tego, za informację prostą uznać należy taką informację, która podlega udostępnieniu - z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p., w takiej formie w jakiej posiada ją organ zobowiązany do jej udostępnienia, a jej przygotowanie nie jest związane z koniecznością poniesienia znacznych nakładów kosztem bieżących działań podejmowanych przez ten organ. Niemniej jednak należy mieć na uwadze to, że prawo do żądania informacji publicznej nie jest prawem nieograniczonym, o czym stanowią przepisy w art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i w art. 5 u.d.i.p. Stąd też, w określonych okolicznościach zakres realizacji prawa do informacji publicznej, związany z zaspokojeniem zainteresowania podmiotu wnoszącego o udostępnienie informacji publicznej, może przybrać taką skalę, która uzasadnionym czyni uznanie żądanej informacji za informację publiczną o charakterze przetworzonym. Taka sytuacja występuje, gdy ilość czynności jakie musiałby podjąć podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, osiągnie poziom mogący zdezorganizować pracę tego podmiotu. Nie jest natomiast przetworzeniem zwyczajne sporządzenie spisu wyszukanych dokumentów urzędowych (decyzji, postanowień czy umów), szczególnie, gdy jest on sporządzony jedynie w celu ułatwienia przygotowania przez organ żądanej informacji. Jednocześnie dodać należy, że organ, powołując się na zakres wniosku i szereg czynności, które zmuszony jest podjąć aby rozpoznać wniosek, winien wykazać i uzasadnić dlaczego i z jakich przyczyn uznaje, że szereg informacji prostych stanowi informację przetworzoną.
Uwzględniając rodzaje informacji publicznej ze względu na jej prosty lub przetworzony charakter należy mieć także na uwadze, że o ile dostęp do informacji "prostej" ma właściwie nieograniczony charakter - co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej, to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zostało ograniczone przez ustawodawcę tylko do tych przypadków, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to, jak wskazano w orzecznictwie, ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa. Pojęcie interesu publicznego związane z ograniczeniem dostępu do informacji przetworzonej obejmuje natomiast interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Podkreślić należy, iż ustawodawca używając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zwrotu "szczególnie istotne" wprowadził kwalifikowaną formę interesu publicznego, w związku z czym nie wystarczy, by udzielenie informacji było istotne z punktu widzenia interesu publicznego, lecz musi być ono "szczególnie istotne". Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Brak jest natomiast podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 865/13; z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1365/11; z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11 i z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 602/14 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 543/13 – dostępne na ww. stronie internetowej).
W niniejszej sprawie, uwzględniając powyższe rozważania prawne, Sąd stwierdza, że Spółka dokonała wadliwej wykładni pojęcia informacji przetworzonej, a w konsekwencji przeprowadziła wadliwą subsumpcję ustalonego stanu faktycznego w zakresie przepisów u.d.i.p. W szczególność, zdaniem Sądu, Spółka dokonała błędnego rozróżnienia pomiędzy "przetworzeniem" informacji a jej "przekształceniem".
Podzielić należy zatem stanowisko skarżącego prezentowane w tej sprawie, żądane informacje w postaci kopii umów zawartych przez Spółkę z podmiotami zewnętrznymi w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r., stanowią informację prostą, niewymagającą przetworzenia a tym samym wykazywania szczególnie istotnego interesu publicznego, czego wymaga regulacja art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Jeszcze raz powtórzyć należy, że informacja "przetworzona" stanowi nową informację, nieistniejącą w dotychczas przyjętej treści i postaci, wymagającą podjęcia dodatkowych czynności intelektualnych pomimo, iż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Od przetworzenia informacji należy odróżnić proces "przekształcenia", który jest jedynie technicznym zabiegiem, w wyniku którego zewnętrzna forma informacji prostej ulega przekształceniu, zgodnie z wnioskiem strony, głównie poprzez wykonanie kserokopii czy też sporządzenie skanu treści dokumentu. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną również poprzez proces tzw. anonimizacji, polegający na usunięciu z udostępnianego dokumentu danych osobowych, bo czynność ta polega także na przekształceniu informacji, a nie jej przetworzeniu. Podobnie, nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 842/14; wyrok WSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 723/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Po 31/13 - dostępne na ww. stronie internetowej).
Niewątpliwie, udzielenie w niniejszej sprawie żądanej informacji publicznej łączy się z koniecznością dokonania przekształcenia poprzez poddanie jej procesowi kopiowania oraz anonimizacji. Jednakże, wbrew twierdzeniom Spółki, dokonanie tych czynności nie stanowi o przetworzeniu informacji, bowiem nie prowadzi do powstania nowej jakościowo informacji. Udostępnienie żądanej informacji nie wymaga również dokonywania szczegółowych ocen i analiz dokumentów, gdyż wniosek dotyczy informacji w postaci kopii umów, której zasadnicza treść nie powinna ulegać zmianie. Konieczność odnalezienia odpowiednich dokumentów i w razie potrzeby stwierdzenie, że niektóre z nich nie mogą zostać udostępnione w świetle art. 5 u.d.i.p., ponieważ dotyczą informacji niejawnych, prywatności osoby fizycznej, tajemnicy przedsiębiorstwa czy innych tajemnic ustawowo chronionych, nie czyni z informacji prostej, informacji przetworzonej i jest zwykłym zabiegiem łączącym się z procesem udostępniania informacji publicznej.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wyodrębnienie zbioru (nawet wielostronicowych dokumentów zgromadzonych w różnych budynkach Spółki), wyselekcjonowanie dokumentów według wskazanych we wniosku kryteriów, analiza nakładu pracy związanej z koniecznością dokonania indywidualnej kontroli każdego dokumentu, sprawdzenie stron umów, których dane osobowe będą podlegały anonimizacji, wykonanie kserokopii dokumentów oraz dokonanie anonimizacji danych prawnie chronionych, nie można uznać za przetworzenie informacji, bowiem nie prowadzą do wytworzenia nowej jakościowo informacji. W przedmiotowej sprawie, skarżący domagał się udostępnienia kopii umów, jakie Spółka zawarła w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2017 r. Z treści wniosku nie wynika natomiast, aby wnioskodawca wnosił o sporządzenie analiz, zestawień, opracowań, zsumowań czy wyciągów z żądanych danych, wymagających samodzielnego ich zredagowania, a jedynie o proste kopie umów.
Sąd nie kwestionuje przy tym, że utworzenie zbioru informacji prostych w kontrolowanej sprawie może wymagać stosunkowo dużego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które w jakimś stopniu negatywnie wpłyną na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany. Jednakże, czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej (jakkolwiek mogą uzasadniać zastosowanie przepisów art. 14 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej przewidzianego w art. 3 u.d.i.p. Zauważyć przy tym należy, że art. 15 ust. 1 u.d.i.p. posługuje się sformułowaniem "konieczność przekształcenia informacji", a nie jej "przetworzenia".
W konsekwencji, przesądzając, że żądana wnioskiem z dnia 1 lipca 2017 r. informacja, nie jest informacją przetworzoną, Sąd uznał za zbędne odniesienie się do kwestii wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona powtórnej oceny wniosku skarżącego z dnia 1 lipca 2017 r., z uwzględnieniem przedstawionej powyżej oceny prawnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło