II SA/Op 641/08

PostanowienieWSA w Opolu2009-05-25

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli wniosek o jej przyznanie złożył po zamknięciu rozprawy?
Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nawet jeśli wniosek o jej przyznanie złożył po zamknięciu rozprawy. Prawo do żądania zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponoszonych przez Skarb Państwa, wynika z odrębnych przepisów (art. 250 P.p.s.a.) i nie jest tożsame z obowiązkiem strony do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania przed zamknięciem rozprawy (art. 210 § 1 P.p.s.a.).
Stan faktyczny
Skarżący T. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie zasiłku celowego. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu przyznano mu adwokata z urzędu. Po ogłoszeniu wyroku oddalającego skargę, adwokat złożył wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy przyznał te koszty, uwzględniając m.in. podatek VAT, ale nie przyznał zwrotu wydatków z powodu braku ich udokumentowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi J. G. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 292,80 zł, zawierającej podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać adwokatowi J. G. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Op 641/08, oddalił skargę T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżącemu na jego wniosek o prawo pomocy złożony w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, został postanowieniem referendarza z dnia 22 stycznia 2009 r., przyznany adwokat z urzędu. Odpis postanowienia o przyznaniu prawa pomocy został stosownie do art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w skrócie P.p.s.a., w związku z § 35 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), przesłany z Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w O. celem wyznaczenia adwokata z urzędu dla skarżącego. Okręgowa Rada Adwokacka w O. wyznaczyła adwokatem z urzędu J. G. wykonującą zawód w Kancelarii Adwokackiej w O. Adwokat brał udział w rozprawie przed tut. Sądem w dniu 12 marca 2009 r. (protokół rozprawy k - 37 a. sąd.), na której ogłoszono wyrok. Adwokat w dniu 17 marca 2009 r., złożył wniosek o przyznanie mu kosztów zastępstwa procesowego i oświadczył, że nie zostały one opłacone. (k-40 a.sąd.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 19 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia – stawka minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w brzemieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie, sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 5 kwietnia 2004 r., Nr 454, poz. 535 ze zm.) stawka podatku od towarów i usług wynosi 22 %, jest to stawka podstawowa, i obowiązuje ona podatników świadczących usługi prawnicze. Referendarz sądowy przyznając adwokatowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi należy mu przyznać wynagrodzenie według norm przepisanych. Wynagrodzenie to przyznał w stawce minimalnej, albowiem uzasadniał to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata. Referendarz nie przyznał adwokatowi zwrotu niezbędnych wydatków, albowiem nie wykazał on ich poniesienia. Zasądzając wynagrodzenie uwzględniono § 2 ust. 3 rozporządzenia i podwyższono wynagrodzenie o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 52,80 zł. Jednocześnie należy w tym miejscu wyjaśnić, że adwokat wyznaczony z urzędu nie utracił uprawnienia do żądania zwrotu kosztów, pomimo złożenia go już po zamknięciu rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Powyższe postępowanie, wynika z faktu, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowym nie można utożsamiać wniosku o jakim mowa w art. 210 § 1 P.p.s.a., o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania między stronami, w tym kosztów sądowych, z uprawnieniem wynikającym z art. 250 P.p.s.a., do domagania się zwrotu kosztów pomocy prawnej pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Zwrot kosztów sądowych o jakich mowa w art. 211 P.p.s.a., i następnych, a składających się na koszty postępowania (art. 205 § 1 P.p.s.a.), następuje od jednej ze stron postępowania na zasadach zawartych w przepisach rozdziału 1 i 2 działu V P.p.s.a. Natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnika ustanowionego z urzędu, o których mowa w art. 250 P.p.s.a., ponosi Skarb Państwa. O ile zatem strona postępowania traci możliwość skutecznego żądania zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami sądowymi obejmującymi opłaty sądowe oraz zwrot wydatków, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy nie wystąpi ze stosownym wnioskiem w tym przedmiocie (art. 210 § 1 P.p.s.a.), o tyle pełnomocnik ustanowiony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w ramach prawa pomocy, ma prawo złożyć stosowny wniosek po zamknięciu rozprawy, na zasadzie art. 250 P.p.s.a. (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia12 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 134/08, niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I GSK 144/07, niepublik., System Informacji Prawnej Lex nr 365811). W związku z powyższym na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło