II SA/Op 536/21
WyrokWSA w Opolu2021-12-07
Skład orzekający: Krzysztof Sobieralski, Gerard Czech, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeśli wysokość emerytury jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mimo że skarżąca spełniała pozytywne przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogła go otrzymać, ponieważ pobierała emeryturę. Organ odwoławczy prawidłowo poinformował skarżącą o konieczności zawieszenia prawa do emerytury w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, czego skarżąca nie uczyniła.Stan faktyczny
Skarżąca D. Z. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na negatywną przesłankę w postaci pobierania przez skarżącą emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że pobieranie emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a skarżąca nie przedłożyła dowodu na zawieszenie prawa do emerytury mimo wezwania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza K., decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania D. Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką – K. N.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 27 maja 2021 r. D. Z. (dalej jako "skarżąca" bądź "wnioskodawca"), reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. Ż., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką – K. N., urodzoną [...]. Do wniosku dołączyła wymagane prawem dokumenty, w tym m.in.: 1) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 15 czerwca 2018 r., nr [...], o zaliczeniu K. N. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 27 listopada 2008 r., a orzeczenie wydano na stałe; 2) decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...], znak: [...] o waloryzacji emerytury D. Z.; 3) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 17 marca 2021 r., nr [...], o zaliczeniu D. Z. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że daty powstania niepełnosprawności nie można ustalić, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 9 lutego 2021 r., a orzeczenie wydano do dnia 31 marca 2024 r. W piśmie przekazującym wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pełnomocnik skarżącej wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wnioskodawczyni jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki, nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Podniósł, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, jednak zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje jej jedno ze świadczeń przez nią wybranych, a przez złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne została wyrażona wola wyboru świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik podał, że skarżąca pobiera emeryturę, lecz przepis art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego "przymuszając" osobę do uzyskania świadczenia mniej korzystnego, jakim jest emerytura.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Burmistrza K., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2021 r. poz. 735 - zwanej dalej k.p.a.), art. 17, art. 20 ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 - zwanej dalej w skrócie: "u.ś.r.") oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i o świadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466), odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na córkę. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji podał, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., bowiem wnioskodawczyni ma ustalone prawo i pobiera emeryturę - w kwocie 1.432,85 zł miesięcznie - co wyklucza uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie organ wskazał, że wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2021 r., pomimo iż zapadł w podobnym stanie faktycznym, nie jest aktem wiążącym w sprawie i dlatego nie może stanowić źródła prawa.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. Z. - reprezentowana przez pełnomocnika - domagała się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., poprzez błędną interpretację przepisu, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r., przy zbiegu uprawnień do świadczeń uregulowanych w u.ś.r. przysługuje jej prawo wyboru korzystniejszego świadczenia. Z treści oświadczenia, jakie złożyła jednoznacznie wynika, że dokonała wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego oraz jest świadoma konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego.
W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. poinformowało skarżącą, że okoliczność pobierania emerytury, jest jedyną przesłanką negatywną w sprawie, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem zawartym w odwołaniu. Stąd też, w celu wykazania, iż prawo do emerytury zostało zawieszone, Kolegium wezwało skarżącą do przedłożenia stosownego zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego tę okoliczność. Powyższe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 sierpnia 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia. Do dnia wydania decyzji odwoławczej skarżąca nie przesłała dowodów potwierdzających zawieszenie prawa do emerytury.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na regulacje art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 u.ś.r. Podało, że z analizy akt sprawy wynika, iż wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 31 maja 2021 r. D. Z., działając przez pełnomocnika adwokata M. Ż., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką – K. N. Podkreśliło, że z treści znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 15 czerwca 2018r., nr [...], o zaliczeniu K. N. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 27 listopada 2008 r., a orzeczenie wydano na stałe. Z akt sprawy wynika również, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, co potwierdza decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...], znak: [...], o waloryzacji emerytury. Dlatego, prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tej przyczyny, że wystąpiła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Dalej Kolegium akcentowało, że dnia 19 sierpnia 2021 r. poinformowało skarżącą, stosownie do treści art. 79a k.p.a., że okoliczność pobierania emerytury, może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem zawartym w odwołaniu. Stąd też, jeżeli przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy strona nie złoży wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i nie przedłoży stosownego zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to Kolegium na mocy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r. utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi strony dnia 25 sierpnia 2021 r. Do dnia wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym skarżąca nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Kolegium podkreśliło, że oświadczenie woli w tym przedmiocie składa osoba zainteresowana (art. 27 ust. 5 u.ś.r.), a organ nie działa z urzędu. Równocześnie zauważyło, że organ mając na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne, które wskazując na art. 7, 8, 9 k.p.a. - czyli przede wszystkim obowiązek informacyjny, poinformował strony o możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku (o ile taka sytuacja ma miejsce) o ile strona złoży oświadczenie o rezygnacji z dotychczasowego świadczenia (uczyni zadość powyższym wskazówkom). W konsekwencji stwierdziło, że z propozycją rozważenia złożenia oświadczenia występuje organ do zainteresowanego tylko w przypadku, gdy po zebraniu materiału dowodowego, stwierdzi, że inne przesłanki osoba zainteresowana spełnia. Jest to podyktowane tym, aby osoba zainteresowana nie doznała szkody z tytułu choćby przerwy w uzyskiwaniu dochodu. Kolegium zachowało się według tych wskazówek wysyłając do pełnomocnika skarżącej pismo z dnia 19 sierpnia 2021 r., jednakże D. Z. nie skorzystała z przedstawionej możliwości. W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w tym przepisie. Podkreśliło, że cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymywać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żadnych dochodów, decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Odnotowało też Kolegium, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu m.in. emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata. Kolegium zauważyło też, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości a stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładu Kolegium przywołało wyroki: WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1818/16; WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/G1 80/17; WSA w Łodzi z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 485/17 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 105/19. Dlatego jako bezzasadny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., np. emerytury. Przepis ten jest sformułowany w sposób jasny a ustalenie normy prawnej z niego wynikającej nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych i jest możliwe przy zastosowaniu wykładni gramatycznej, bez konieczności sięgania do innych reguł wykładni. Kolegium zauważyło, że dokonując interpretacji tekstu prawnego, należy kierować się znaczeniem słów danego języka oraz tym, że ustawodawca był racjonalny, gdy używał konkretnych sformułowań. Nie można z góry zakładać, że w tekście prawnym posłużono się określonymi słowami bez wyraźnej ku temu potrzeby - tak, by użyte w tekście słowa były puste i nic nie znaczyły (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 1998 r., sygn. akt FPS 9/97). W niniejszej sprawie - jak podkreśliło Kolegium - jest to szczególnie widoczne ze względu na zmianę treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., który częściowo został uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 (Dz.U.2019.1257). Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP w zakresie, w jakim eliminuje osoby pobierające emeryturę z grona uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Dokonując zatem zmiany powyższego przepisu w zakresie uznania za niekonstytucyjny zapisu o rentach z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zakładając racjonalność ustawodawcy - zdaniem Kolegium - nie sposób przyjąć, że jego zamiarem było umożliwienie przyznania prawa do świadczenia osobie pobierającej emeryturę skoro nie wyeliminował tego świadczenia z grupy świadczeń stanowiących negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zaznaczyło też, że skoro w sprawie indywidualnej nie ma możliwości zastosowania wprost norm konstytucyjnych, to stosowanie wykładni prokonstytucyjnej może mieć wyłącznie charakter subsydiarny wobec wykładni językowej. Wykładnia taka (podobnie jak wykładnia celowościowa czy systemowa) nie może w żadnym razie prowadzić do rozstrzygnięć oczywiście sprzecznych z wyraźnym brzmieniem przepisu ani skutkować odmową zastosowania przepisu w brzmieniu ustalonym przez ustawodawcą poprzez wykreowanie nowej normy prawnej, niewynikającej z jednoznacznego brzmienia przepisu. Wówczas podmioty interpretujące przepisy prawa na etapie jego stosowania - dokonując wykładni, której rezultatem jest w istocie nowa norma prawna - wkraczałyby w obszar przeznaczony do wyłącznej kompetencji władzy ustawodawczej (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13). Zauważyło również Kolegium, że dopóki określony przepis rangi ustawowej nie zostanie wyeliminowany przez Trybunał Konstytucyjny z obrotu prawnego, dopóty korzysta z domniemania zgodności z Konstytucją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 101/10). Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne powinno być uznane za rezygnację z pobierania emerytury i dokonanie wyboru korzystniejszego świadczenia w rozumieniu art. 27 ust. 5 u.ś.r. Kolegium stwierdziło, że przepis ten nie odnosi się do zbiegu wymienionych w nim świadczeń z prawem do emerytury. W przypadku, gdy wnioskodawczyni jest uprawniona i pobiera emeryturę, zawieszenie jej pobierania jest niezbędne do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania D. Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego albowiem wnioskodawczyni pobiera emeryturę i pomimo informacji przekazanej przez Kolegium, iż warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zawieszenie prawa do emerytury, nie złożyła takiej deklaracji. Jednocześnie Kolegium zauważyło, iż znane mu są poglądy wyrażone w uzasadnieniach wyroków powołanych przez pełnomocnika strony, lecz z przedstawionych wyżej względów nie aprobuje wyrażonego w nich stanowiska. Podkreśliło Kolegium, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata.
W skardze wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie D. Z. nadal reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że w przedmiotowej sprawie organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a u.ś.r. i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Tymczasem zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do emerytury. Podkreśliła skarżąca, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w teorii prawa zgodnie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Podnosi się, że pomimo, iż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie może się on do nich ograniczać. Bez względu na wynik tej wykładni, proces egzegezy tekstu prawnego winien być kontynuowany. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet w sytuacjach, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów, co poparła uchwałą NSA składu 7 sędziów z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09. Wykładnia językowa ogranicza się bowiem tylko do interpretacji tekstu prawnego zgodnie z prawidłami i znaczeniem języka etnicznego, w którym został on sporządzony. Tekst prawa powinien być jednak tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi obowiązującymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało cel i rolę społeczną tego przepisu (wykładnia funkcjonalna). W dalszej kolejności, skarżąca odwołała się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, w którym Sąd ten wskazał, że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne stało by sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Zauważyła też, że Trybunał Konstytucyjny w wydanych wyrokach stoi na stanowisku, iż obowiązkiem ustawodawcy jest stanowienie prawa, które będzie urzeczywistniało zasadę sprawiedliwości społecznej. "Pojęcie sprawiedliwości wiąże się z innymi pojęciami, takimi jak równość wobec prawa, solidarność społeczna, minimum bezpieczeństwa socjalnego oraz zabezpieczenie podstawowych warunków egzystencji osób pozostających bez pracy nie z własnej woli" (orzeczenie z dnia 25 lutego 1997 r., sygn. K 21/95, OTK ZU nr 1/1997, poz. 7).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi oraz wyraziło zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Dodać jeszcze należy, iż zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie uwzględniając stanowisko organu i strony w zakresie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialną podstawę rozpoznania sprawy stanowiły przepisy cyt. powyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - nadal zwanej "u.ś.r.". Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: a) osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmieci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu do prawa renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (...).
W myśl natomiast art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
W sprawie niespornym było, że skarżąca spełniła pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - córka skarżącej K. N. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, skarżąca opiekuje się córką i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia. Bezspornym również jest, że skarżąca pobiera emeryturę w wysokości niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, które zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. (M. P. z 2020 r., poz. 1830) wynosi w 2021 r. 1.971 zł, a w 2020 r. wynosiło 1.830 zł. Zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką, ponieważ pobiera ona emeryturę i pomimo informacji przekazanej przez Kolegium, iż warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zawieszenie prawa do emerytury do dnia wydania decyzji nie złożyła takiej deklaracji.
Istotą rozpoznawanej sprawy jest zatem ocena dokonanej przez organy obu instancji wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r., w świetle której świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
W związku z zarzutami skargi wyjaśnić należy, że w ostatnim czasie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dostrzec można zmianę linii orzeczniczej, w której odstępuje się od zastosowanej w zaskarżonej decyzji wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, który koreluje z efektami wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej. Rezultat zastosowania w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyłącznie wykładni językowej prowadzi do wniosków, które nie pozwalają na ich zaakceptowanie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Niezbędność takiej wykładni wynika także ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W dacie wprowadzenia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynosiło ono 420 zł i było niższe niż świadczenia emerytalne wskazane w tym przepisie. W obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna, który otrzymuje niższą emeryturę nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej oraz narusza konstytucyjną zasadę równości. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach.
Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę Sąd uwzględnił linię orzeczniczą dotyczącą wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych zapoczątkowaną wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18, podtrzymaną w orzeczeniach m.in. WSA w Gdańsku (wyrok z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 472/19), WSA w Poznaniu (wyrok z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 921/19), WSA w Opolu (wyrok z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 168/20 i z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 168/20) i orzecznictwo NSA (wyrok z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20) - wszystkie orzeczenia są dostępnie na stronie internetowej - www.orzeczenia.nsa.gov.pl - zwanej dalej CBOSA.. Sąd podziela stanowisko, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie.
W niniejszej sprawie Sąd w pełni identyfikuje się z powołanym wyżej poglądem i w konsekwencji wywodem prawnym zawartym w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, gdzie dokonano wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w aspekcie konstytucyjnej zasady równości, przyjmując potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej tego przepisu, wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Sąd ten zauważył, że wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się jedynie do nich ograniczać. Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych, jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (przywołano uchwałę NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, a także poglądy wyrażane w piśmiennictwie: M. Zirk-Sadowski: "Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4", s. 204 i nast., M. Gutowski, P. Kardas: "Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji", W-wa 2017, s. 275 i nast.). Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów, czy istotnej zmiany sytuacji społecznej lub ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie (L. Morawski: "Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów. Komentarz", Toruń 2002, s. 65).
NSA wyjaśnił również, że u podstaw konieczności zastosowania tej oderwanej od powszechnie stosowanej w latach poprzednich wykładni językowej legła szeroko rozumiana na gruncie przepisów ustawy zasada równości oraz istotne zmiany sytuacji społeczno-ekonomicznej wynikające z opisanego wyżej skokowego wzrostu wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, przewyższającego dynamikę wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych. Zwrócił przy tym uwagę na dokonujące się w ostatnim okresie zmiany o charakterze społecznym, tj. że za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., nie przemawia stan finansów państwa. Świadczy o tym wprowadzenie w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne, także osobom zamożnym (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) oraz zapowiedzi daleko idącego rozszerzenia takich programów w najbliższym czasie. W uzasadnieniu cytowanego wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. wyjaśniono również wątpliwości jakie może budzić wybór sposobu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym, tj. albo tak jak chce tego skarżący w niniejszym postępowaniu, przez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o wysokość pobieranej emerytury, albo przez umożliwienie zainteresowanej stronie dokonania wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego i rezygnacji ze świadczenia mniej korzystnego (niższego). W tej mierze NSA odwołał się do poglądu wyrażonego w innym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, w którym wyjaśniono, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno - rentowe (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1265/19). W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., którym wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53 - zwanej dalej u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. W ocenie NSA, w pełni akceptowanej przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Emerytura jest wprawdzie prawem niezbywalnym, ale zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury.
Dalej NSA wywiódł, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których, tak jak w niniejszym postępowaniu, strona dysponuje dodatkowymi możliwościami wykazania zasadności swojego żądania, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o tych możliwościach, nie potrafiła z nich skorzystać.
Uwzględniając przedstawioną argumentację i przenosząc ją na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy dokonały prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Jak wynika z akt sprawy organy odwoławczy w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r., stosownie do ciążących na nim z mocy art. 9 i art. 79a k.p.a. obowiązków, poinformował skarżącą, że okoliczność pobierania emerytury, stanowi jedyną przesłankę negatywną w sprawie, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem zawartym w odwołaniu. Stąd też, w celu wykazania, iż prawo do emerytury zostało zawieszone, Kolegium wezwało skarżącą do przedłożenia zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W zakreślonym terminie skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, które doręczono jej pełnomocnikowi 25 sierpnia 2021 r. Stanowi to o nie spełnieniu w sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
Z przedstawionych względów przyjąć trzeba, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Sądu, za prawidłowe należało uznać stanowisko organu odwoławczego, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania decyzji o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na stwierdzoną przesłankę negatywną w postaci pobierania świadczenia emerytalnego. Ponadto w zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., organ wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy. Sąd nie dopatrzył się przy tym z urzędu innych naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło