II SAB/Op 29/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2015 r. wniosku skarżącego S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z połowy kosztów sądowych, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich w przedmiocie informacji publicznej. W dniu 9 kwietnia 2015 r. S. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając w nim w rubryce nr 4 zwolnienia z kosztów sądowych w całości, a w uzasadnieniu wskazał, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych i zastępstwa adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest osobą starszą z 20 % ograniczeniem zdrowotnym do wykonywania pracy, w związku z zabezpieczeniem socjalnym zmuszoną przebywać poza granicami Polski, do czasu otrzymania emerytury, co ma nastąpić w roku 2015. Wskazał, że nie posiada majątku, pozwalającego mu na pokrycie kosztów sądowych i zastępstwo adwokata. Otrzymuje w Niemczech, gdzie mieszka sam, minimalny zasiłek socjalny w kwocie 398 euro, opłaca za niego prąd w kwocie 32 euro miesięcznie. Podał, że ma majątek w postaci 1/3 domu o powierzchni 220 m2 oraz 1/3 działki budowlanej o powierzchni 1500 m2 – obydwie nieruchomości stanowią własność wspólną z żoną. Pełna kwota otrzymywanego przez niego zasiłku dla bezrobotnych wynosi 709,91 euro. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn zm.), zwanej alej "P.p.s.a.", wezwał S. P., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, do uzupełnienia złożonego wniosku przez: - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, tj. z lutego i marca 2015 r.; - wykazanie ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków na utrzymanie siebie (np. koszty żywności, ubrania, środków czystości – mogą to być kwoty podane w przybliżeniu); - przedłożenie zaświadczenia o uzyskanym przez wnioskodawcę w 2014 r. (bądź braku takiego dochodu) z właściwego urzędu skarbowego (Finanzamt), - przedłożenie dokumentów na okoliczność "orzeczonej ograniczonej zdolności do pracy 20%". Pouczono wnioskodawcę, iż niezastosowanie się do wezwania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku, a dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności powinny być sporządzone (uwierzytelnione) w języku polskim, jako urzędowym. Wyjaśniono, że na okoliczność otrzymywanych przez zasiłków zostaną przyjęte przesłane przez niego m.in. do akt o sygn. II SA/Op 635/14, przetłumaczone na język polski dokumenty, zatem w wypadku zmiany sytuacji nimi potwierdzonej, należy przesłać dokumenty na tę okoliczność. Ponadto wobec wskazania w rubryce nr 4 wniosku, że jego zakres obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości, a w rubryce nr 5 zawierającej uzasadnienie wniosku, wskazano, że wnioskodawca "nie ma zasobów pieniężnych, ani majątkowych, które pozwalałyby mu pokryć koszta sądowe i zastępstwo adwokata", wezwano go w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do wyjaśnienia, o jaki zakres prawa pomocy wnosi, pod rygorem przyjęcia, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawca odebrał wezwanie w dniu 20 kwietnia 2015 r. Odpowiedział na nie w dniu 28 kwietnia 2015 r., wnosząc o przedłużenie czasu do nadesłania dokumentów i wyjaśnień do 31 maja 2015 r. Oświadczył, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, wniósł o rozszerzenie wniosku o koszty tłumaczonych dokumentów. Podał, że pełnomocnikiem w tej sprawie jest jego małżonka B. P. i do niej należy kierować przeznaczoną dla niego korespondencję. Referendarz sądowy, zwany tez dalej orzekającym, pismem z dnia 6 maja 2015 r., przedłużył termin zgodnie z prośbą do dnia 31 maja 2015 r., wezwał jednocześnie skarżącego do wyjaśnienia w jakiej dacie w 2015 r. jest planowane jego przejście na emeryturę i czy zna wstępnie kwotę jaka będzie mu z tego tytułu miesięcznie przysługiwać, a jeśli tak to o jej podanie. Jednocześnie pouczył skarżącego, iż niezastosowanie się do wezwania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Ponadto na zasadzie art. 6 P.p.s.a., poinformował go, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa od skarżącego dla małżonki B. P. Skarżący odebrał pismo z dnia 6 maja 2015 r., w dniu 11 maja 2015 r. W dniu 28 maja 2015 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo pełnomocnika skarżącego B. P., wraz z dokumentem pełnomocnictwa, podano w nim, że na koszty utrzymania męża składają się 240 euro żywność – jest on diabetykiem, 20 euro środki czystości i wyposażenia do odnowy mieszkania, jak farby, pędzle, folia malarska, wykładziny, filiżanki, sprzęt audiowizualny, śrubki, żarówki, sprzęt agd zależnie od potrzeb, 50 euro to prąd i komunikacja, 55 euro to odzież, obuwie, środki przeciwbólowe, które nie są refundowane, rehabilitacja tzn. częściowy koszt basenu, ubrań i butów sportowych, przeznaczonych do rehabilitacji i innego sprzętu, maści, ręczników itp., 20 euro kieszonkowe dla dzieci zależnie od możliwości, czy inne wydatki utrzymujące więzi rodzinne, pozostałość służy jako koszta reprezentacyjne, mające zapobiegać wykluczeniu społecznemu tzn. koszt wycieczek organizowanych przez kościół, czy wspólnych wieczorów towarzyskich w gronie znajomych. Strona skarżąca wskazała też, że trudno jest jej wyliczyć ile wydaje euro i centów na konkretne rzeczy w danym miesiącu, koszt lodówki czy telewizora, albo nowego mebla to spory wydatek i trzeba wielu miesięcy, aby pozwolić sobie kupić nowy, czy choćby z promocji. Pełnomocnik wyjaśniła także, że data przejścia jej męża na emeryturę to 2025 rok, a po ukończeniu 57 roku życia tzn. w tym roku, ma on przejść komisyjne badania, które mają zdecydować o tym, czy zostanie mu przyznana renta inwalidzka, wysokość ewentualnej renty nie jest na razie znana. Co do zaświadczenia męża o trwałym uszczerbku na zdrowiu w wysokości 20 %, to zaginęło ono na poczcie, po otrzymaniu nowego natychmiast zostanie ono przekazane Sądowi do oceny. Pełnomocnik przekazała też przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego zaświadczenie z Finanzamtu oraz wyciągi z konta bankowego skarżącego. Skarżący do akt o sygn. II SAB/Op 39/15, przesłał w dniu 18 czerwca 2015 r. kopie zaświadczenia z dnia 3 września 2014 r. z Powiatu [...] o jego 20 % inwalidztwie, z powodu cukrzycy i choroby nerek, stwierdzone z dniem 19 grudnia 2012 r. przetłumaczone samodzielnie przez niego na język polski. Wobec tego, że oryginały dokumentów odnośnie wydruków z kont bankowych skarżącego i zasiłku otrzymywanego w Niemczech zostały załączone do akt sprawy II SA/Op 636/14, na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2015 r., sporządzono kopie tych dokumentów, w celu dołączenia ich do akt sygn. II SAB/Op 29/15. Skarżący nadesłał w tłumaczeniu na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego, pismo z dnia 10 grudnia 2014 r. o przyznaniu przez Centrum Pośrednictwa Pracy powiatu [...] środków na zabezpieczenie potrzeb życiowych. Środki te zostały przyznane F. P., jak wynika z kopii dowodu osobistego S. P., F. jest to jego drugie imię, zgadza się też wskazana w dowodzie i w piśmie z dnia 10 grudnia 2014 r. data urodzenia wnioskodawcy. Środki zostały przyznane na okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., w kwocie 709,91 euro na miesiąc, w tym 399 euro na potrzeby podstawowe i 310,91 euro na potrzeby mieszkaniowe i ogrzewanie. Z pisma tego wynikało, że przez okres pobierania świadczenia wnioskodawca będzie podlegał niemieckiemu ubezpieczeniu rentowemu. Wnioskodawca przesłał także wydruki ze swojego konta bankowego w Niemczech, obejmują one okres od 25 listopada 2014 r. do 12 marca 2015 r. Stan środków na koncie w dniu 27 listopada 2014 r. wynosił 15,63 euro, a w dniu 17 grudnia 2014 r. wynosił 732,56 euro. Kolejno w dniu 12 marca 2014 r. wynosił 394,54 euro. Skarżący przelewa co miesiąc: (zlecenie stałe) kwotę 310,91 euro z tytułu czynszu na rzecz W. K., kwotę 20 euro z tytułu zapłaty za usługi telefoniczne, kwotę 33 euro za energię elektryczną oraz za obsługę konta za 2 miesiące kwota 11,55 euro. Skarżący uzasadniając wniosek wywiódł, że koszty życia w Niemczech są znacznie wyższe od kosztów życia w Polsce i do warunków niemieckich należy odnosić otrzymywane przez niego środki finansowe. S. P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało zatem rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). S. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych całości, czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym, powinien zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanych przesłanek ustawowych, referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym", wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz uzupełniających go dokumentach. Na ich podstawie stwierdził, że skarżący S. P. wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych ponieść kosztów postępowania, bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Nie wykazał on natomiast, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochód miesięczny gospodarstwa domowego skarżącego to 2962,95 zł (709,91 euro jakie otrzymuje, co miesiąc z zabezpieczenia socjalnego), a łączne miesięczne stałe wydatki jego gospodarstwa domowego, jakie podał, to 1551,28 zł (371,68 euro, na które składają się wydatki za czynsz 310,91 euro, za telefon 20 euro, za energię elektryczną 33 euro, za obsługę konta 5,775 euro miesięcznie, a zatem po ich zaspokojeniu pozostaje mu miesięcznie do dyspozycji kwota 1411,66 zł. Przeliczenia na złotówki dokonano według tabeli A średnich kursów walut nr 121/A/NBP/2015, ogłoszonego na stronie NBP w dniu 25 czerwca 2015 r., czyli na dzień wydania niniejszego postanowienia, wynoszącego 1 euro = 4,1737 zł. W ocenie referendarza sądowego, kwota miesięcznego dochodu na jedną osobę 2962,95 zł, nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych w całości. Reasumując, uznać należało, że środki finansowe jakimi dysponuje wnioskodawca, biorąc pod uwagę wykazane przez niego koszty utrzymania koniecznego, wskazują, że wskazują, że est on osobą, której przysługuje prawo pomocy, lecz w zakresie mniejszym niż przez niego żądany. Należy zatem stwierdzić, że referendarz sądowy ocenił, iż skarżący wykazał, że zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, spełnia on bowiem przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, czyli, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Skarżący ma bowiem stały dochód, a przy tym nie bez znaczenia jest, że w Polsce ma udział wielkości 1/3 we własności domu mieszkalnego o powierzchni 220 m2 , są to jak podał dwa pokoje oraz 1/3 działki zabudowanej o powierzchni 1500 m2 . Według poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądowym na tle zagadnienia przyznawania prawa pomocy, posiadanie majątku wolnego od obciążeń prawami osób trzecich, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż majątek ten może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 406/13, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1319089). Dodatkowo przychodzi zauważyć, że skarżący wskazywał, że nie pracuje, a korzysta z pomocy socjalnej w Niemczech, gdzie być może w tym roku uzyska prawo do renty, ze względu ograniczoną zdolność zdrowotną do wykonywania pracy. Skarżący przesłał dokument, który potwierdza, że jest on osobą nie w pełni zdrową, ale jednocześnie nie wynika z niego, że jest on całkowicie pozbawiony możliwości podjęcia zajęcia zarobkowego. Przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem "Orzekając o przyznaniu prawa pomocy sąd powinien mieć na uwadze nie tylko osiągany dochód, ale także samą możliwość zarobkowania przez wnioskującego. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której zdolna do podjęcia pracy, jednakże z wyboru niepracująca osoba, korzysta ze środków budżetu państwa w celu prowadzenia swoich spraw przed sądem i nie ponosi żadnego wysiłku, aby w kosztach tych partycypować w jakimkolwiek zakresie" (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I GZ 189/10, Lex nr 643270). Nie negując zatem trudnej sytuacji na rynku pracy, należy jednak stwierdzić, że skarżący z uwagi na swój wiek (57 lat) i pomimo problemów zdrowotnych, mógłby w opinii orzekającego, podjąć zajęcia zarobkowe, chociażby czasowe lub dorywcze i zdobyć dodatkowe środki na zapłatę kosztów postępowania. Ponadto skarżący ma aktualnie stałe dochody w wysokości przekraczającej wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego w 2015 r. na kwotę brutto 1750 zł, co daje netto 1286,17 zł. (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1220), Według natomiast zachowującego aktualność poglądu wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/cbois), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Skarżący natomiast otrzymuje 2962,95 zł stałego zasiłku jest to zatem kwota wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Skarżący oświadczył przy tym, że na konieczne koszty swojego utrzymania wydaje miesięcznie 310 euro, czyli 1293,84 zł, a zatem z zasiłku wynoszącego po odjęciu kosztów wynajmu mieszkania, pozostaje mu około 90 euro (398 euro odjąć 310 euro). Jest to zatem kwota około 375,63 zł miesięcznie (90 euro pomnożono przez wyżej wskazaną wartość 1 euro). Skarżący wskazuje jako koszty niezbędne życiowo koszty basenu rehabilitacji, butów sportowych, kieszonkowego dla dzieci, czy kosztów reprezentacyjnych, jak koszt wycieczek, czy wieczorów towarzyskich. Koszty te jednak nie stanowią kosztów, jakie należałoby uznać za służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący ponadto często, jak wynika z jego dużej aktywności we wnoszeniu skarg do Sądu i widocznych w aktach potwierdzeniach odbieranych przez niego osobiście przesyłek, przebywa w Polsce i częściowo tu ponosi koszty życia. Skarżący w latach 2011 do 2015, wniósł do Sądu skargi w 26 sprawach. W sprawie II SA/Op 516/13, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w styczniu 2014 r., wskazując, że przebywa od 1983 r. w Niemczech i w kraju tym pobiera zasiłek socjalny 400 euro. Jednocześnie z akt tej sprawy wynika, że w dniu 4 marca 2014 r. S. P. osobiście odebrał w Polsce, skierowaną do niego przesyłkę. Z kolejnych akt z spraw z roku 2013 i 2014 wynika, że skarżący odbierał osobiście przesyłki w Polsce, np. w aktach o sygn. II SAB/Op 69/13, w dniu 10 stycznia 2014 r., w aktach o sygn. II SAB/Op 139/14, w dniu 22 maja 2014 r., w aktach o sygn. II SAB/Op 60/14 w dniu 1 września 2014 r. i w dniu 18 grudnia 2014 r. stawił się osobiście na rozprawę przed tut. Sądem, w aktach o sygn. II SAB/Op 69/14 odebrał osobiście przesyłkę w dniu 17 grudnia 2014 r., w aktach o sygn. II SA/Op 564/14 odebrał osobiście przesyłkę w dniu 3 lutego 2015 r. a wcześniej w dniu 13 stycznia 2015 r. osobiście stawił się na rozprawie. Powyższe daty obecności S. P. w Polsce potwierdzają zatem jego częste pobyty w tym kraju. Referendarz sądowy postanowił zatem zwolnić skarżącego częściowo czyli w połowie z kosztów sądowych, to jest z obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi, wynoszącego 100 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221. poz. 2193 z późn. zm.), to jest z kwoty 50 zł. Na chwilę obecną skarżący obowiązany jest zatem do zapłaty części wpisu od skargi w kwocie 50 zł, czyli około 12 euro. Orzekający postanowił także zwolnić skarżącego z połowy kosztów sądowych, do których może być na przyszłość zobowiązany. Skarżący zatem został przykładowo zwolniony z połowy opłaty kancelaryjnej 100 zł, obligatoryjnej w razie wnoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku i z połowy 100 zł wpisu w przypadku wnoszenia skargi kasacyjnej. Skarżący byłby zatem obowiązany ponieść te obie opłaty w kwocie każda po 50 zł. Zdaniem referendarza sądowego sytuacja materialna skarżącego daje mu możliwość ich poniesienia bez uszczerbku jego utrzymania koniecznego. Skarżący ponadto może w razie zmiany jego sytuacji materialnej ponownie wnieść wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, a wówczas w razie stwierdzenia, że ta uległa pogorszeniu, będzie to mogło spowodować przyznanie mu prawa pomocy w większym zakresie. Obecnie natomiast jak wskazano, skarżący ma stały dochód, nie wykazał, aby był zupełnie pozbawiony możliwości zarobkowania z uwagi na zły stan zdrowia, gdyż ma tylko ograniczony zakres niezdolności do pracy, a ponadto ma w Polsce nieruchomość, która mogłaby dla niego stanowić źródło dodatkowego dochodu. Trudno bowiem przyjąć, że skarżący bez podjęcia jakichkolwiek starań ze swojej strony będzie chciał przerzucić koszty postępowania, w tym koszt wynagrodzenia pełnomocnika w swojej sprawie, na państwo. Znamiennym jest też, że skarżący obecnie powołuje się na przekazywanie kieszonkowego swoim dzieciom, a jednocześnie nie podaje, aby wspólnie z nimi prowadził gospodarstwo domowe. Stwierdzić należy, że jeśli skarżący chce wykazywać pewne koszty, jako niezbędne koszty utrzymania, to mogą być to jedynie koszty osób wspólnie z nich prowadzących gospodarstwo domowe. Reasumując przychodzi zauważyć, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel jakichkolwiek źródeł W literaturze przedmiotu zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub wręcz pozbawienie prawa do sądu (patrz. H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd prawa Publicznego 2007 r., nr 4, s. 36-39). Podkreślenia też wymaga, że skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu z zasiłku socjalnego w Niemczech, zatem nie grozi mu całkowite pozbawienie środków do życia. Z przedstawionych dokumentów i oświadczeń nie wynika, aby skarżący wydawał wszystkie dochody na niezbędne potrzeby życia codziennego. Prawo pomocy nie może być natomiast wykorzystywane jako instrument ochrony własnych zasobów majątkowych, a obowiązkiem każdego skarżącego zasadniczo jest partycypowanie w kosztach sądowych (art. 199 § P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.