II SA/Op 57/13
WyrokWSA w Opolu2013-04-09
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli opuściła ona to miejsce dobrowolnie i trwale, nawet jeśli podjęła późniejsze kroki prawne w celu powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał podstawy prawne do wymeldowania skarżącego, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego. Fakt późniejszego wniesienia pozwu o przywrócenie posiadania nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż ocena stanu faktycznego i prawnego powinna być dokonana na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy. Zameldowanie musi odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Wojewody Opolskiego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Strzelec Opolskich o wymeldowaniu S. G. z miejsca pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek byłej żony S. G., która wykazała własność lokalu i przedstawiła prawomocny wyrok rozwodowy. Organy uznały, że S. G. dobrowolnie i trwale opuścił lokal, zabierając swoje rzeczy, wyłączając prąd i wodę, oraz zrzekając się pozostawionych przedmiotów. S. G. kwestionował dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu, wskazując na wyrok rozwodowy i brak możliwości powrotu z powodu wymiany zamków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 13 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 13 grudnia 2012 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej K.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm. – zwanej dalej ustawą), którą utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 5 października 2012 r., znak [...], w sprawie wymeldowania S. G. z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...] [...].
Zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie następującego stanu faktycznego:
Postępowanie o wymeldowanie S. G. z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...] [...] zostało wszczęte na wniosek W. G. z dnia 24 maja 2012 r., która poinformowała organ o wyprowadzeniu się jej byłego męża z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Do wniosku załączyła akt notarialny stwierdzający jej własność lokalu położonego przy ul. [...] [...] w [...], jak również prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt [...], w sprawie o rozwód W. G. ze S. G..
Burmistrz Strzelec Opolskich omówioną na wstępie decyzją z dnia 5 października 2012 r., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, orzekł o wymeldowaniu S. G. z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...] [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego S. G. zostało wszczęte na wniosek jego byłej żony W. G.. Organ I instancji w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny, na podstawie zebranego materiału dowodowego, tj.: dwukrotnie składanych w dniu 31 maja 2012 r. i w dniu 19 czerwca 2012 r. wyjaśnień W. G., pisma pełnomocnika W. G. wzywającego S. G. do opuszczenia mieszkania z dnia 6 kwietnia 2012 r., przeprowadzonych w dniu 5 lipca 2012 r. oględzin w przedmiotowym lokalu, pism S. G. z 18, 27 czerwca, 16 lipca i 13 sierpnia 2012 r., pisma z dnia 22 czerwca 2012 r. adresowanego do byłej żony oraz sporządzonej przez siebie notatce służbowej z 7 września 2012 r., uznał że S. G. dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania. Dokonując analizy ww. materiału dowodowego ustalił, iż po otrzymaniu pisma z dnia 6 kwietnia 2012 r. od pełnomocnika W. G., S. G. dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania. Jednocześnie zwrócił uwagę, że wyprowadzając się z mieszkania S. G. zabrał z niego większość rzeczy, a co do pozostawionych, pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. zrzekł się do nich prawa na rzecz byłej żony. Nadto organ stwierdził, iż opuszczając miejsce stałego zameldowania, S. G. wyłączył w mieszkaniu prąd, zakręcił główny zawór wody, zdemontował dekoder do anteny, telefon, a także tablicę informacyjną o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w spornym lokalu. Uzasadniał dalej organ, że po opuszczeniu miejsca stałego zameldowania S. G. nie podejmował prób do jego powrotu. Także po wymianie w nim zamka w drzwiach wejściowych, nie prosił on byłej małżonki o udostępnienie mu do niego klucza, w celu zamieszkania w nim. Odnosząc się do złożonego do akt sprawy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, który w punkcie V ustala sposób korzystania ze wspólnego mieszkania stron, organ zauważył, iż kwestia podziału mieszkania została uregulowana na czas wspólnego zamieszkiwania w nim byłych małżonków. Wobec definitywnego opuszczenia przez S. G. stałego miejsca zameldowania oraz braku podejmowanych prób powrotu do niego, należało w ocenie organu uznać, iż spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy. Wskazując na rejestracyjny charakter ewidencji ludności, organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie S. G. opuścił miejsce pobytu stałego i nie dokonał obowiązku wymeldowania.
Od decyzji tej odwołał się S. G., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie dobrowolności i trwałości opuszczenia przez niego stałego miejsca zameldowania, albowiem nie wyprowadził się z niego z zamiarem trwałego opuszczenia lokalu i przeniesienia centrum życiowego w nowe miejsce. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, iż organ I instancji bezpodstawnie potraktował treść pisma z 22 czerwca 2012 r. jako zgodę na opuszczenie lokalu, albowiem wyrażona tam zgoda miała charakter jedynie majątkowy i odnosiła się do rzeczy osobistych i objętych wspólnością majątkową. Nadto w ocenie odwołującego organ I instancji całkowicie zignorował treść wyroku rozwodowego, zgodnie z którym ma on prawo do zajmowania największego pokoju. Twierdził, że nie zostało mu udowodnione, że urządził sobie nowe miejsce zamieszkania, a co za tym idzie, że przeniósł tam swoje centrum życiowe. Nie zgodził także się z argumentacją organu, że nie podejmował prób powrotu do miejsca stałego zameldowania, jak również, że nie prosił byłej małżonki o udostępnienie mu klucza do mieszkania w celu zamieszkania w nim. Wskazał, iż nie zajmuje parkingu samochodowego przed spornym lokalem, albowiem w chwili obecnej nie jest właścicielem żadnego pojazdu mechanicznego. Zarzucił, że w prowadzonym postępowaniu całkowicie pominięte zostało wyrażone przez niego stanowisko w sprawie.
Wojewoda Opolski zaskarżoną decyzją z dnia 13 grudnia 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, badając kwestię dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez S. G. stałego miejsca pobytu, wskazał na przeprowadzony w dniu 5 lipca 2012 r. dowód oględzin ww. lokalu, który wykazał, że mieszkanie to jest niezamieszkałe i nie ma w nim rzeczy osobistych będących jego własnością oraz na sporządzoną przez organ w dniu 7 września 2012 r. notatkę służbową uzyskaną od osób zamieszkałych w sąsiedztwie lokalu nr [...] przy ul. [...], z której to wynika, że ww. od kilku miesięcy w nim nie zamieszkuje. Powyższe zdaniem organu świadczy, że mieszkanie przy ul. [...] [...] w [...] nie jest miejscem stałego pobytu S. G., w którym nie mieszka od kilku miesięcy. Organ zwrócił uwagę, iż rozpatrując sprawę pamiętać należy, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, co w rozpatrywanej sprawie nie ma jednak miejsca. S. G. zabrał bowiem swoje rzeczy osobiste, wyłączył w mieszkaniu prąd, zakręcił główny zawór wody, zdemontował dekoder do anteny i telefon, a także tablicę informującą o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie posiada on także kluczy do przedmiotowego lokalu. Odnosząc się do kwestii braku możliwości wejścia przez S. G. do mieszkania z powodu wymiany zamka przez byłą żonę i braku do niego klucza, organ odwoławczy podniósł, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o tym by odwołujący podjął jakiekolwiek skuteczne środki prawne, które umożliwiłyby mu zamieszkanie w miejscu pobytu stałego. Co do znajdującego się w aktach sprawy prawomocnego wyroku rozwodowego, Wojewoda Opolski wypowiedział się, iż nie kwestionuje tego wyroku, ani ustalonego w nim sposobu korzystania z mieszkania, jednak całokształt materiału dowodowego świadczy, że S. G. opuścił sporny lokal i nie podejmował skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót do niego. Jednocześnie argumentował, że jeśli podejmie on skuteczne środki prawne (na przykład dochodząc swoich praw przed sądem powszechnym) zmierzające do jego powrotu do lokalu i faktycznie zamieszka pod tym adresem z zamiarem stałego zamieszkiwania, to nie będzie żadnych przeszkód, aby zameldował się tam ponownie. W chwili obecnej jednak dalsze utrzymywanie zapisu jego zameldowania pod adresem w [...] przy ul. [...] [...] byłoby niezgodne ze stanem faktycznym. Podkreślił, że przepisy ustawy wskazują na typowo rejestracyjny charakter ewidencji ludności, a zameldowanie lub wymeldowanie jest czynnością materialno - techniczną polegającą na rejestracji stanu faktycznego. Ewidencja ludności gromadzi zaś dane o miejscu faktycznego zamieszkiwania i pobytu osób, a nie rozstrzyga spraw życiowych i bytowych i dlatego nie są one przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Dalsze natomiast utrzymywanie zapisu zameldowania S. G., niezgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym byłoby nieprawidłowością i naruszałoby normę określoną w art. 1 ust. 2 ustawy. Ponadto stwarzałoby duże utrudnienie wszystkim organom państwowym i komunalnym, występującym o udostępnienie danych osobowych ze zbiorów meldunkowych. Końcowo, organ odwoławczy nie zgadzając się z twierdzeniem skarżącego dotyczącym bezpodstawnego pominięcia jego stanowiska w sprawie z uwagi na brak formy pisemnej stwierdził, iż wyjaśnienia - swoje stanowisko w sprawie. S. G. powinien był wnieść na piśmie. W kontekście natomiast znajdujących się w aktach sprawy dowodów z przesłuchania strony, W. G. (protokoły z 31 maja 2012 r. oraz 19 czerwca 2012 r.), Wojewoda Opolski odmówił im mocy dowodowej, albowiem Burmistrz Strzelec Opolskich nieprawidłowo poinformował o nich S. G.. W przypadku przesłuchania z dnia 31 maja 2012 r. organ I instancji nie poinformował o jego miejscu i terminie, a w przypadku przesłuchania z dnia 19 czerwca 2012 r. o jego terminie, na 7 dni przed jego dokonaniem. Nieuwzględnienie jednakże tych protokołów nie ma miało, w ocenie organu odwoławczego, wpływu na całość ustaleń organu pierwszej instancji, gdyż zawarte w nich informacje zostały powtórzone przez stronę w dalszym postępowaniu.
Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodził się S. G.. W wywiedzionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust 2 ustawy przez przyjęcie, że skoro skarżący nie przebywa przez ponad trzy miesiące w lokalu, to zachodzą przesłanki do jego wymeldowania - bez rzetelnego zbadania przyczyn powodujących niemożność przebywania w lokalu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji art. 7 K.p.a. Zdaniem skarżącego, organ I Instancji, mając na uwadze pismo z dnia 22 czerwca 2012 r., bezpodstawnie potraktował je jako jego zgodę na opuszczenie spornego lokalu. Zdaniem skarżącego w przedmiotowym piśmie wyraził on jedynie zgodę o charakterze majątkowym dotyczącą rzeczy osobistych lub rzeczy objętych wspólnością majątkową. Nie oświadczył natomiast w nim, że dobrowolnie zaprzestaje w tym lokalu mieszkać. Zaprzeczył także tezie organu, że nie prosił byłej małżonki o udostępnienie mu klucza do mieszkania w celu zamieszkania w nim. Podniósł, iż była małżonka nie wykonuje wyroku rozwodowego, zgodnie z którym ma on prawo do zajmowania największego pokoju oraz wspólnego korzystania z kuchni, łazienki i przedpokoju spornego lokalu. W ocenie skarżącego, wyłączenie w mieszkaniu prądu, zakręcenie głównego zaworu wody, zdemontowanie dekodera do anteny i telefonu, nie mogło też świadczyć o dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu. Nadto wskazując, iż organ I instancji całkowicie pominął jego stanowisko w sprawie, a organ drugiej II instancji uznał takie działanie za prawidłowe, zarzucił naruszenie art. 8 K.p.a. Twierdził, że to naruszenie doprowadziło do błędnej oceny materiału dowodowego i niezasadnego uznania dobrowolności oraz trwałości opuszczenia przez niego lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] [...]. Końcowo poinformował, iż w dniu 2 stycznia 2013 r. został przez niego złożony w Sądzie Rejonowym w [...] pozew o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń posiadania w stosunku do spornego lokalu. Wyjaśnił, że wniesiony na podstawie art. 344 k.c. pozew zmierza do powrotu do przedmiotowego lokalu, w związku z czym organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę ww. przepisu pozwalającego na dochodzenie ochrony posiadania przed Sądem w ciągu roku od chwili jego naruszenia. W konsekwencji uznał, że dopiero po upływie tego terminu i nieskorzystania z ochrony wynikającej z ww. przepisu, organy mogłyby być uprawnione do wyrażenia takiego stanowiska, jak w zaskarżonych decyzjach.
Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 11 marca 2012 r., W. G. oświadczyła, iż skarżący od co najmniej 10 miesięcy zamieszkuje w mieszkaniu swoich rodziców przy ul. [...] w [...], w którym znajduje się jego centrum życiowe. Potwierdziła, że skarżący dobrowolnie opuścił mieszkanie i zabrał z niego wszystkie rzeczy.
W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2013 r., uczestniczka postępowania jako dowód słusznego wymeldowania z miejsca stałego pobytu przedłożyła postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 18 marca 2013 r., o sygn. akt [...], zmieniające postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt [...], w ten sposób, że wniosek S. G. o udzielenie zabezpieczenie powództwa o ochronę naruszonego posiadania został oddalony.
Na rozprawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Wskazał, że wydany wyrok rozwodowy stworzył określone prawo po stronie skarżącego i z tego tytułu powinno być ono respektowane. Dodał, że sprawa o ochronę posiadania toczy się przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...]. Skarżący natomiast podtrzymał argumenty, że w dalszym ciągu nie ma dostępu do mieszkania z powodu wymiany zamków, a fakt ten zgłaszał na policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej na dzień jej wydania.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej zwanej także ustawą). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W ocenie Sądu, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy do wymeldowania S. G. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] [...] zostały prawidłowo poczynione na podstawie wystarczającego materiału dowodowego i właściwie ocenione, a wydane w sprawie decyzje w niczym nie uchybiają zarówno przepisom prawa materialnego, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić naruszenia art. 7 oraz 8 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy.
Z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jednoznacznie wynika, że organ jest zobligowany do wymeldowania osoby z pobytu stałego jeśli stwierdzi, że osoba ta opuściła to miejsce bez wymeldowania. Pobytem stałym, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem chodzi tutaj o lokal, w którym dana osoba zamieszkuje i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobowe i majątkowe, a więc lokal, w którym znajduje się jej centrum życiowe.
Jedyną przesłanką wymeldowania jest zatem opuszczenie przez osobę miejsca pobytu stałego, przy czym opuszczenie to musi mieć charakter trwały, dobrowolny i wynikać z własnej woli.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżący nie zamieszkuje pod stałym adresem zameldowania, przy ul. [...] [...] w [...], co najmniej od maja 2012 r. Fakt niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w toku postępowania przed organami administracji potwierdzony został w protokole oględzin z dnia 5 lipca 2012 r., jak również przez osoby zamieszkałe w sąsiedztwie tego lokalu - w sporządzonej przez organ notatce służbowej z dnia 7 września 2012 r. Okoliczność niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Co więcej, w niniejszej sprawie sam skarżący nie kwestionuje, opuścił lokal, twierdzi jednak, iż nie miało ono charakteru trwałego, ani dobrowolnego. Kwestią sporną, a zatem wymagającą wyjaśnienia, jest to, czy opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny i trwały.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący zabrał swoje rzeczy z przedmiotowego lokalu wskutek zawezwania go przez stronę, pismem z dnia 6 kwietnia 2012 r., do opuszczenia jej mieszkania. Skarżący, wyprowadzając się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], zabrał z niego większość swoich rzeczy osobistych, wyłączył w nim prąd, zakręcił główny zawór wody, zdemontował dekoder do anteny i telefon, a także tablicę informującą o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Natomiast w zaadresowanym do byłej małżonki piśmie z dnia 22 czerwca 2012 r. oświadczył, iż zrzeka się na jej rzecz wszystkich pozostawionych rzeczy. Takie oświadczenie skarżącego w korelacji z faktycznym opuszczeniem tego lokalu świadczy, w ocenie Sądu, że w dacie opuszczania lokalu skarżący dokonał tego dobrowolnie, a jego zamiarem było trwałe zerwanie więzi z miejscem stałego zamieszkania. Na ocenę dobrowolności czy trwałości opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu nie miała natomiast wpływu wymiana zamków przez W. G., gdyż nastąpiła już po wyprowadzeniu się skarżącego. Skarżący nie podjął zaś żadnych kroków prawnych, które wskazywałyby, iż nie zgadza się z taką sytuacją. Sam fakt istnienia konfliktu między skarżącym i uczestnikiem postępowania nie powoduje zaś podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że nieskorzystanie we wskazanym czasie z tego środka prawnego świadczy o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, LEX nr 79243; z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954; z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937). Ponadto dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania. Z brzmienia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy nie wynika, by w każdym przypadku koniecznym było ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu. W orzecznictwie ukształtowało się także stanowisko, że nawet jeżeli przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, a opuszczenie trwa odpowiednio długo i gdy osoba usunięta z lokalu nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, to organ administracji zobowiązany jest do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro osoba ta czynności tej sama nie dopełniła (vide: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1973/10; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09; wyrok NSA z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 281/09; wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1908/08) - dostępne na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia. nsa.gov.pl.
Stosownie do prezentowanych w orzecznictwie poglądów, zdaniem Sądu, organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie miał zatem podstawy prawne do przyjęcia, iż nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W aktach sprawy, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, brak jest dokumentów świadczących o tym, że skarżący podjął jakiekolwiek skuteczne środki prawne, które umożliwiłyby mu zamieszkanie w miejscu pobytu stałego. Dostrzec należy, że skarżący przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie wystąpił do sądu cywilnego o przywrócenie stanu posiadania, co mogłoby umożliwić mu powrót do mieszkania i co oznaczałoby zarazem, że stan faktyczny wynikający z zachowania byłej żony traktuje jako tymczasowy, z którym się nie pogodził i czyni prawne starania o powrót do tego mieszkania. Wniesienie przez skarżącego pozwu o przywrócenie posiadania nastąpiło dopiero w dniu 2 stycznia 2013 r., a więc już po wydaniu przez Wojewodę zaskarżonej decyzji z dnia 13 grudnia 2012 r., i w związku z tym fakt ten nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Przyjdzie jeszcze raz nadmienić, że przedmiotowa sprawa oceniana jest według stanu prawnego i faktycznego na dzień wydania decyzji przez organ II instancji. Fakt wniesienia pozwu o przywrócenie posiadania przymusowo opuszczonego lokalu po wydaniu przez Wojewodę decyzji w przedmiocie wymeldowania nie ma wpływu na rozstrzygnięcie skargi na tę decyzję (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2311/10, LEX nr 1138136). W dacie orzekania przez organ odwoławczy skarżący bezspornie nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] [...] w [...] od ponad trzech miesięcy i wówczas nie podjął właściwych działań prawnych umożliwiających powrót do tego lokalu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadnie zatem Wojewoda uznał, że zgromadzony w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie zaistnienia wobec skarżącego przesłanki uzasadniającej jego wymeldowanie z przedmiotowego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy.
Słusznie także organ odwoławczy stwierdził, że dopóki skarżący nie zamieszka ponownie w przedmiotowym lokalu, brak jest podstaw faktycznych i prawnych do utrzymywania fikcji jego stałego zameldowania w tym lokalu – bowiem zameldowanie odpowiadać musi rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Należy mieć na uwadze, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i potwierdza jedynie stan faktyczny, że określona osoba nie przebywa w danym lokalu. Jej wykonanie polega na technicznym wykreśleniu wpisu w ewidencji ludności. Zameldowanie lub wymeldowanie nie rodzi żadnych praw właścicielskich do lokalu, którego meldunek dotyczy - praw tych należy dochodzić w innym trybie.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy obliguje organ do wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby już po upływie trzech miesięcy od daty opuszczenia miejsce pobytu stałego i niedopełnieniem obowiązku wymeldowania się. W świetle tego przepisu bezpodstawny jest zarzut skargi, iż w okresie kiedy osoba jest uprawniona do wytoczenia powództwa o przywrócenie posiadania, decyzja o wymeldowaniu nie powinna być wobec niej wydawana. Nadto wydanie decyzji o wymeldowaniu nie uniemożliwia wytoczenia takiego powództwa, co zresztą skarżący uczynił. Wskazać jednie należy, że w przypadku uwzględnienia przez sąd powszechny powództwa i przywrócenia posiadania danego lokalu osobie, która została wcześniej z niego wymeldowana decyzją organu administracji, nie ma przeszkód do ponownego zameldowania tej osoby w danym lokalu, o ile zamierza ona tam nadal na stałe zamieszkiwać.
Sąd doszedł również do przekonania, iż podniesiony przez skarżącego zarzut w zakresie nierespektowania przez organy meldunkowe prawomocnego wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w [...] z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt [...], w którym ustalony został sposób korzystania z przedmiotowego lokalu w ten sposób, że S. G. uprawniony został do korzystania z największego pokoju kuchni, łazienki i przedpokoju, jest także zarzutem bezzasadnym. Ustalony w ww. wyroku sposób korzystania ze spornego mieszkania nie podlega bowiem ocenie organu w postępowaniu o wymeldowanie, a skarżący ochrony tego prawa może dochodzić jedynie przed sądem powszechnym.
Odnosząc się natomiast do zarzutu pominięcia w toku postępowania pierwszoinstancyjnego stanowiska skarżącego z uwagi na brak zachowania formy pisemnej, zauważyć należy, że skarżący wielokrotnie w kierowanych do tego organu pismach z dnia: 18, 27 czerwca, 16 lipca i 13 sierpnia 2012 r., informując o wymianie zamka do drzwi wejściowych przez byłą małżonkę oraz o nierespektowaniu przez nią wyroku rozwodowego, wyrażał w nich swoje stanowisko w sprawie. W konsekwencji skarżący nie może zatem twierdzić, iż jego stanowisko zostało całkowicie pominięte, tym bardziej, że dwukrotnie przed tym organem odmówił składania w sprawie wyjaśnień, a organ ten w wydanej decyzji szczegółowo odniósł się do podnoszonych w ww. pismach okoliczności. Okoliczności te zostały zresztą później powtórzone przez S. G. również w odwołaniu. Zgodzić się także należało z organem odwoławczym co do oceny znajdujących się w aktach sprawy dowodów z przesłuchania W. G. (protokoły z dnia 31 maja 2012 r. oraz z dnia 19 czerwca 2012 r.), a także z tym, iż ich
nieuwzględnienie nie ma miało wpływu na całość ustaleń organu pierwszej instancji.
Tym samym, w ocenie Sądu, stwierdzone naruszenia nie mają charakteru na tyle istotnego, aby można było uznać, że mogłyby mieć wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem wynika z powyższych rozważań, w sprawie bezspornie ustalono przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy uzasadniające, orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego. Wydane w tym zakresie orzeczenia odpowiadają prawu. W konsekwencji tut. Sąd nie stwierdził w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego też, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło