II SA/Op 604/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 63/14, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, na wniosek M. M. reprezentowanego, jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona, przez kuratora J. M., przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. Pismem z dnia 9 września 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała, że w ramach przyznanego prawa pomocy w sprawie sygn. akt II SO/Op 63/14 pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczony został radca prawny A. C. W dniu 7 listopada 2014 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik złożył za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skargę, na decyzję z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], oraz "Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania". W uzasadnieniu wniosku wskazał, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem dowiedział się w dniu 10 września 2014 r. i z aktami sprawy nie mógł się niezwłocznie zapoznać w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu, gdyż zostały one przesłane do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie, gdyż skarga nie została wniesiona przez pełnomocnika w terminie 30 dni od daty dowiedzenia się o ustanowieniu go pełnomocnikiem, a z treści skargi nie wynika, aby skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Na wezwanie Sądu, pełnomocnik w piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. wyjaśnił, że omyłkowo wniósł do Kolegium skargę - datowaną na dzień 10 października 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia - na decyzję tego organu z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego, zamiast na decyzję z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Przyczyną błędnego określenia w tej skardze zaskarżonej decyzji był fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy kurator skarżącego wskazała jako numer decyzji, którą chce zaskarżyć "[...]". O powyższej omyłce dowiedział się z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Kolegium, przeprowadzonej w połowie października 2014 r., a z aktami sprawy dotyczącymi decyzji z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], zapoznał się w dniu 20 października 2014 r., natomiast skargę wysłał w dniu 7 listopada 2014 r. Pełnomocnik wskazał też, że cofnął wcześniej wniesioną skargę i w załączeniu przesłał kopie skargi na decyzję z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego oraz wniosku o przywrócenie terminu, zawarte w pismach datowanych na 10 października 2014 r., opatrzone prezentatą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z datą 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na gruncie powołanych przepisów wskazać należy, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, zawitym, a dokonanie czynności po upływie tego terminu jest bezskuteczne. Jak podkreśla się w orzecznictwie, termin ten nie biegnie na nowo po ustanowieniu dla strony pełnomocnika z urzędu (por. postanowienia NSA: z 6 kwietnia 2011 r., I OZ 218/11; z 26 stycznia 2010 r., II GZ 213/09, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skuteczne wniesienie skargi po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie wtedy, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Stosownie do treści art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1 i 3). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zaznaczyć przy tym trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie i może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe; pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że kurator skarżącego zwrócił się bezpośrednio do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi na oznaczoną decyzję. Takie działanie strony skarżącej było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., według którego prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Dokonując oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dostrzec należy, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy kurator skarżącego, wskazując decyzję, którą chce zaskarżyć, wskazała jej datę, tj. 10 lipca 2014 r. oraz numer [...], przy czym w liczbie [...] odręcznie poprawiła cyfrę [...] na cyfrę [...]. Ponadto, określając przedmiot decyzji w rubryce 3.5 wniosku wskazała zasiłek celowy, a w uzasadnieniu wniosku - zasiłek okresowy. Nie dysponując aktami administracyjnymi sprawy, które przesyłane są przez organ wraz z ze skargą, Sąd przyjął, że przedmiotem decyzji jest zasiłek okresowy i taki przedmiot został wskazany w postanowieniu o przyznaniu prawa pomocy z dnia 29 sierpnia 2014 r. Odnotować też trzeba, że w dniu 30 września 2014 r. ustanowiony pełnomocnik skarżącego złożył do tut. Sądu wniosek o wydanie kserokopii z akt sądowych sprawy II SO/Op 63/14, w tym kopii wniosku o przyznanie prawa pomocy, który zawierał wyżej opisane omyłki. Wnioskowane dokumenty zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 8 października 2014 r. Przedłożona w sprawie dokumentacja świadczy o tym, że po dowiedzeniu się w dniu 10 września 2014 r. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, w dniu 10 października 2014 r. złożył on skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jednak uczynił to popełniając oczywiste omyłki, które wynikały z mogących wprowadzić w błąd rozbieżności w oznaczeniach co do numeru decyzji oraz jej przedmiotu. Omyłki te były spowodowane poprawkami numeru decyzji we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wskazywaniem w nim dwóch różnych przedmiotów decyzji z dnia 10 lipca 2014 r., co również skutkowało początkowo przyjęciem przez Sąd, nie dysponujący przed wniesieniem skargi aktami administracyjnymi sprawy, że przedmiotem decyzji jest zasiłek okresowy. Ostatecznie, kierując się numerem wskazanym we wniosku, należało przyjąć, że jego przedmiotem jest decyzja z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], w sprawie zasiłku celowego, a nie decyzja z tej samej daty w sprawie zasiłku okresowego. W związku z wyjaśnieniem błędnego oznaczenia skarżonego aktu we wniesionej skardze z dnia 10 października 2014 r., pełnomocnik po zapoznaniu się z aktami administracyjnymi sprawy w dniu 20 października 2014 r., wniósł w dniu 7 listopada 2014 r. skargę na właściwą decyzję z 10 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Skarga ta wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w dniu 12 listopada 2014 r., o czym świadczy data prezentaty. Ponadto, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że wraz z tą skargą pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, opatrzony datą 31 października 2014 r., który znajduje się w aktach administracyjnych przedłożonych przez Kolegium. Wprawdzie został on zatytułowany "Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania", to jednak zawarto w nim jednoznaczne stwierdzenie, że pełnomocnik wnosi "o przywrócenie przez Sąd terminu do wniesienia skargi". Ponadto, powołana została prawidłowa sygnatura akt sądowych SO/Op 63/14, jak również data skarżonej decyzji oraz właściwy jej przedmiot, czyli zasiłek celowy, a także data i numer decyzji organu pierwszej instancji. W końcowej części wniosku wskazano, że wraz z wnioskiem złożona jest skarga na decyzję. Na wniosku tym widnieje prezentata Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z datą 12 listopada 2014 r., czyli tożsama z zamieszczoną na egzemplarzu skargi, co dowodzi, że obydwa pisma wpłynęły do Kolegium jednocześnie. W kwestii wniesienia w rozpoznawanej sprawie skargi i wniosku w dniu 7 listopada 2014 r., przyjdzie odnotować, że pełnomocnik wykazał także, iż w istocie dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji w sprawie skarżonej decyzji z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego, dopiero w dniu 20 października 2014 r., a zatem liczony od tego dnia trzydziestodniowy termin upływał w dniu 19 listopada 2014 r. Pełnomocnik, mieszcząc się w tym terminie, dokonał czynności wniesienia skargi i wraz z nią złożył wraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, zważywszy okoliczności sprawy i wszystkie czynności podejmowane przez pełnomocnika, Sąd uznał, że omówione wyżej rozbieżności w oznaczeniu numeru i przedmiotu decyzji, do której zaskarżenia został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, doprowadził do przedłużenia czasu zapoznania się pełnomocnika z aktami administracyjnymi właściwej sprawy do dnia 20 października 2014 r. W tych okolicznościach siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a., oznaczałoby, iż termin do dokonania przez adwokata ustanowionego z urzędu czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu), powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, LEX nr 1417337). Należy mieć też na uwadze, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło zatem przed wniesieniem skargi, w związku z czym w dacie ustanowienia pełnomocnika Sąd nie był w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, której miała dotyczyć skarga, gdyż znajdowały się one w dyspozycji organów pierwszej i drugiej instancji. W oparciu o całokształt okoliczności sprawy stwierdzić przyjdzie, że argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego może stanowić pozytywną przesłankę uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest zachowanie się samej strony, która - jak to wynika z akt sprawy - w dniu 4 sierpnia 2014 r. złożyła wniosek o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi na decyzję otrzymaną w dniu 1 sierpnia 2014 r., zatem czynności tej dokonała niezwłocznie, tj. trzy dni po otrzymaniu decyzji, którą zamierzała zaskarżyć. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że uprawdopodobnione zostało, iż zarówno po stronie skarżącej, jak i jej pełnomocnika, brak było winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zachowany został jednocześnie wymóg formalny wynikający z art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.