II SA/Op 635/14

WyrokWSA w Opolu2015-10-08

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Teresa Cisyk, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele działek sąsiednich, którzy nie brali udziału w postępowaniu o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, posiadają interes prawny uzasadniający wznowienie tego postępowania, zwłaszcza gdy roboty budowlane dotyczyły przebudowy wnętrza budynku i nie oddziaływały na sąsiednie nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazali istnienia interesu prawnego w byciu stroną postępowania o wznowienie robót budowlanych, ponieważ roboty te dotyczyły przebudowy wnętrza budynku i nie oddziaływały na sąsiednie nieruchomości w sposób uzasadniający ich przymiot strony. Brak wykazania interesu prawnego, mimo wezwania organu, skutkował odmową uchylenia decyzji. Dodatkowo, stwierdzono upływ terminu z art. 146 § 1 K.p.a., co uniemożliwiało merytoryczne orzekanie w sprawie. Skarga K. P. została odrzucona z powodu nieuiszczenia należnego wpisu.
Stan faktyczny
Skarżący K. P., B. P. i S. P. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 2002 r. o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, gdyż roboty dotyczyły wnętrza budynku i nie oddziaływały na sąsiednie działki. Dodatkowo, stwierdzono upływ terminu z art. 146 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B. P. i S. P., a odrzucił skargę K. P. z powodu nieuiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
1) oddalił skargę B. P. i S. P., 2) odrzucił skargę K. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi K. P., B. P. i S. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postepowania, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych 1) oddala skargę B. P. i S. P., 2) odrzuca skargę K. P. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. P., B. P. i S. P. jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 14 sierpnia 2014 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 marca 2002 r. o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 7 lipca 2014 r. K. P., B. P. i S. P. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich o wznowienie postępowań w sprawach o nr [...] i [...]. Wskazali, że informację o prowadzeniu tych postępowań uzyskali od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. Wezwaniem z dnia 15 lipca 2014 r., organ wezwał S. P. o przedłożenie oryginałów lub urzędowo poświadczonych odpisów pełnomocnictw wskazujących na umocowanie do występowania o wznowienie postępowania w określonych numerach spraw w imieniu B. P. oraz K. P. W dniu 16 września 2014 r. został uzupełniony ww. brak. W dniu 28 lipca 2014 r. S. P., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik zgłosił ponownie do protokołu wniosek o wznowienie postępowania wskazując jako podstawę wznowienia brak udziału strony w postępowaniu o wskazanych numerach nr [...] i [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich na podstawie informacji uzyskanej w formie elektronicznej w dniu 4 sierpnia 2014 r. od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu ustalił, że wnioskodawcy dokonali odbioru pisma ww. organu, którego dotyczyło zapytanie PINB w Strzelcach Opolskich w dniu 7 lipca 2014 r. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich wznowił postępowanie w sprawie o znaku [...] zakończone decyzją z dnia 4 marca 2002 r., którą udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania oparty został o przesłankę wymienioną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uruchamia postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście istnieje, a nie do merytorycznego załatwienia sprawy. Pismem z dnia 7 sierpnia 2014 r. organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie na podstawie, jakich przepisów prawa wnioskodawcy wywodzą posiadanie przymiotu strony w sprawie zakończonej decyzją z dnia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich. Organ wskazał jednocześnie na przepis art. 28 K.p.a. i rozumienie pojęcia interesu prawnego. Podał także, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w ww. zakończonym postępowaniu. W odpowiedzi na powyższe organ, w piśmie strony z dnia 12 sierpnia 2014 r. uzyskał informację, że brak jest po stronie organu umocowania prawnego do tego typu żądań i stąd też nie zostanie w tym zakresie udzielona odpowiedź. Jednocześnie pełnomocnik wnioskodawców i zarazem strona stwierdziła, że działania organu są sprzeczne z obowiązującymi przepisami K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich decyzją z 14 sierpnia 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 4 marca 2002 r., nr [...], o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu przebiegu postępowania i podejmowanych przez organ czynności oraz po przytoczeniu art. 148, art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 i 2, art. 146 K.p.a. stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka przedawnienia, gdyż upłynął okres 5 lat od daty doręczenia decyzji z dnia 4 marca 2002 r. W przedmiotowej sprawie brak jest nadto wystąpienia przesłanek pozwalających do przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy. Argumentował, że z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić jedynie strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a., uzasadniającego jej udział. Podał nadto organ, że wnioskodawcy pomimo wezwania nie wskazali na jakiej podstawie twierdzą, że posiadają przymiot strony. Stwierdził również, przywołując orzecznictwo sądowe, że odmowa uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. jest wyłącznie rezultatem stwierdzenia przez właściwy organ braku podstawy wznowieniowej, która stanowiła podstawę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji odwołujący argumentowali, że podstawę wznowienia postępowania stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i stąd też w sprawie logicznym było, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek odwołujących, czyli wniosek stron postępowania. Zaszła zatem, jak to określili koniunkcja, która skutkowała wznowieniem postępowania. Niezrozumiałym dla nich jest więc ciągłe podważanie przez organy przymiotu strony postępowania i praw z tego wynikających. Zdaniem odwołujących, organ w sposób nieodpowiedni interpretuje uzasadnienie wyroku WSA w Opolu o sygn. akt II SA/Op 174/14, gdyż w postępowaniu związanym z samowolnym wykonaniem robót budowlanych krąg stron ustalany jest na podstawie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. i jest szerszy niż w przypadku wydania pozwolenia na budowę. W przypadku art. 28 K.p.a. chodzi o możliwość wpływu postępowania na interes prawny czy obowiązek podmiotu, nie zaś pewność zaistnienia takiego wpływu. Odwołujący domagali się nadto ukarania dyscyplinarnego pracownika, który jest odpowiedzialny za ten stan rzeczy. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października 2014 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 14 sierpnia 2014 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 marca 2002 r. o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz przytoczeniu przepisów art. 16 § 1 K.p.a., art. 145 § 1 - 145 b K.p.a., art. 148 § 1 K.p.a., art. 151 § 1 i 2 K.p.a., omówieniu granic postępowania w sprawie o wznowienie postępowania, kwestii trybu i terminu wniesienia podania o wznowienie, organ odwoławczy wskazał, że negatywną przesłankę uchylenia decyzji w ramach wznowionego postępowania wprowadzają przepisy art. 146 § 1 i § 2 K.p.a. Wystąpienie tych okoliczności ogranicza możliwości organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Organ uzasadniał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawcy dochowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz, że wniosek spełniał ustawowe wymagania formalne i kwalifikował się do merytorycznego rozpoznania. W sprawie wystąpiła jednak negatywna przesłanka uchylenia decyzji, polegająca na upływie pięcioletniego okresu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. oraz zaistniał brak podstawy wznowieniowej postępowania. Z zestawienia daty wydania decyzji z dnia 4 marca 2002 r. w postępowaniu zwykłym, która doręczona została inwestorowi w dniu 4 marca 2002 r. i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania z 14 sierpnia 2014 r. wynika, że w chwili orzekania przez organ administracji I instancji wyłączona była możliwość uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a, a w sprawie istniała jedynie możliwość orzekania na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., tj. stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Jednakże wobec ustalenia braku wystąpienia w przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym przesłanki wskazywanej przez wnioskodawców, a zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w powiecie strzeleckim zobowiązany był wydać decyzję odmawiają uchylenia decyzji z dnia 4 marca 2012 roku. Podał nadto, organ odwoławczy, że roboty budowlane związane z przebudową budynku przy ul. [...] w [...] zostały wykonane wewnątrz budynku i nie oddziaływują na działki sąsiednie, w związku z powyższym właścicielom działek sąsiednich nie przysługuje przymiot strony postępowania. Uzasadniając taką ocenę wyjaśnił rozumienie interesu prawnego, przywołał treść przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i stwierdził, że roboty budowlane polegające na przebudowie wnętrza istniejącego budynku nie oddziaływują na sąsiednie nieruchomości, w sposób ograniczający możliwości ich zabudowy i stad też nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, co w konsekwencji powoduje, że właścicielom działek sąsiednich nie przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu zwykłym. Organ II instancji odniósł się również do zarzutów odwołania i argumentował, że wprawdzie odwołujący powołują się w zakresie interesu prawnego na przepis art. 28 K.p.a., lecz nie wskazują przy tym z jakich przepisów wywodzą fakt posiadania interesu prawnego. W skardze pełnomocnik skarżących i skarżący jednocześnie wniósł o uchylenie decyzji nr [...] Opolskiego Wojewódzkiego Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Budowlanego w powiecie strzeleckim nr [...] z dnia 14 sierpnia 2014 r. o znaku [...] w sprawie pozwolenia na kontynuowanie samowolnie rozpoczętych prac budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ul. [...] na działce nr a (stanowią one przedmiot niniejszego postępowania) jak i decyzji nr [...] Opolskiego Wojewódzkiego Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Budowlanego w powiecie strzeleckim nr [...] z dnia 14 sierpnia 2014 r. w sprawie wznowienia na wniosek stron postępowań dotyczących pozwolenia na użytkowanie samowolnie przebudowanego lokalu i uznanie ich za strony tych postępowań, a w konsekwencji wydania aktu administracyjnego, na które służyłoby im, jako stronie, prawo odwołania. Domagał się nadto zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zarzucił decyzjom naruszenie art. 77 § 1 i 4 K.p.a., art. 28 K.p.a. oraz "innych art. K.p.a." w związku z art. 80 K.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy i stwierdzeniu, że rożni się on nieco od ustaleń zawartych w zaskarżanej decyzji organu odwoławczego podał, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wnioskodawcy dochowali termin miesięczny do wniesienia podania o wznowienie postępowania i wznowił postępowanie w sprawie. Celem wznowienia postępowania było wyjaśnienie posiadania przez wnioskujących przymiotu strony, a to wobec wskazania jako podstawy wniosku art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Podniósł, że dla odwołujących niezrozumiałe jest ciągłe podważanie posiadania przez nich interesu prawnego i praw wynikających z toczących się postępowań. Podał nadto, że organ I instancji nie umie odpowiednio zinterpretować uzasadnienia wyroku WSA w Opolu zapadłego w sprawie o sygn. akt II SA/Op 174/14. Stwierdził, że w ustaleniach organu odwoławczego brak jest stwierdzenia, że sporne postępowanie dotyczyło wykonania robót budowlanych bez pozwolenia, czego konsekwencją było postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie części samowolnie przebudowanego budynku na działce a w [...], które wiązało się ze zmianą i przebudową nie tylko części wewnętrznych, ale także gabarytów zewnętrznych obiektu. Nieprawdziwe jest więc stanowisko OWINB, że roboty budowlane związane z przebudową budynku przy ul. [...] w [...] zostały wykonane wewnątrz budynku i nie oddziaływują na działki sąsiednie, w związku z powyższym właścicielom działek sąsiednich nie przysługuje przymiot strony postępowania. Zdaniem skarżących, organ pomijając fakt samowoli budowlanej, wywodził prawo bycia stroną postępowania z prawa budowalnego, chociaż nie stwierdza tego w sposób bezpośredni a wręcz unika takiego stwierdzenia jak samowola budowlana. Tymczasem w wypadku samowoli budowlanej, a z taką mamy tu do czynienia w sprawie, prawo bycia stroną postępowania winno się wywodzić z kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 28 K.p.a. Akcentował, że interes prawny skarżących wynika nie tylko z bezpośredniego sąsiedztwa, ale również z ciągłego łamania ich praw np. poprzez notoryczny hałasu pochodzącego z otworów okiennych i drzwiowych, zajęciu części drogi dojazdowej do ich działek, uciążliwości prowadzonej w obiekcie działalności m.in. poprzez odprowadzanie wód opadowych poza teren działki częściowo na ich posesję, zakłócanie ciszy nocnej, odór z pojemników na śmieci, lokalizacja kotłowni i wejścia do niej w odległości mniejszej niż 4 m, stwarzanie realnego zagrożenia pożarowego, wzmożony ruch samochodowy, usytuowanie parkingów niezgodne z przepisami co prowadzi do utrudnień w dojazdach do działki b i c. Zauważył, że zapytanie organu I instancji było obarczone błędami prawnymi takimi jak: brak umocowania prawnego; PINB był i jest w posiadaniu dokumentów stwierdzających brak pozwolenia prawnego na przebudowę całości tego obiektu [...] działka a w [...]; PINB prowadził już postępowanie samowoli budowlanej na tym terenie dotyczącej budynku gospodarczego, który to znajdował się między ścianą przedmiotowej sali a murem granicznym działki c, a więc doskonale zna lokalizację obiektu; lapidarnie stwierdzono nieposiadanie przez skarżących statusu strony postępowania czym naruszono obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; organ jest w posiadaniu wystarczającej ilości dowodów i dokumentów do stwierdzenia, na ich podstawie, stanu faktycznego, pomimo to żąda od strony udowodnienia tego, że jest się stroną postępowania co narusza art. 74 § 4 K.p.a.; PINB i OWINB niewłaściwie ustalił, kto winien być stroną tego postępowania. Zdaniem skarżących, stronami tego postępowania winni być właściciele działek sąsiednich tzn. nr d i e oraz Wojewoda Opolski, jako właściciel drogi [...], Powiat, jako właściciel drogi [...] i Gmina Strzelce Opolskie, jako właściciel działki f, g. W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, podnosząc tę samą argumentację co w wydanej przez siebie decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. skarżący S. P. (solidarnie) zwolniony został z obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 14 sierpnia 2014 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 marca 2002 r. o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógłby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej jako K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istota zarzutów skargi sprowadza się do twierdzenia, że wadliwe jest stanowisko organów administracji co do braku po stronie skarżącej interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., którego istnienie jest niezbędne do wydania decyzji o stwierdzeniu podjęcia decyzji administracyjnej z dnia 4 marca 2002 r. z naruszeniem prawa. W sprawie dostrzec należy także to, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 marca 2002 r. o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może nastąpić tylko na żądanie strony (art. 147 zd. drugie K.p.a.). Ustawodawca zakreślił jednocześnie w przepisie art. 148 K.p.a. terminy warunkujące skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie, ze względu na podnoszone przez skarżących okoliczności w podaniu o wznowienie postępowania, potwierdzone informacją Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 4 sierpnia 2014 r., zasadnie organ I instancji uznał, że należało wydać postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a, gdyż dochowany został termin z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Wydanie przez organ I instancji postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie, wbrew stanowisku skarżących nie oznaczało jednak, że zostali uznani oni za stronę wznowionego postępowania. Podana we wniosku o wznowienie podstawa wznowienia postępowania wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania, które nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie w rozpoznawanej sprawie. W przedmiotowej sprawie wymóg ten dotyczył oceny zaistnienia bądź nie ustawowych przesłanek pozwalających na wzruszenie ostatecznej decyzji na podstawie przesłanek wskazanych przez skarżących, tj. bycia stroną. Konsekwencją uznania skarżących za stronę postępowania, byłoby dopiero przejście do merytorycznego badania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Inaczej mówiąc jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ponadto zawiera stwierdzenie, że składający podanie o wznowienie podmiot uważa, że przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia, które winno nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może weryfikować twierdzenia strony dotyczące jej interesu prawnego w zakończonym postępowaniu zwykłym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 218/14 –Lex 1503084). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić trzeba, że skarżący, ani we wniosku o wznowienie, ani też w protokole zawierającym taki wniosek nie wskazali żadnych prawnomaterialnych podstaw przysługującego im interesu prawnego. Okoliczności wskazujących na istnienie interesu prawnego nie wskazali także, pomimo wezwania w tym zakresie przez organ I instancji. Pełnomocnik skarżących i zarazem skarżący ustosunkował się wprawdzie do doręczonego mu wezwania, lecz w odpowiedzi na nie stwierdził, że brak jest po stronie organu umocowania prawnego do tego typu żądań i stąd też nie zostanie w tym zakresie udzielona odpowiedź. Jednocześnie pełnomocnik wnioskodawców i zarazem strona stwierdziła, że działania organu są sprzeczne z obowiązującymi przepisami K.p.a. (v. odpowiedź z dnia 12 sierpnia 2014 r.). Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 324/12 - Lex nr 1356315, stwierdził, że obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na składającym wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i Sąd w niniejszym składzie podziela to stanowisko. Stąd też mając na uwadze, że postępowanie w sprawie toczyło się w ramach wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w budynku usługowym (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), ustalenia interesu prawnego skarżących należało dokonać na podstawie normy wynikającej z art. 28 K.p.a. W celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego, w każdej z prowadzonych przez organ spraw, wymaga bowiem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto aktualny, a zatem uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 458/10 i wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1916/12 orzeczenia.nsa.gov.pl). Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Inaczej mówiąc istnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z ustalenie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00, wyrok NSA z 13 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2312/99 – http://www.nsa.gov.pl). W sprawie nie bez znaczenia pozostaje, że organy dokonując oceny przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w budynku w usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a dokonały oceny istnienia interesu skarżących w kontekście przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), który stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Art. 5 ust. 1 pkt 9 przewidywał natomiast (do dnia 9 marca 2015 r. – por. art. 43 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. - Dz. U. z 2014 r. poz. 1200), że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że dotyczy on obiektów dopiero projektowanych, a nie tych które już istnieją i sposobu korzystania z nich. W sprawie poza sporem jest, że budynek usługowy w [...] nie był obiektem nowobudowanym, lecz takim, który już istniał, a postępowanie naprawcze związane było z samowolnie wykonanymi robotami w tym obiekcie. Z treści decyzji wydanej w toku postępowania zwykłego, a której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie wynika, aby to postępowanie zwykłe zakończone decyzją z dnia 4 marca 2002 r. dotyczyło robót wykonanych na zewnątrz budynku. Co więcej, zdaniem Sądu, chroniony interes osób trzecich nie może naruszać prawa użytkownika obiektu, ani też inwestora do dokonywania zmian parametrów użytkowych, remontów, czy też innych prac w tym obiekcie. Tym samym, to skarżący winni wykazać zaistnienie okoliczności utrudniających lub uniemożliwiających korzystanie z własnej nieruchomości i to wywołane nie funkcjonowaniem całego obiektu, lecz zakresem robót objętych decyzją, co do której złożyli wniosek o wznowienie postępowania. Inaczej mówiąc, właściciel nieruchomości sąsiedniej, a takimi są skarżący, chcąc zakwestionować wykonanie robót wynikających z decyzji z dnia 4 marca 2002 r. i uzyskać przymiot strony w tym postępowaniu zwykłym winni wykazać, że oddziaływują one na sposób zagospodarowania i korzystania z ich nieruchomości , a interesu prawnego upatrują w konkretnie wskazanym naruszeniu norm prawa materialnego. Wobec niewskazania przez skarżących żadnych okoliczności (w tym i nawet braku wskazania na sąsiadowanie nieruchomości), które pozwalałyby organ odnaleźć inne normy prawa materialnego (poza przepisami prawa budowlanego) i zakwalifikować je jako uzasadniające interes prawny skarżących zasadnie organ uznał, że skarżący nie wykazali przymiotu strony . Decyzja ostateczna z dnia 4 marca 2002 r., której wzruszenia żądali skarżący dotyczyła robót budowlanych prowadzonych bez pozwolenia i obejmujących przebudowę części pomieszczeń i ścian w ww. budynku i ten fakt nie umknął uwadze organu, który także i w tym aspekcie ocenił przymiot skarżących, jako strony tego zakończonego postępowania. Organy obu instancji uznały zasadnie, że skarżący nie wykazali istnienia po ich stronie przymiotu strony zakończonego ostateczną decyzją postępowania i nie wynikał on także z przepisów prawa materialnego. Roboty budowlane wykonane wewnątrz budynku nie oddziaływają co do zasady na nieruchomości sąsiednie i stąd też organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do poszukiwania okoliczności faktycznych i norm prawnych, a następnie ich subsumcji do ustalonego stanu, które uzasadniałyby ustalenie istnienia interesu strony. To podmiot twierdzący, że jest stroną postępowania winien wskazać organowi takie okoliczności i fakty, które pozwolą na ocenę, czy w istocie legitymuje się on przymiotem strony w postępowaniu, czy też nie. Brak współdziałania w tym zakresie strony nie zwalnia wprawdzie organu z wnikliwego rozpoznania sprawy, ale też nie oznacza bezwzględnego obowiązku poszukiwania w różnego rodzaju prowadzonych i zakończonych postępowaniach, czy taki interes wnioskodawcy można ustalić czy też nie. Sprawa administracyjna jest zespołem okoliczności prawnych i faktycznych, w których organ administracji publicznej stosuje normę prawa administracyjnego w celu ustanowienia po stronie określonego podmiotu sytuacji prawnej w postaci udzielania żądanego uprawnienia albo w postaci obciążenia z urzędu określonym obowiązkiem. Stąd też skarżący zobowiązani byli do wskazania organowi okoliczności faktycznych, które w ich ocenie uzasadniały uznanie ich za stronę postępowania w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w budynku w usługowym położonym w [...] przy ulicy [...] na działce nr a. W konsekwencji powyższego, za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie organów przyjmujące m.in., że skarżący nie wykazali istnienia interesu prawnego w byciu stroną ww. postępowania. W toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego. Granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany jest więc do zbadania wyłącznie czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak to, jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Brak zatem merytorycznej odpowiedzi przez skarżących na zobowiązanie organu co do wskazania okoliczności uzasadniających ustalenie ich interesu prawnego pozbawiło organ możliwości jego ustalenia i oceny. Za trafne należy uznać przyjęcie przez organ, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której stanowi art. 146 § 1 K.p.a. Decyzja wydana w postępowaniu zwykłym z dnia 4 marca 2002 r., której dotyczy wznowione postępowanie doręczona została w dniu 4 marca 2002 r. stronie postępowania zwykłego. Tym samym we wznowionym postępowaniu organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż decyzja oparta o przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż upływ okresu przedawnienia określony w przepisie art. 146 § 1 K.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Uwzględnienie terminu pięciu lat jest bezwarunkowe - niezależne od okoliczności, które go spowodowały (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 768/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 61/11 – http:www.nsa.orzeczenia.gov.pl) Zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, pomimo że strona wskazywała w niej na uciążliwości związane z funkcjonowaniem obiektu. Uczyniła to jednak dopiero w skardze skierowanej do Sądu. Podkreślić bowiem należy, iż sąd orzekana na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia wydania zaskarżonej decyzji. Również okoliczność, że w innej sprawie zakończonej przed tut. Sądem uznano, że organ winien badać wystąpienie interesu prawnego nie oznacza, że to rozstrzygnięcie ma proste przełożenie na wszystkie inne postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne. Skargę natomiast K. P. należało odrzucić. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a do takich pism należy skarga, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Podstawą określającą wysokość należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi, stanowi § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem, wpis stały wynosi w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury - 500 zł. Wezwanie K. P. do uiszczenia wpisu w takiej wysokości zostało skutecznie doręczone jego pełnomocnikowi – B. P. w dniu 8 stycznia 2015 r. Wymagany wpis, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a., powinien zatem zostać uiszczony w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, czyli w niniejszej sprawie termin do dokonania żądanej czynności upłynął w dniu 15 stycznia 2015 r. (czwartek). Pomimo upływu wskazanego terminu, skarżący nie uiścił żądanego wpisu od skargi, ani też nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do jego uiszczenia. Uznać tym samym należało, że zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi K. P., określona w art. 220 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło