II SA/Op 474/14
WyrokWSA w Opolu2014-11-06
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renta planistyczna) może być pobrana od Skarbu Państwa (Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo) w sytuacji, gdy zbycie nieruchomości nastąpiło na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a cała uzyskana kwota została przekazana do budżetu Państwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że renta planistyczna może być pobrana od Skarbu Państwa, nawet jeśli cała kwota ze sprzedaży nieruchomości została przekazana do budżetu. Zbycie nieruchomości na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w celu realizacji inwestycji nie jest równoznaczne z realizacją celu publicznego przez gminę, co wykluczałoby możliwość pobrania opłaty. Brak faktycznego przysporzenia majątkowego po stronie Nadleśnictwa nie ma znaczenia dla obowiązku zapłaty renty planistycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o nałożeniu na Skarb Państwa (PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo) jednorazowej opłaty w wysokości 13.233 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomości te zostały sprzedane spółce prawa handlowego w celu realizacji inwestycji szklarniowej. Skarżący zarzucał, że sprzedaż nastąpiła w celu realizacji celu publicznego, nie przyniósł Nadleśnictwu zysku, a zatem opłata planistyczna nie powinna być naliczana. Organy administracji oraz sąd uznały, że przesłanki do nałożenia opłaty zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości oddala skargę.
Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2014 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od decyzji Wójta Gminy Dobrzeń Wielki z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], ustalającej dla PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] jednorazową opłatę w wysokości 13.233 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, stanowiącej działki nr ewid.: [...], [...], położone we wsi [...], spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja jest wynikiem ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy Dobrzeń Wielki, sprawy wszczętej zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2011 r. Poprzednie decyzje tego organu z dnia 1 grudnia 2011 r. nr [...], z dnia 4 października 2012 r. nr [...]i z dnia 3 września 2013 r. nr [...], zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2012 r., nr [...], z dnia 28 lutego 2013 r., nr [...]i z dnia 29 listopada 2013 r.,
nr [...].
Wobec powyższego, Wójt Gminy Dobrzeń Wielki decyzją z dnia 31 marca 2014 r. wydaną na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) ponownie nałożył na PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty, w wysokości 13.233 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]
i nr [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że ww. działki (zbyte aktami notarialnymi Repertorium A nr [...]z 29.06.2010 r. - dz. nr [...] i Repertorium A nr [...] z 29 czerwca 2010 r. - dz. nr [...]) o powierzchni 0,9091 ha i 0,2881 ha, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów rolniczej zabudowy produkcyjnej w [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Dobrzeń Wielki Nr XXIX/203/2009 z dnia 8 stycznia 2009 r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Op. Nr 11, poz. 147 z 18.02.2009 r.), są przeznaczone pod realizację obiektów roślinnej produkcji rolniczej, w tym pod realizację instalacji szklarniowych do upraw roślinnych z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi (symbol terenu w planie PR). Przed uchwaleniem planu były wykorzystywane jako teren rolny. Uchwalenie planu dla terenów rolniczej zabudowy produkcyjnej pozwala obecnie na realizację obiektu produkcji ogrodniczej w skali przemysłowej, co spowodowało znaczący wzrost wartości rynkowej nieruchomości. Organ wskazał, że wzrost wartości nieruchomości to różnica pomiędzy wartością działek określoną przy uwzględnieniu ich przeznaczenia po uchwaleniu planu a wartością określoną z uwzględnieniem faktycznego ich wykorzystywania przed uchwaleniem planu. Wartość nieruchomości określona została w pozytywnie zweryfikowanych operatach szacunkowych (z dnia 22 lipca 2013 r.) sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego J.Z. Dla wyliczenia przedmiotowej opłaty zastosowano ustaloną w planie dla terenu PR (§ 29 uchwały
w sprawie planu) stawkę 30% od wzrostu wartości nieruchomości wynoszącego 44.110,00 zł (wartość przed uchwaleniem planu to kwota 47.080 zł, po uchwaleniu planu 91.190 zł), w związku z czym wysokość opłaty ustalono w wysokości
13.233,00 zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosło PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako sprzecznej z prawem. Odwołujący zarzucił organowi istotne naruszenie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, spowodowane pominięciem istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, tj. istnienia konkretnego celu publicznego sprzedaży nieruchomości, negocjowanego i zrealizowanego przez Gminę Dobrzeń Wielki oraz braku przysporzenia majątkowego z tytułu sprzedaży. Odwołujący argumentował, iż Nadleśnictwo [...] nie było inicjatorem sprzedaży nieruchomości, a uczyniło to na prośbę Wojewody Opolskiego, który działając w imieniu sygnatariuszy deklaracji z dnia 28 marca 2007 r. "o współpracy w sprawie wspierania inwestycji dotyczących budowy kompleksu szklarniowego na terenie gminy Dobrzeń Wielki", w tym m.in. Wójta Gminy Dobrzeń Wielki, zwrócił się do Nadleśnictwa [...] pismem z 30 maja 2007 r.
o umożliwienie nabycia przez inwestora nieruchomości będących w zarządzie PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Nadleśnictwo, wychodząc naprzeciw prośbie stron powyższego porozumienia, wyraziło zgodę na rozpoczęcie procedury prawnej, w tym zakresie i dokonało najpierw podziału działki nr [...]na działki nr [...]i [...] (podział zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Dobrzeń Wielki z dnia 19 grudnia 2008 r.),
a później dokonało sprzedaży obu nieruchomości (dz. nr [...] i nr [...]). Dodano, że całość kwoty uzyskanej ze sprzedaży przekazana została do budżetu Państwa (przedmiotowe działki stanowiły własność Skarbu Państwa i znajdowały się w zarządzie Nadleśnictwa). Zaakcentowano, że po stronie Nadleśnictwa nie ma zatem żadnego przychodu (brak przysporzenia majątkowego), wynikającego ze sprzedaży nieruchomości, a tym samym skarżona decyzja naruszała podstawowy cel wyrażony
w art. 36 ust. 4 ustawy, jakim jest "podzielenie się" osiągniętym zyskiem z Gminą.
Odwołujący zarzucił też organowi I instancji naruszenie obowiązku wynikającego z art. 8 i 9 K.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej obowiązane są do prowadzenia postępowania w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną, a także do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Dowodził, że "nieudzielenie stronie przez organ decyzyjny informacji mającej dla niej istotne znaczenie przy sprzedaży działek, zdeterminowało działania podejmowane w zaufaniu do treści informacji i działań wspierających lokalną przedsiębiorczość przez organ. Podniósł, że wprawdzie transakcja sprzedaży była zawarta z podmiotem trzecim, lecz to właśnie Gmina Dobrzeń Wielki była stroną negocjującą i gwarantującą cel społeczny (publiczny) sprzedaży gruntów podczas prowadzonych rokowań ze skarżącym, wykazując przy tym szczególne zaangażowanie.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zarzuty odwołania o naruszeniu ww. art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym są nieuzasadnione.
Swoje wywody organ odwoławczy rozpoczął od stwierdzenia, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może powodować wzrost lub spadek wartości nieruchomości. Zmiana wartości nieruchomości jako następstwo uchwalonego lub zmienionego planu miejscowego może stanowić podstawę dochodzenia przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości odszkodowania, gdy ma miejsce spadek jej wartości albo stanowić podstawę do obligatoryjnego obciążenia tych osób opłatą, tzw. "rentą planistyczną", w przypadku wzrostu jej wartości. W sprawie ustalenia opłaty planistycznej konieczne jest wykazanie, iż do wzrostu wartości nieruchomości doszło wskutek uchwalenia lub zmiany planu,
a więc że zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między zmianą wartości nieruchomości, a przyjętymi ustaleniami uchwalonego lub zmienionego planu. Łącznie
z tą przesłanką musi zostać udowodnione, iż zbycie nieruchomości nastąpiło przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie planu bądź dokonanej w nim zmiany.
W omawianej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione.
Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygania w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowi przywołany w decyzji pierwszoinstancyjnej art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrasta, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości, a stawka wzrostu wartości nieruchomości jest ustalana w planie. W świetle art. 37 ust. 1 tej ustawy wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej sprzedaży, a wzrost wartości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem.
Przywołując definicję, odnoszącą się do inwestycji celu publicznego, zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy, który to przepis zawiera zamknięty katalog działań uznanych za cele publiczne (na tej podstawie budowa drogi jest celem publicznym), w działaniach tych (art. 6 pkt 1-10) Kolegium uznało, że takiego charakteru nie ma realizacja obiektów produkcji ogrodniczej w skali przemysłowej, z zamiarem której zostały zbyte przedmiotowe działki nr [...] i [...]. W ocenie Kolegium, na nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej nie może też mieć wpływu argumentacja o "braku faktycznego przysporzenia majątkowego" na rzecz Nadleśnictwa, wobec przekazania do budżetu Państwa całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży ww. nieruchomości, jak i zarzuty o braku informacji na temat planistycznych działań Gminy. Organ odwoławczy wywodził, że o uchwaleniu w 2009 r. planu dla terenów rolniczej zabudowy produkcyjnej w [...], obejmującego teren przedmiotowych działek Nadleśnictwo [...] powzięło informację jeszcze przed ich sprzedażą, skoro do spisania aktów notarialnych umowy przeniesienia prawa własności (z dnia 29 czerwca 2010 r.) przedłożyło wskazane w tych aktach zaświadczenia Urzędu Gminy Dobrzeń Wielki nr [...] i [...] z dnia 2 czerwca 2009 r. potwierdzające, iż działki te znajdują się na terenie przeznaczonym w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego przyjętym ww. uchwałą nr XXIX/203/2009 Rady Gminy Dobrzeń Wielki z dnia 8 stycznia 2009 r., pod realizację obiektów roślinnej produkcji rolniczej, w tym pod instalacje szklarniowe do upraw roślinnych z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi (PR).
W tym stanie rzeczy, w razie wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w art. 36 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta ma obowiązek pobrania należnej jednorazowej opłaty - renty planistycznej, od którego nie może się uchylić.
W dalszej kolejności swoich wywodów Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że zasady wyceny nieruchomości uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej także jako ugn), a doprecyzowaniem tych regulacji jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Po przywołaniu, mających zastosowanie w sprawie przepisów ugn, w tym, art. 150, art.152, art. 154, art. 156, SKO podkreślił, że to rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości, dodając, że operat szacunkowy może zasadniczo być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia.
Dowodziło, że podstawowym dowodem, określającym wartość nieruchomości dla celu ustalenia opłaty planistycznej, była dopuszczona przez organ I instancji, opinia rzeczoznawcy majątkowego – J.Z., sporządzona w formie dwóch operatów szacunkowych z dnia 22 lipca 2013 r., odrębnie dla działek nr [...] i nr [...].
W ocenie organu odwoławczego, operaty te wykonane zostały z uwzględnieniem przepisów ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisów rozporządzenia,
a dla określenia wartości działek przed i po uchwaleniu planu rzeczoznawca zasadnie zastosowała podejście porównawcze i metodę porównywania parami. SKO wyjaśniło na czym polegają zastosowane metody wyceny przedmiotowych działek w rozumieniu przywołanych przepisów ugn, po czym podniosło, że biegła ustaliła, że w planie z 2009 r. pod zabudowę obiektami roślinnej produkcji rolniczej (m.in. instalacje szklarniowe do upraw roślinnych z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi) przeznaczona została cała powierzchnia działki nr [...] - 0,3100 ha (nadmieniając, że w swojej decyzji organ I instancji mylnie podał pow. 0,2881 ha), a z działki nr [...] o całkowitej pow.: 0,9531 ha przeznaczono jej część o pow. 0,9091 ha (pozostała część o pow. 0,0440 ha przeznaczona jest pod zieleń izolacyjną) i w związku z tym wycenie podlega tylko część o pow. 0,9091 ha. SKO zwróciło uwagę na fakt, iż przed uchwaleniem miejscowego planu z 2009 r. działka nr [...] nie była objęta żadnym planem, natomiast działka nr [...] na niewielkim fragmencie objęta była planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...] (uchwalonym uchwałą RG Dobrzeń Wielki nr XX/231/2000 z 16 listopada 2000 r. - Dz. Urz. Woj. Op. nr 12, poz. 55 z dnia 23.02.2001 r.) i w tym zakresie była przeznaczona pod uprawy polowe z zakazem lokalizacji obiektów kubaturowych niezwiązanych z produkcją rolną), pozostała część działki znajdowała się poza granicami ww. planu.
Zgodziło się zatem, że dla określenia wartości ww. działek według stanu przed uchwaleniem planu należało przyjąć faktyczny sposób ich użytkowania (tereny upraw polowych i łąk), który w przypadku wskazanej wyżej części działki nr [...] jest tożsamy z przeznaczeniem w poprzednim planie. Organ odwoławczy zaaprobował dokonaną przez biegłą analizę rynku transakcji niezabudowanych nieruchomości rolnych przyjętych do porównania z działką nr [...] oraz z działka nr [...], a także podanie cech, które wpłynęły na wartość przedmiotowych działek, były to: lokalizacja szczegółowa, możliwość zagospodarowania zabudową, dojazd, wielkość działki. Zaakcentował, że określając wartość przedmiotowych nieruchomości według stanu po uchwaleniu planu (pod zabudowę obiektami roślinnej produkcji rolniczej) biegła wybrała z rynku lokalnego sprzedaży gruntów przeznaczonych pod zabudowę obiektami produkcji rolniczej, składów i magazynów, również po trzy nieruchomości z terenu wsi [...], najbardziej podobne do wycenianych. SKO zwróciło uwagę, iż wszystkie te transakcje pochodziły z okresu 2009-2010 (sprzed daty sprzedaży działek),
a porównując działki wyceniane z działkami podobnymi biegła stosowała współczynniki korygujące i w ten sposób określiła wartość 1 m² (7,60 zł dla działki nr [...], 7,13 zł - dla działki nr [...]) oraz wartość działek po uchwaleniu planu - działka nr [...] - 69.090 zł, działka nr [...] - 22.100 zł (łącznie 91.190 zł). Wyliczyła też wzrost wartości przedmiotowych działek - dla działki nr [...] była to kwota 33.620 zł, dla działki nr [...] - 10.490 zł (łącznie 44.110 zł). Sumując stwierdziła, że określone wartości rynkowe przedmiotowych działek dla dwu stanów przeznaczenia terenu są w pełni adekwatne do poziomu cen występujących na rynku. W konsekwencji, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przyjęte przez organ I instancji operaty szacunkowe nie zawierały już żadnych niejasności, pomyłek czy braków i stanowiły prawidłową podstawę do ustalenia opłaty planistycznej. Zasadnie zatem, biorąc pod uwagę wykazany w operatach wzrost wartości nieruchomości i wystąpienie pozostałych przesłanek, określonych w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ I instancji obciążył zbywcę nieruchomości opłatą obliczoną zgodnie z ustaloną w planie stawką procentową 30% wzrostu wartości nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Skarb Państwa Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniosło o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2014 r.,
nr [...], jako naruszającej przepisy powszechnie obowiązującego prawa.
Skarżący zarzucił, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 35 § 3 K.p.a. oraz art. 36 K.p.a., bowiem organ nie załatwił sprawy bez zbędnej zwłoki, nie dotrzymał terminów określonych w przepisach, a także przepisów prawa materialnego – art. 36 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pomijając istotne dla sprawy okoliczności stanu faktycznego.
W przekonaniu skarżącego, nie budzi wątpliwości istnienie konkretnego celu publicznego, który determinował sprzedaż nieruchomości. Cel ten zrealizowany przez organy samorządu terytorialnego. Zwrócił także uwagę na brak zysku ze sprzedaży przedmiotowych nieruchomości ze strony Nadleśnictwa [...].
Skarżący podniósł, że organy wydające decyzje zupełnie pominęły treść punktu 10 art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, błędnie przyjmując, że w katalogu działań uznanych przez ustawodawcę za cele publiczne nie mieści się realizacja obiektu produkcji ogrodniczej w skali przemysłowej. W tym kontekście wskazał na przepis art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594), określający zakres działania gminy. W jego ocenie, w myśl tego przepisu do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Dodatkowo wskazał na art. 7 ustawy o samorządzie, który wyznacza zadania własne gminy, do jakich należy zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty – w tym wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej, tworzenie warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych
i wdrażanie programów pobudzania aktywności obywatelskiej.
Skarżący argumentował, że została mu przedstawiona dnia 28 marca 2007 r., "deklaracja współpracy w sprawie wspierania inwestycji dotyczącej budowy kompleksu szklarniowego na terenie Gminy Dobrzeń Wielki", zawarta pomiędzy Marszałkiem Województwa Opolskiego, Wojewodą Opolskim, Starostą Powiatu Opolskiego oraz Wójtem Gminy Dobrzeń Wielki a Grupą Producentów [...] T. [...] Spółka z o.o. Jak wynika z zapisów "deklaracji", dążąc do wykorzystania posiadanego potencjału oraz wspierając tworzenie dogodnych warunków do powstania i rozwoju już istniejących podmiotów gospodarczych, strony tego porozumienia zadeklarowały, m.in. tworzenie pozytywnego klimatu przy załatwianiu spraw formalnych dotyczących inwestycji. W celu osiągnięcia zamierzonego efektu, Wojewoda Opolski, działający
w imieniu Wójta Gminy Dobrzeń Wielki, zwrócił się z prośbą o umożliwienie nabycia nieruchomości, będących w zarządzie PGL LP Nadleśnictwa [...].
Nadleśnictwo [...] wywiązało się ze swojej deklaracji wobec sygnatariuszy porozumienia z dnia 28 marca 2007 r. przychylnego spojrzenia na pozytywną
i społecznie oraz gospodarczo oczekiwaną inwestycję, czego wyrazem była sprzedaż przedmiotowej nieruchomości, po uprzednim dokonaniu jej podziału. Wobec powyższego Nadleśnictwo [...] pozostawało w przekonaniu o niewątpliwie pożytecznym dla aktywności gospodarczej społeczności lokalnej, wspólnym przedsięwzięciu władz gminnych, powiatowych oraz wojewódzkich. Skarżący zaznaczył, że sprzedaż nieruchomości odbyła się zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 12, poz. 59) w związku z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe. Cała uzyskana ze sprzedaży kwota została przekazana do budżetu Państwa, zatem, jak zaakcentowano, po stronie skarżącego nie było jakiegokolwiek przychodu. Brak przysporzenia majątkowego, wynikającego ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, z kolei powoduje, że decyzja ustalająca jednorazową opłatę w wysokości 13.233 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości narusza, w ocenie skarżącego, podstawowy cel regulacji prawnej art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jakim jest "podzielenie się zyskiem".
Na poparcie swoich wywodów skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GL 1087/12.
Reasumując, skarżący stwierdził, że omawiana transakcja sprzedaży gruntów nie powinna być objęta dyspozycją art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem nie można w jej przypadku doszukiwać się jakiegokolwiek zysku ze sprzedaży gruntów, a co za tym idzie prawa Gminy Dobrzeń Wielki do dodatkowej partycypacji w zyskach, których rzeczywiście brak. Uznał, że pojęcie zbycia z art. 36 ust. 4 ww. ustawy nie obejmuje przeniesienia prawa rzeczowego (własności bądź użytkowania wieczystego) w celu umożliwienia gminie realizacji zadań własnych. Dokonanie takiego zbycia, jak w niniejszym stanie faktycznym, nie uprawniało Gminy do domagania się od byłego właściciela – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] – uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami, m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2014 r. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu została poddana decyzja ustalająca jednorazową opłatę z tytułu wzrostu nieruchomości, na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej jako ustawa lub ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.), a procedurę ich podjęcia regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepis art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 cytowanej ustawy wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem.
Stosownie do ust. 4 w związku z ust. 3 tego artykułu, opłata, o której mowa w art. 36 ust. 4, może zostać pobrana w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
Ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1492 ze. zm.), która weszła w życie 22 września 2004 r., ustawa o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym została znowelizowana i użyty przez ustawodawcę w art. 36 ust. 4 wyraz "sprzedaje" został zastąpiony zwrotem "zbywa". Tym samym przewidziany w cytowanym przepisie obowiązek pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uległ rozszerzeniu (por. szerzej np. K. Świderski: Odpowiedzialność gminy z tytułu szkód spowodowanych kształtowaniem ładu przestrzennego. ST 2006/9/23). Nowelizując art. 36 ust. 4 komentowanej ustawy analogiczne zmiany polegające na zastąpieniu dotychczasowego pojęcia sprzedaży nieruchomości terminem "zbycie" ustawodawca wprowadził także do art. 37 ust. 5 traktującym o obowiązkach notariusza oraz do art. 37 ust. 6 zezwalającym na żądanie wydania decyzji o rencie planistycznej jeszcze przed zawarciem transakcji. Ustawodawca nie znowelizował natomiast art. 37 ust. 1 ustawy, pozostawiając tym samym nadal nie zmieniony przepis przewidujący, iż wysokość opłaty ustala się na dzień sprzedaży nieruchomości.
W myśl ust. 6 art. 37, wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego, o którym mowa w ust. 5.
Zgodnie z § 50 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, przy określeniu wartości rynkowej nieruchomości dla ustalenia odszkodowania lub opłaty, o których mowa w art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, uwzględnia się wartość nieruchomości i jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego lub przed jego zmianą oraz jej przeznaczenie po uchwaleniu planu miejscowego lub po jego zmianie. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wejścia w życie planu miejscowego, a ceny z dnia zbycia nieruchomości (§ 50 ust. 2). Jednakże jeżeli przed uchwaleniem obowiązującego planu miejscowego na danym terenie nie obowiązywał żaden plan miejscowy lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy określeniu wartości nieruchomości dla celów, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu (§ 50 ust. 3 rozporządzenia).
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika w szczególności, że jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest dochodem własnym gminy (art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i może zostać pobrana w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 4 w związku z ust. 3 tego artykułu).
Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sam fakt uchwalenia planu lub jego zmiana, nie muszą powodować automatycznie wzrostu cen nieruchomości (por. np. wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 254/08 - LEX nr 525774).
W realiach niniejszej sprawy nie można mieć wątpliwości, że wartość działek sprzedanych przez skarżącego rzeczywiście wzrosła wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W rozpatrywanej sprawie, w związku wejściem w życie uchwały Rady Gminy Dobrzeń Wielki Nr XXIX/203/2009 z dnia 8 stycznia 2009 (ogłoszonej z Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 11, poz. 147), przedmiotowe działki (zbyte aktami notarialnymi z dnia 29 czerwca 2010 r., Rep. A nr [...] i Rep. A nr [...]) o powierzchni 0,9091 ha i 0,2881 ha, są przeznaczone pod realizację obiektów roślinnej produkcji rolniczej, w tym realizację instalacji szklarniowych do upraw roślinnych z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi (symbol terenu w planie PR). Przed uchwaleniem planu były wykorzystywane jako teren rolny. Dlatego dopiero, uchwalenie planu dla terenów rolniczej zabudowy produkcyjnej pozwala na realizację obiektu produkcji ogrodniczej w skali przemysłowej. Stąd należało zgodzić się
z organami, że uchwalenie planu miejscowego w 2009 r. spowodowało znaczny wzrost wartości rynkowej przedmiotowych nieruchomości. Podkreślić przyjdzie, że przed uchwaleniem planu z 2009 r. żadna zabudowa na obu zbytych przez skarżącego działkach nie istniała i nie była możliwa. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy – opinii urbanistycznej dotyczącej działek [...] i [...], obręb [...], sporządzonej przez mgr S.B. – uprawnioną do projektowania w planowaniu przestrzennym Nr [...], członka Zachodniej Okręgowej Izby Urbanistów
Nr [...] , wartość ocenianych działek wzrosła dopiero w wyniku uchwalenia planu miejscowego. Wszak wcześniej na wskazanym terenie nie można byłoby zrealizować obiektu produkcji ogrodniczej w skali przemysłowej, przy wykorzystaniu taniego ciepła odpadowego Elektrowni Opole. Dopiero przeznaczenie tych działek wraz z kilkuset hektarami okolicznych gruntów pod tak duży obiekt szklarniowy uzasadniało doprowadzenie do przedmiotowych działek i sąsiednich magistrali cieplnej, magistrali elektroenergetycznej oraz dróg dojazdowych – tym samym spowodowało znaczący wzrost wartości rynkowej gruntów objętych planem miejscowym z 2009 r
Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w sytuacji takiej dla ustalenia, czy nastąpił wzrost wartości nieruchomości gruntowej w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy porównać wartość tej nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu planu miejscowego z jej wartością określoną przy uwzględnieniu faktycznego sposobu wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości przed jego uchwaleniem. Faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu należy rozumieć
w sposób odnoszący się do rzeczywistej wartości, jaką nieruchomość ta posiadała zanim miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określający aktualne przeznaczenie tej nieruchomości wszedł w życie. W konsekwencji, wzrost wartości nieruchomości to różnica pomiędzy wartością działek określoną przy uwzględnieniu ich przeznaczenia po uchwaleniu planu, a pomiędzy wartością działek określoną z uwzględnieniem faktycznego ich wykorzystywania przed uchwaleniem planu.
Wartość nieruchomości została określona w dwóch operatach szacunkowych z dnia 22 lipca 2013 r., odrębnie dla działek nr [...] i nr [...], sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego J.Z.
Podkreślenia wymaga stwierdzenie, że wzrost wartości nieruchomości związany z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą powinien być obiektywny, tzn. ustalony na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego dla konkretnej nieruchomości. Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód tego, jaką wartość miała nieruchomość przed uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego i jaką wartość ma szacowana nieruchomość po uchwaleniu lub zmianie tego planu, a różnica tych wartości jest podstawą określenia jednorazowej opłaty. Powyższe nie oznacza jednak związania organu administracji ustaleniami rzeczoznawcy majątkowego. Operat szacunkowy jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie przez organ, na którym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnej opłaty, a zatem
i obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego opinii (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2012/06, i z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 417/06, Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodać jednocześnie należy, iż zgodnie z art. 37 ust. 11 ustawy, w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. Jak trafnie wskazały organy sposób określania wartości nieruchomości uregulowany został w przepisach rozdziału 1 działu IV ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), dalej ugn. Na podstawie art. 159 ugn, rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości, sposoby określania wartości nieruchomości, wartości nakładów i szkód na nieruchomości oraz sposób sporządzania, formę i treść operatu szacunkowego, określiła natomiast Rada Ministrów w przywołanym rozporządzeniu z dnia 21 września 2004 r.
W niniejszej sprawie przez rzeczoznawcę taki operat szacunkowy został sporządzony,
z którego treścią skarżący miał możliwość zapoznania się. Strona została pouczona przez organ pierwszej instancji (pismo Wójta Gminy Dobrzeń Wielki z dnia 25 lipca 2013 r.) o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, tj. operatu szacunkowego. Skarżący korzystając z tego prawa nie wnosił zarzutów co do sporządzonego operatu. Jak wynika z treści odwołania i skargi dokonana przez rzeczoznawcę wycena nie była sporna.
W tym zakresie w pełni trafnie organy obu instancji, nawiązując do treści operatu stwierdziły, że został on sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że opinia rzeczoznawcy sporządzona została nierzetelnie i nie odzwierciedlała wartości spornej nieruchomości, zarówno przed, jak i po uchwaleniu planu miejscowego. Poza tym sam skarżący nie sformułował żadnych zarzutów, które by podważały ustalenia rzeczoznawcy zawarte w operacie szacunkowym.
Odnosząc się do zarzutów skargi zgodzić się przyjdzie ze stwierdzeniem, że organy gminy nie mogą żądać tzw. opłaty planistycznej od właściciela działki, który w celu realizacji celu publicznego przez tę gminę przeniósł na nią prawo własności nieruchomości w zamian za inną nieruchomość, jeżeli w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wartość działki wzrosła. Jednakże zauważyć przyjdzie, że w niniejszej sprawie zbycie nieruchomości przez skarżącego nastąpiło podstawie umowy sprzedaży na rzecz spółki prawa handlowego, a więc podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – Grupa Producentów [...] "Gospodarstwo [...] T. [...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w [...] w celu realizacji własnego zamierzenia inwestycyjnego.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera własnej legalnej definicji "inwestycji celu publicznego", odsyłając w tym zakresie w art. 2 pkt 5 do ugn. Natomiast regulacja zawarta w art. 6 ugn nie określa kryteriów ani sposobów uznawania czegokolwiek za cel publiczny. Zawiera ona katalog (spis) różnych czynności, obiektów lub działań, które zalicza się do celów publicznych. Katalog ten jest zamknięty w ramach ustawy o gospodarce nieruchomościami ale równocześnie otwarty, bo z art. 6 pkt 10 ugn wynika, że kolejne (inne) cele publiczne mogą zostać określone w innych ustawach. Utrudnia to określenie charakteru tego katalogu, jednak jest on niewątpliwie ograniczony, więc nie jest dopuszczalne jego poszerzanie w drodze wykładni (por. też wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r., II OSK 548/07, LEX nr 503449). W wyroku tym NSA zauważył, że: "W katalogu tym znajdują się, co prawda pewne "furtki" interpretacyjne, takie jak klauzula obronności państwa czy bezpieczeństwa publicznego, jednak i one muszą być tłumaczone w sposób zwężający, opierając się na przepisach innych ustaw, zgodnie z ratio legis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którym jest stworzenie wyraźnie oznaczonej liczby przypadków stosowania terminu "celu publicznego". Pojęcie inwestycji celu publicznego jest w swej istocie oparte na kryterium przedmiotowym, nie zaś podmiotowym czy funkcjonalnym. Oznacza to, że inwestycję tego typu stanowi każde działanie o zasięgu lokalnym i ponadlokalnym, które realizuje cele publiczne, bez względu na to czy inwestorem jest podmiot prywatny czy publiczny. Nie ma również znaczenia zaangażowanie środków publicznych. Inwestycja celu publicznego może być finansowana równie dobrze w całości ze środków prywatnych jak i publicznych, o ile tylko realizuje cele zawarte w zamkniętym katalogu przepisu art. 6 ung".
Właściwe zrozumienie pojęcia celu publicznego może ułatwiać definicja obszaru przestrzeni publicznej, zawarta w art. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle tej definicji obszarem takim jest obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia
i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zatem wymieniono w tej definicji takie kryteria określające przestrzeń publiczną, jak: zaspokajanie potrzeb mieszkańców, poprawa ich jakości życia, sprzyjanie nawiązywaniu kontaktów społecznych. Należy jednak zaznaczyć, że nie są celami publicznymi tzw. cele ogólnodostępne. O tym, czy dany cel jest celem publicznym, przesądza bowiem nie np. ogólna dostępność nieruchomości, obiektu lub urządzenia, lecz zapis ustawy. Wobec powyższego, trudno przyjąć, aby zbycie nieruchomości w celu realizacji konkretnego zamierzenia produkcyjnego, realizacji obiektów produkcji ogrodniczej w skali przemysłowej, miało umożliwić Gminie realizację celu publicznego. Tym samym Gmina uprawniona była do domagania się od byłego właściciela zbywanej nieruchomości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Na aprobatę zasługuje także stanowisko organu odwoławczego, że nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej jest niezależne od "braku faktycznego przysporzenia majątkowego" na rzecz skarżącego Nadleśnictwa, wobec przekazania do budżetu Państwa całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Zgodnie z art. ustawy 4 ust. 1 z dnia 28 września 1991 r. o lasach (obecnie Dz. U. z 2014 r., poz. 1153 ze zm.) lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Natomiast stosownie do art. 32 ust. 1 ww. ustawy Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Konsekwencją takiego uregulowania statusu Lasów Państwowych jest to, że nie mogą one samodzielnie występować w obrocie cywilnoprawnym. W ust. 1 art. 32 ustawy o lasach prawodawca wskazał też na podstawową funkcję tej jednostki, jaką jest reprezentowanie Skarbu Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Przy czym zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja
2008 r., II SA/Kr 839/07(Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http:// orzeczenia.nsa.gov.pl) "Gospodarowanie nieruchomościami" w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z 1991 r. o lasach, obejmuje także reprezentowanie Skarbu Państwa w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości objętych zarządem.
O reprezentacji Skarbu Państwa można mówić jedynie w kontekście czynności faktycznych, które także mieszczą się w pojęciu zarządzania. W ust. 1 art. 32 ustawy
o lasach mowa jest o zarządzanym mieniu, zaś zgodnie z art. 44 Kodeksu cywilnego mieniem jest "własność i inne prawa majątkowe". Natomiast w myśl art. 441 § 1 Kodeksu cywilnego własność i inne prawa majątkowe, stanowiące mienie państwowe, przysługują Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym. Oznacza to, że przekazanie do budżetu Państwa kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości przez jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa – Nadleśnictwo [...], było elementem zarządzania jego mieniem. Stąd nie można mówić o naruszeniu przez organ ustalający wysokość renty planistycznej przepisu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W kontekście kolejnego zarzutu skargi zauważyć przyjdzie, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje również kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a P.p.s.a..
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Zatem, postępowanie prowadzone przez organ administracji publicznej, które nie zakończyło się w terminie wskazanym w art. 35 K.p.a., może być rozważane zarówno w aspekcie przewlekłości, jak i bezczynności, z tym że przed upływem terminu załatwienia sprawy można je analizować wyłącznie z punktu widzenia przewlekłości, a po upływie terminu również z punktu widzenia bezczynności.
W konsekwencji, możliwe jest stwierdzenie zarówno przewlekłości, jak i bezczynności organu w postępowaniu, które nie zakończyło się w terminie wskazanym w art. 35 K.p.a. Jednakże przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie był konkretny akt administracyjny i on został poddany ocenie Sądu, dlatego poza rozważaniami pozostały zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia sprawy.
Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło