II SAB/Op 34/14
WyrokWSA w Opolu2014-06-25
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej polegająca na odmowie podania konkretnych kwot przewidzianych na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej lub wydania decyzji odmownej bądź umarzającej postępowanie w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Odsyłanie do wcześniej udostępnionych dokumentów bez podania żądanych konkretnych informacji stanowi bezczynność organu, choć niekoniecznie z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawca ma prawo do informacji przetworzonej, a organ musi wykazać istnienie przesłanek ograniczających dostęp do niej.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. W. zwrócił się do Burmistrza Głuchołaz o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwot przewidzianych na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla różnych typów szkół. Organ udostępnił część informacji, ale odmówił podania konkretnych kwot, wskazując na wcześniejsze udostępnienie metryki subwencji. Skarżący zarzucił bezczynność organowi w zakresie punktów od 7 do 10 wniosku.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Burmistrza Głuchołaz do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek skarżącego w zakresie punktów od 7 do 10 w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Burmistrza na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Burmistrza Głuchołaz w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Burmistrza Głuchołaz do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek J. W. z dnia 17 kwietnia 2014 r., w zakresie punktów od 7 do 10, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność określona w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Burmistrza Głuchołaz na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez J. W. jest bezczynność Burmistrza Głuchołaz w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej kwoty przewidzianej na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 27 marca 2014 r. J. W. wystąpił do Burmistrza Głuchołaz o udzielenie informacji publicznej obejmującej m.in. udostępnienie metryczki subwencji oświatowej na rok 2014 dla Gminy Głuchołazy. Organ udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek w piśmie z dnia 10 kwietnia 2014 r., do którego załączył m.in. wskazaną we wniosku metryczkę subwencji oświatowej na rok 2014 dla Gminy Głuchołazy.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r., J. W. wystąpił do Burmistrza Głuchołaz z kolejnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zakres żądanych informacji określił w 10 punktach, przy czym w punktach od 7 do 10 wskazał, że domaga się podania kwoty przewidzianej na jednego ucznia szkoły publicznej typu i rodzaju odpowiednio - co Szkoła Podstawowa w [...] (pkt 7), Szkoła Podstawowa nr [...] w [...] (pkt 8), Publiczne Gimnazjum nr [...]w [...] (pkt 9) i Liceum ogólnokształcące w [...] (pkt 10) - w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 80 ust. 3 ustawy o systemie oświaty – na rok 2014.
W dniu 2 maja 2014 r., działając w trybie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm), zwanej dalej ustawą, organ poinformował J. W. o przyczynie braku możliwości udostępnienia żądnej informacji w ustawowym terminie.
W piśmie z dnia 7 maja 2014 r. organ udostępnił J. W. informacje, których wnioskodawca domagał się we wniosku w punktach od 1 do 6. Natomiast, co do informacji wskazanych w punktach od 7 do 10 poinformował, że pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. przekazał wnioskodawcy kopię pełnej metryki subwencji oświatowej na 2014 r. dla Gminy Głuchołazy, która zawiera wszystkie dane niezbędne do wyliczenia kwot przewidzianych na jednego ucznia szkół publicznych danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla Gminy Głuchołazy, o której mowa w art. 80 ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Głuchołaz w zakresie udostępnienia informacji publicznej J. W. wskazał, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 17 kwietnia 2014 r. otrzymał tylko częściową odpowiedź, gdyż organ nie udostępnił mu informacji wskazanych w punktach od 7 do 10 wniosku. W związku z tym zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy. Zaznaczył, że wskazana ustawa nie przewiduje możliwości nieudostępnienia informacji publicznych w związku z tym, że są ogólnodostępne albo zostały udostępnione dane do obliczeń. Ustawodawca przewidział obowiązek udostępniania informacji będących w posiadaniu, a trudno przyjąć, że organ nie posiadał informacji w zakresie wskazanym w ww. punktach wniosku.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Głuchołaz wskazał, że uczynił zadość swoim obowiązkom wynikającym z ustawy. Podał, że w odpowiedzi na wcześniejszy wniosek udostępniono skarżącemu m.in. metryczkę subwencji oświatowej dla gminy Głuchołazy, z której to wynikają "w sposób oczywisty kwoty przewidziane na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 80 ust 3 ustawy o systemie oświaty, na rok 2014 dla wszystkich szkół znajdujących się na terenie gminy Głuchołazy." Organ stwierdził, iż sposób posługiwania się metryczką jest znany skarżącemu, bowiem wynika z rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego - na rok 2014. Zdaniem organu, na zasadach określonych w przepisach ustawy nie można domagać się dokonywania przez organ wykładni prawa, czy też wytworzenia informacji w sprawie indywidualnej. Z tego też powodu uznać należy, że udzielając skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 17 kwietnia 2014 r., organ nie dopuścił się bezczynności.
W piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2014 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi i podkreślił, że jednostka samorządu terytorialnego nie ma możliwości wykonywać obowiązków z art. 80 ustawy o systemie oświaty, bez wyliczenia - na podstawie metryki subwencyjnej - odpowiednich kwot. Organ natomiast nie wskazał, że nie posiada spornych informacji. W metryce subwencyjnej nie ma bowiem podanych kwot, których dotyczyło żądnie wniosku. Wprawdzie można je wyliczyć, na podstawie znajdujących się tam danych, ale trzeba znać sposób wylicza. Dla każdego typu i rodzaju szkoły jest on inny, a podane w metryce dane zmieniają się co roku. Mogą też pojawiać się nowe wagi, co może powodować zmianę sposobu obliczania subwencji. Gmina musi znać sposób obliczania i musi wiedzieć jakiego typu i rodzaju jest dana szkoła. W kontekście uchwały Rady Miejskiej w Głuchołazach z 30 stycznia 2014 r., nr XXXVIII/398/14 w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych szkół i przedszkoli prowadzonych na terenie Gminy Głuchołazy, nie można uznać, iż organ nie posiada wnioskowanych informacji. Zasygnalizował, że w roku 2013 udostępniono skarżącemu informacje, a w roku 2014 - nie udzielono.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu, wnosząc o oddalenie skargi podkreślił, że w sprawie nie występuje informacja prosta. Organ musiałby dokonać operacji przesądzających o tym, że udzielałby informacji przetworzonej. Nie dysponuje danymi, o które skarżący wystąpił w punktach 7 - 10 wniosku. Zwrócił uwagę, że skarżący jest członkiem zarządu Stowarzyszenia [...] i jest nauczycielem [...] oraz toczy z Gminą Głuchołazy, jako Stowarzyszenie, kilka postępowań administracyjnych oraz cywilnych. Nadużywa też prawa do informacji, kierując do organu miesięcznie kilkadziesiąt wniosków w podobnym przedmiocie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Na zasadzie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a P.p.s.a.. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę w tym zakresie zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stwierdza też jednocześnie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność Burmistrza Głuchołaz w sprawie udzielenia skarżącemu informacji publicznej. Skarżący zarzuca organowi, że nie rozpatrzył jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej informacji o kwotach przewidzianych na jednego ucznia szkół publicznych danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, na rok 2014.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalności wniesienia skargi Sąd uznał, że nie zaistniały przeszkody do jej rozpoznania. W tym zakresie skład orzekający podziela pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej nie zostało przez ustawodawcę ograniczone terminem, jak również nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czy też wezwaniem, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a.
Dokonując oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Uwzględniając dokonane wyżej uwagi dostrzec trzeba, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności organu jest ustalenie, że istnieje podstawa prawna do podjęcia przez organ określonego działania wobec przedstawionego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tym zakresie bezczynność organu.
W przypadku udzielenia informacji publicznej uznać należy, że bezczynność może wystąpić jedynie wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy, a także procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej, reguluje przywołana ustawa o dostępie do informacji publicznej, zwana w dalszym ciągu ustawą. Według art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, burmistrz, jako organ administracji publicznej, jest zobowiązany do podejmowania na jej podstawie działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Aby stwierdzić istnienie obowiązku w tym zakresie konieczne jest jednak dokonanie oceny co do tego, czy żądana informacja mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu na podstawie tej ustawy.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreślić należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. W art. 6 ust. 1 ustawy, ustawodawca wymienia przy tym jedynie przykładowe sfery działalności, o których informacja podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Stosownie jednak do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy bez wątpienia informacją publiczną są wszelkie informacje dotyczące majątku publicznego.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że informacje żądane przez skarżącego w punktach od 7 do 10 wniosku z dnia 17 kwietnia 2014 r., dotyczące kwot przewidzianych na jednego ucznia szkół publicznych danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na rok 2014, są informacjami publicznymi. Oceny takiej nie kwestionuje zresztą sam organ. Zauważyć należy, że subwencja ogólna, jako nieodpłatna i bezzwrotna pomoc finansowa udzielana przez państwo gminnej jednostce samorządowej, zgodnie z art. 167 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 80, poz. 526 z późn. zm.) stanowi dochód gminy. Składa się ona przy tym z części oświatowej (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego), która przeznaczana jest przez gminę na finansowanie zadań oświatowych i w myśl art. 27 wskazanej ustawy ustalana jest corocznie w ustawie budżetowej. Środki finansowe w postaci części oświatowej subwencji ogólnej są zatem środkami publicznymi, służącymi do finansowania przez jednostkę samorządu terytorialnego zadań o charakterze publicznym w zakresie edukacji publicznej, która to działalność, w tym realizowana przez zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych oraz gimnazjów, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 z późn. zm. ) i art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), należy do zadań własnych gmin, które - stosownie do art. 163 w zw. z art. 166 ust. 1 Konstytucji PR - są zadaniami publicznymi. Wszelkie informacje o finansowych środkach publicznych przekazanych gminie, a pochodzących z budżetu państwa, w tym również o ich podziale, stanowią informacje o sprawach publicznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy.
W świetle przywołanej wyżej regulacji nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Głuchołaz zobowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącego również w zakresie punktów od 7 do 10, w trybie omawianej ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że w przepisie art. 7 ust. 1 ustawy określone zostały sposoby udostępnienia informacji publicznej. Jednym z nich jest udostępnienie informacji na wniosek. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy przyjąć należy, że na wniosek udostępnione są te informacje publiczne, które nie zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) lub centralnym repozytorium. Odesłanie do BIP może jednak nastąpić tylko wówczas, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio i konkretnie do meritum żądania, a zatem zwierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (por. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2244/12, LEX nr 134164). W rozpoznawanej sprawie organ nie wskazywał, aby informacje wnioskowane przez skarżącego zostały opublikowane w BIP, a tym samym by został wyłączony wnioskowych tryb udostępnienia tych informacji.
Dostrzec też trzeba, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek i dlatego jej udostępnienie ma formę czynności materialno – technicznej. Niemniej jednak, zgadnie z art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Z kolei, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Zarówno dla odmowy udostępnienia informacji publicznej jak i umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, przewidziano formę decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy).
Na gruncie wskazanych regulacji o bezczynności w udostępnienia informacji publicznej można więc mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy. Dlatego też, w stosunku do informacji podlegających udostępnieniu w trybie ustawy, a więc informacji mających charakter publiczny, podmiot zobowiązany do ich udostępnienia rozpoznając wniosek złożony w tym przedmiocie, ma obowiązek podjęcia działania w postaci udzielenia informacji, bądź wydania decyzji odmownej lub umarzającej postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 ustawy. Zaakcentować też trzeba, że podstawą do wydania decyzji odmownej może być jedynie ograniczenie prawa dostępu do żądanych informacji publicznych, zgodnie z art. 5 ustawy. Przepis ten przewiduje możliwość ograniczenia tego prawa w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), ze względu na ochronę ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 1a), czy też ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Rozpoznając zatem wniosek skarżącego, organ winien ustalić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 - 2 ustawy i wydać decyzję odmowną w razie ich zaistnienie, bądź udzielić informacji publicznej w braku ograniczenia do niej dostępu.
Innymi słowy, jeżeli żądana informacja jest informacją publiczną, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności, gdy milczy i nie udziela informacji w terminie przewidzianym tą ustawą, albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Skoro ustawa nie przewiduje możliwości pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, to tym samym podmiot zobowiązany do udzielenia informacji powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie w formie uregulowanej w tej ustawie. Mając na uwadze poczynione powyższe rozważania należy stwierdzić, że skoro wniosek skarżącego, w badanym przez Sąd zakresie tj. odnoszącym się do informacji wskazanych w punktach od 7 do 10 wniosku, dotyczył udostępnienia informacji publicznej, organ zobowiązany był do nadania mu biegu w trybie przewidzianym ustawą. Odpowiadając na wniosek skarżącego co do tych informacji, organ w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. poinformował natomiast skarżącego jedynie o tym, że dane niezbędne do ustalenia kwot, których podania domagał się skarżący, zawiera dokument, który został jemu przekazany w odpowiedzi na wcześniejszy (odrębny) wniosek. W ocenie Sądu, takie działanie organu nie było prawidłowe i nie znajdowało umocowania w przepisach prawa, albowiem jak już wcześniej wskazano, przewidzianą w ustawie formą załatwienia sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest czynność materialno – techniczna polegająca na udostępnieniu żądanej informacji, bądź decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jeśli nie jest możliwe udostępnienie informacji w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia zobowiązany jest zastosować tryb z art. 14 ust. 2 ustawy. Wystosowanie do strony informacji, że żądane informacje nie mogą być udostępnione i odstąpienie organu od ustawowego trybu, dopuszczalne jest w odniesieniu do informacji, które nie są informacjami publicznymi. Ponadto odnotować można, że wobec braku w ustawie zasad postępowania w sprawie wielokrotnie ponawianych wniosków o udostępnienie tej samej informacji publicznej przez tego samego wnioskodawcę zaaprobować należy pogląd, że również w takiej sytuacji na podmiocie nie spoczywa obowiązek udzielenia informacji i w razie uznania wniosku za powtarzający się, pochodzący od tej samej osoby i dotyczący wcześniej przekazanych informacji, zasadne jest powiadomienie o tym fakcie wnioskodawcy, co będzie równoznaczne z merytorycznym załatwieniem wniosku (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 8/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednak należy zastrzec, że taka sytuacja zaistnieje jedynie wówczas, gdy treść żądania wniosków będzie tożsama i będzie dotyczyła udzielenia dokładnie tej samej informacji. W rozpoznawanej sprawie okoliczność taka nie miała miejsca, bowiem wnioski skarżącego z dnia 27 marca i 17 kwietnia 2014 r. miały inny zakres żądania i dotyczyły udostępnienia zupełnie innych informacji publicznych, choć powiązanych przedmiotowo z działalnością oświatową jednostki samorządu terytorialnego.
Argumentem przemawiającym za odstąpieniem przez organ od rozpoznania wniosku w trybie ustawy nie może stanowić okoliczność, że dany podmiot często korzysta z przysługującego mu prawa dostępu do informacji publicznej w odniesieniu do różnych informacji, nawet jeśli dotyczą one tożsamego zakresu działalności organu, jak również fakt, że wnioskodawca toczy spory z organami zobowiązanymi do jej udzielania. Ustawodawca nie limituje w żaden sposób liczby wystąpień uprawnionego podmiotu o udzielenie informacji publicznej. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej dotyczy każdej informacji mającej taki charakter i podlega ograniczeniu jedynie na zasadzie art. 5 ustawy. Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej realizują przy tym swoje obowiązki w tym zakresie niezależnie od tego, czy pozostają w sporze z wnioskodawcą, czy też nie.
Mając na uwadze treść odpowiedzi organu na wniosek skarżącego, w ocenie Sądu uznać należy, że obowiązkowi rozpoznania wniosku w trybie ustawy nie czyni zadość odsyłanie skarżącego do przekazanego mu wcześniej dokumentu, w postaci metryki subwencji oświatowej, a także - jak wskazano w odpowiedzi na skargę - do przepisów prawa, skoro niewątpliwie nie zostały w nich wskazane wprost żądane informacje. Dostrzec przyjdzie, że skarżący nie wnioskował o wskazanie danych do wyliczenia określonych we wniosku kwot, lecz jednoznacznie wnosił o podanie przez organ ich wysokości (wartości). Organ zamiast udzielić odpowiedzi co do żądanej informacji, uchylił się od obowiązku załatwienia wniosku skarżącego, w zakresie punktów od 7 do 10, w formie czynności materialno - technicznej polegającej na udostępnieniu żądanej informacji, bądź wydania w tym przedmiocie stosownej decyzji odmownej, czy też ewentualnie umarzającej postępowanie. Ponadto, nie wskazał, że nie posiada żądnych informacji w przedmiocie żądanym. Z kolei, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2, będące w posiadaniu takich informacji. W przypadku braku danej informacji podmiot, do którego skierowano wniosek przekazuje jedynie informacje o nieposiadaniu określonych danych. Nie można jednak przyjąć, że dana informacja nie istnieje jeśli pomimo braku utrwalenia jej na dostępnym nośniku informacji, w tym w określonym dokumencie, jest ona wiadomym i znanym organowi faktem. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że organ nie posiada wiedzy o wysokości kwot przewidzianych na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji na 2014 rok. Skoro środki finansowe w postaci części oświatowej subwencji ogólnej służą do finansowania przez gminę zadań w zakresie edukacji publicznej, gmina niewątpliwie jest w posiadaniu informacji dotyczących rozdysponowania tych środków oraz ma możliwość ustalenia w tym zakresie wysokości określonych kwot. W odpowiedzi na wniosek strony oraz w odpowiedzi na skargę organ wprost wskazał na możliwość wyliczenia kwot, których udostępnienia domaga się skarżący, jednakże taka wymijająca odpowiedź świadczy o bezczynności organu.
W ocenie Sądu, co należy jeszcze raz zaakcentować, nie można przyjąć, że w odniesieniu do żądanych przez skarżącego informacji, wskazanych w punktach od 7 do 10 jego wniosku, organ wykonawczy gminy zwolniony był z obowiązku załatwienia wniosku skarżącego, w przewidzianej przez ustawodawcę formie materialno – technicznej czynności udostępnienia informacji, bądź też wydania stosownej decyzji o odmowie jej udzielenia, czy też umorzeniu postępowania. Zaznaczyć należy, że obowiązku organu w tym zakresie nie mógł wyłączyć - w szczególności także wskazany na rozprawie przez pełnomocnika organu - fakt, że żądane informacje nie stanowią informacji prostej, lecz informacje przetworzone, dla udostępnienia których konieczne jest podjęciem przez organ dodatkowych działań. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje także uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej. Wprawdzie udzielenie takiej informacji jest związane z potrzebą istnienia przesłanki "szczególnej istotności w udostępnieniu informacji dla interesu publicznego", niemniej jednak forma rozpoznania wniosku jest taka sama jak w przypadku informacji prostej. Wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi przy tym wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym, a następnie rozważyć i odnieść się do kwestii istnienia przesłanki udostępnienia takiej informacji nawet wtedy, gdy wnioskodawca nie odpowie na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej przetworzonej. Odmowa udostępnienia informacji przetworzonej z uwagi na brak interesu publicznego może nastąpić jedynie w przypadku wykazania przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, że uzyskanie takiej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego" należy uznać jednak za wypełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli. Brak przesłanki udzielenia informacji publicznej przetworzonej zawsze skutkuje wydaniem decyzji merytorycznej o odmowie udzielenia takiej informacji ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Po 49/10, LEX nr 756141, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 22/11, LEX nr 994264, wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 3/11, LEX nr 1079760, wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 402/11, LEX nr 1082749, wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 976/11, LEX nr 1068556, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1505/11, LEX nr 1134288).
W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, w tej sprawie organ nie załatwił wniosku skarżącego, w zakresie udostępnienia informacji wskazanych w punktach od 7 do 10 wniosku, w wynikającej z ustawy wymaganej formie, stąd stwierdzić należało bezczynności organu w tym zakresie. Z tego też powodu, na podstawie art. 149 P.p.s.a. zobowiązano Burmistrza Głuchołaz do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek skarżącego w zakresie punktów od 7 do 10. Zaznaczyć należy, że kontrola Sądu w niniejszej sprawie sprowadzała się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy oraz czy został załatwiony przez organ w tym trybie, w wymaganej formie. Rozpoznając sprawę w przedmiocie bezczynności Sąd nie mógł natomiast dokonać oceny, czy określona informacja publiczna, będąca w posiadaniu organu, może być skarżącemu udostępniona, czy też zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia, bądź umorzenia postępowania. Oceny takiej dokona organ rozpoznając w wymaganym trybie sporną cześć wniosku skarżącego, co do rozpoznania której stwierdzono bezczynność organu.
Rozstrzygając o bezczynności organu Sąd nie stwierdził jednak, aby bezczynność organu wiązała się z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i można przyjąć, że ma ono miejsce w razie braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Skarżony organ nie zignorował natomiast wniosku skarżącego i choć wymijająco oraz nieprawidłowo, to jednak udzielił odpowiedzi również co do spornej części wniosku, pozostając w przekonaniu o prawidłowości podjętych działań. Z tego też względu organowi nie można przypisać naruszenia prawa w sposób rażący.
Wobec wynikającego z przepisów ustawy krótkiego, bo 14 - dniowego terminu do udostępnienia informacji publicznej, uzasadnione w ocenie Sądu było zobowiązanie organu do usunięcia stanu bezczynności, poprzez rozpoznanie wniosku skarżącego, co do spornego żądania, w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku. Wskazania, co do postępowania w tym zakresie wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności podjęcia przez organ działania w postaci udzielenia informacji, bądź wydania decyzji odmownej w razie zaistnienia podstaw do ograniczenia prawa dostępu do żądanych informacji publicznych zgodnie z art. 5 ustawy, czy też decyzji umarzającej postępowanie w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono w punkcie 3, na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło