II SAB/Op 26/13

PostanowienieWSA w Opolu2013-05-27

Skład orzekający: Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej?
Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej, mimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego, nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej ani zdolności sądowej. Zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna jako osoba prawna. W związku z tym, skarga wniesiona przez oddział spółki akcyjnej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący E. P. wniósł skargę na bezczynność "A" S.A. Oddział w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając brak reakcji na wniosek z dnia 1 lutego 2012 r. oraz ponowiony wniosek z dnia 25 maja 2012 r. Skarżący domagał się doręczenia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. "A" S.A. Oddział w [...] argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ nie wykonuje zadań publicznych w rozumieniu ustawy, a żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu E. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na bezczynność "A" S.A. Oddział w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu E. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego. E. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, zarzucając organowi – oznaczonemu jako: "A" S.A. Oddział w [...], bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ nie zareagował na wniosek skarżącego z dnia 1 lutego 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), jak również nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy. Podał, że wniosek z dnia 1 lutego 2012 r. zawierał żądanie oparte o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej, o doręczenie wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach rolnych położonych we wsi [...], o numerach ewidencyjnych: A, B, C oraz na działce rolnej nr D, położonej w mieście [...], dla których Sąd Rejonowy w Opolu prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Skarżący przyznał, że na wniosek z dnia 1 lutego 2012 r., skierowany do "A" S.A. Oddział w [...], otrzymał pisemną odpowiedź w dniu 7 lutego 2012 r., oraz w dniu 29 marca i 17 maja 2012 r., niezawierającą jednakże oczekiwanej treści. Wobec czego, w dniu 25 maja 2012 r. ponowił wniosek o udostępnienie kserokopii wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych lub ich oznaczenie (organ wydający, znak, data) dotyczących budowy lub przebudowy linii napowietrznej 15 kV, zasilającej stację pomologia 3, znajdującej się na działce nr D oraz 2-torowej linii napowietrznej 110 kV, znajdującej się na działce C. Zarzucił, że aż do dnia sporządzenia skargi do Sądu nie otrzymał wnioskowanych przez siebie dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, dlatego wskazując na przepis art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej wywodził, że skarga jest w pełni uzasadniona. Strona przeciwna– "A" S.A. z siedzibą w [...]Oddział w [...] przesłała do Sądu, wraz z aktami skargę na bezczynność, złożoną przez E. P., która wpłynęła do "A" Oddział w [...] w dniu 12 kwietnia 2013 r. Odpowiedź na skargę zawierała wniosek o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi "A" S. A. Oddział w [...] argumentowała, że stanowisko skarżącego, iż Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a co za tym idzie podlega ustawowemu obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach przywołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślono, że "A" Spółka Akcyjna nie należy do szeroko pojętego sektora finansów publicznych, co wyklucza objęcie spółki zakresem podmiotowym wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wskazano że nie jest to również osoba prawna, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, która to kategoria zawarta została w art. 4 ust. 1 pkt 5 przedmiotowej ustawy, wyjaśniając, że 99,51 % akcji "A" Spółka Akcyjna posiada "B" Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], pozostali akcjonariusze posiadają 0,49 % akcji, przy czym w "B" Spółce Akcyjnej, Skarb Państwa posiada 30,06 % akcji. Równocześnie Spółka nie zgodziła z wywodami, aby informacje, których udostępnienia żądała strona skarżąca, stanowiły informację publiczną. W tym zakresie powołano się na wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 roku, sygnatura akt I OSK 851/10, LEX nr 737513. Wskazano dodatkowo, iż art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, stanowiący o zakresie działalności "A" Spółka Akcyjna, nie obejmuje tym zakresem obowiązku udostępniania informacji z kategorii dokumentów o lokalizacji, czy budowie urządzeń elektroenergetycznych. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwo energetyczne żądanej informacji decyduje to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjmując, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, co jednak nie upoważnia do ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa i nakładania nań obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych. Podsumowując, w odpowiedzi na skargę wskazano, iż brak decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej uzasadniony był stanowiskiem o braku cech informacji publicznej w odniesieniu do informacji żądanej przez stronę skarżącą, w takim zaś przypadku wystarczające było zajęcie przez Spółkę pisemnego stanowiska w sprawie. Na poparcie przedstawionej argumentacji przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 846/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia II SA/Gd 128/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.), obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe przepisy należy uzupełnić unormowaniami art. 25 i następnych P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 P.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W niniejszej sprawie stronami postępowania są skarżący oraz "A" S.A. Oddział w [...], ul.[...], na którą wskazał skarżący w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz, do której to jednostki wniesiono skargę. Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowym. Zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Spółka akcyjna osobą prawną staje się z chwilą wpisania jej do rejestru, tj. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych -Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie "A" S.A. z siedzibą w [...]. Niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków byłoby możliwe tylko wówczas, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności takiej jak wpis do rejestru, a dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak M. Niezgódka-Medek, teza 1 do art. 31 – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Z taką sytuacją jednak nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia. Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Jednocześnie powiedzieć przyjdzie, że podobny pogląd, z którym w pełni identyfikuje się skład orzekający w niniejszej sprawie, wyraził między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w następujących sprawach: sygn. akt, II SAB/Wa 47/13, II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt; II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, II SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/13, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13 (dostępne na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd skargę odrzucił, orzekając jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło