II SAB/Op 27/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na bezczynność A.S.A. Oddział w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu R. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego. R. B. i D. B., reprezentowani przez radcę prawnego G. S., pismem z dnia 26 listopada 2011 r., wezwali firmę A. Spółkę Akcyjną, Oddział w [...] - dalej też jako Spółka, do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez wymienioną Spółkę z nieruchomości stanowiącej ich współwłasność - działek budowlanych o numerze A. i B., położnych w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Jednocześnie wezwali Spółkę do zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia na jej rzeczy odpłatnej służebności przesyłu, dotyczącej stacji transformatorowej, dwunastu słupów energetycznych i linii energetycznej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, a przebiegającej przez wymienioną nieruchomość. Ponadto zwrócili się o udostępnienie dokumentów, z których wynikałoby, że właściciel gruntu bądź jego poprzednicy prawni wyrazili zgodę na budowę sieci przesyłowej oraz towarzyszących jej obiektów. W odpowiedzi z dnia 29 lutego 2012 r., Spółka poinformowała, iż na terenie działek nr A. i B. usytuowane są następujące urządzenia elektroenergetyczne, linia napowietrzna 15 kV, stacja transformatorowa słupowa, linia napowietrzna niskiego napięcia, linia kablowa niskiego napięcia. Jednocześnie wskazała, iż wymienione urządzenia elektroenergetyczne zostały posadowione zgodnie z obowiązującymi w trakcie ich budowy przepisami, w związku z czym Spółka nie widzi podstaw do uznania zasadności wniesionych obecnie roszczeń. Pismem z dnia 11 stycznia 2013r., R. B. i D. B., reprezentowani przez radcę prawnego Ł. B., zwrócili się - w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm. – zwanej dalej u.d.i.p.), o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych oraz innych dokumentów, na podstawie których na ich nieruchomości została posadowiona infrastruktura elektroenergetyczna oraz o wydanie dokumentów z ewentualnej przebudowy tej inwestycji, jeżeli takowa miała miejsce. Na przedmiotowe pismo Spółka nie udzieliła odpowiedzi wpłynęła skarga R. B., reprezentowanego przez radcę prawnego, na bezczynność firmy A. Spółka Akcyjna Oddział [...]. W skardze skarżący zarzucił nieudostępnienie informacji publicznej, żądanej w piśmie z dnia 26 listopada 2011 r., oraz w piśmie z dnia 11 stycznia 2013 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a także niewydanie rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 wymienionej ustawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Spółki i zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie oraz w żądanej formie, jak też zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący obowiązek stosowania się do wymogów ustawy o dostępie do informacji publicznej przez podmioty będące spółką prawa handlowego, zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, wywiódł wprost z brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., stanowiącego, iż zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W ocenie skarżącego, ustawodawca powiązał zadania publiczne z realizacją podstawowych publicznych praw obywateli, bez względu na podmiot owe prawa realizujący. Dystrybucję energii elektrycznej i zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie dla dobra wspólnego skarżący zaliczył do zadań o charakterze publicznym. Podkreślił również, iż w obecnym stanie prawnym bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p. nie jest związana żadnym terminem. W odpowiedzi na skargę A. Spółka Akcyjna Oddział w [...] wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu zaprzeczyła, jakoby Spółka należała do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, wskazanych przez przepisy u.d.i.p. Podkreśliła, iż A. Spółka Akcyjna nie należy do szeroko pojętego sektora finansów publicznych, co wyklucza objęcie Spółki zakresem podmiotowym wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1- 4 u.d.i.p. Nie jest to również osoba prawna, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, która to kategoria zawarta została w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jak wskazano 99,51 % akcji A. Spółka Akcyjna posiada B. Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach, pozostali akcjonariusze posiadają 0,49 % akcji, przy czym w B. Spółce Akcyjnej, Skarb Państwa posiada 30,06 % akcji. Dalej uzasadniała, że informacje, których udostępnienia żądał skarżący, nie stanowią informacji publicznej. Podkreśliła, iż art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, stanowiący o zakresie działalności A. Spółka Akcyjna, nie obejmuje tym zakresem obowiązku udostępniania informacji z dokumentów o lokalizacji, czy budowie urządzeń elektroenergetycznych. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorcę żądanej informacji decyduje to, czy dotyczy ona sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto wykazała, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, jednak okoliczność ta nie upoważnia do ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa i nakładania nań obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych. Wreszcie podkreśliła, że niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wynikało ze stanowiska Spółki, która uznała, że żądana przez skarżącego informacja nie posiada cech informacji publicznej. W takim zaś przypadku wystarczające było zajęcie przez Spółkę pisemnego stanowiska w sprawie (podobnie WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt II SA/Go 846/12 wyrok z dnia 12 grudnia 2012 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm., zwanej dalej także jako u.d.i.p.), obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (por. art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Powyższe przepisy należy uzupełnić unormowaniami art. 25 i następnych P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 P.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W niniejszej sprawie stronami postępowania są skarżący oraz A. S.A. Oddział w [...], na którą wskazał skarżący w skardze, jako na podmiot zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowym. Zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Spółka akcyjna osobą prawną staje się z chwilą wpisania jej do rejestru, tj. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie A. S.A. z siedzibą w Krakowie. Niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków byłoby możliwe tylko wówczas, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności takiej jak wpis do rejestru, a dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak: M. Niezgódka-Medek, teza 1 do art. 31 – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Końcowo zaznaczyć należy, że podobny pogląd wyraziły między innymi: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w następujących sprawach o sygn. akt: II SAB/Wa 47/13, II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, II SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/13, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13 (dostępne na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., Sąd skargę odrzucił, orzekając jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.