II SAB/Op 68/20
WyrokWSA w Opolu2020-12-08
Skład orzekający: Krzysztof Sobieralski, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia A z dnia 21 czerwca 2020 r., i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ organ działał nieefektywnie i nie podejmował skutecznych czynności zmierzających do końcowego załatwienia sprawy, przekraczając terminy ustawowe. Jednakże, sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a ponieważ organ podjął już działania w celu załatwienia wniosku przed rozpoznaniem skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności zostało umorzone. Skarga w pozostałym zakresie została oddalona.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wystąpiło do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (OWIF) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zgody na posiadanie i stosowanie preparatów zawierających środki odurzające. OWIF odmówił udostępnienia informacji, a następnie uchylił swoją decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Po kolejnych odwołaniach i decyzjach, Stowarzyszenie złożyło skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez OWIF. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, stwierdzając przewlekłość, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, a następnie umorzył postępowanie w części zobowiązującej organ do działania, gdyż organ podjął już czynności w sprawie.Rozstrzygnięcie
1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Opolu do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia 21 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) dalej idącą skargę oddala, 5) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Opolu na rzecz Stowarzyszenia A w [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Opolu do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia 21 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) dalej idącą skargę oddala, 5) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Opolu na rzecz Stowarzyszenia A w [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Stowarzyszenie zwykłe "A" w [...] (zwane dalej skarżącym lub Stowarzyszeniem) jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Opolu (dalej zwanego w skrócie: OWIF lub organem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2020 r., złożonym za pośrednictwem ePUAP, Stowarzyszenie, reprezentowane przez przedstawicielkę K. P., wystąpiło do OWIF o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwestii, czy podmioty:
1) B Spółka partnerska zarejestrowana w rejestrze Wojewody Opolskiego pod numerem [...], NIP [...], Regon [...],
2) C Spółka partnerska zarejestrowana w Okręgowej Radzie Lekarskiej w [...] pod numerem [...] ,
wykonujące działalność leczniczą w [...] , przy ul. [...] uzyskały zgodę OWIF na posiadanie i stosowanie preparatów zawierających środki odurzające grup l-N, II-N i IlI-N lub substancje psychotropowe grup lI-P, III-P i IV-P, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii?
W odpowiedzi na powyższy wniosek, decyzją z dnia 2 lipca 2020 r., nr [...] , organ - działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: u.d.i.p. - odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia żądanych informacji.
Pismem z dnia 11 lipca 2020 r. (15 lipca 2020 r. - data wpływu do organu) Stowarzyszenie wniosło odwołanie od powyższej decyzji.
Pismem z dnia 20 lipca 2020 r. (doręczonym Stowarzyszeniu w dniu 22 lipca 2020 r.) organ wezwał K. P. do wykazania umocowania do reprezentowania Stowarzyszenia, w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że odwołanie zostało wniesione przez nią w imieniu własnym.
Na powyższe wezwanie Stowarzyszenie nie udzieliło odpowiedzi.
Następnie decyzją z dnia 27 sierpnia 2020 r., nr [...], OWIF uwzględnił w całości odwołanie z dnia 11 lipca 2020 r. od decyzji z dnia 2 lipca 2020 r. (pkt 1) i uchylił zaskarżoną decyzję w całości (pkt 2). Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej w skrócie: K.p.a., oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i art. 28 K.p.a. w zw. z art. 41a ustawy z dnia 17 kwietnia 2019 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713). Organ stwierdził, że zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ponowne rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, po wezwaniu wnioskodawcy do przedłożenia dokumentu obejmującego umocowanie do działania w imieniu Stowarzyszenia - pod rygorem uznania, że stroną w postępowaniu jest K. P., a nie Stowarzyszenie.
Pismem z dnia 1 września 2020 r. (4 września 2020 r. - data wpływu do organu) Stowarzyszenie wniosło odwołanie od powyższej decyzji z dnia 27 sierpnia 2020 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 8 września 2020 r. organ przekazał odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
Decyzją z dnia 7 października 2020 r., nr [...] , Główny Inspektor Farmaceutyczny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Organ uznał, że decyzja z dnia 27 sierpnia 2020 r. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ przekroczono 7-dniowy termin na wydanie decyzji autokontrolnej, określony w art. 132 § 1 K.p.a. Termin ten upłynął bowiem bezskutecznie 22 lipca 2020 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona OWIF w dniu 9 października 2020 r.
Pismem z dnia 1 listopada 2020 r., złożonym za pośrednictwem ePUAP, Stowarzyszenie wniosło do Głównego Inspektora Farmaceutycznego ponaglenie, na podstawie art. 37 K.p.a., w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem z dnia 21 czerwca 2020 r.
Następnie pismem z dnia 2 listopada 2020 r., wniesionym do organu za pośrednictwem ePUAP, Stowarzyszenie złożyło skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez OWIF w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 21 czerwca 2020 r. Stowarzyszenie domagało się stwierdzenia zarzucanej przewlekłości postępowania oraz uznania, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący odwołał się do treści wniosku z dnia 21 czerwca 2020 r. i podniósł, że OWIF nie przekazał odwołania z dnia 11 lipca 2020 r. do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, co stanowi naruszenie art. 133 K.p.a. Następnie opisał przebieg postępowania począwszy od wydania przez organ decyzji z dnia 27 sierpnia 2020 r. W ocenie Stowarzyszenia, niezachowanie przez OWIF ustawowych terminów postępowania w przedmiocie udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych powoduje, że trwa ono dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy.
Przy piśmie z dnia 5 listopada 2020 r. OWIF przekazał do Głównego Inspektora Farmaceutycznego odwołanie Stowarzyszenia z dnia 11 lipca 2020 r. od decyzji z dnia 2 lipca 2020 r.
W odpowiedzi na skargę OWIF wniósł o oddalenie skargi i obciążenie Stowarzyszenia kosztami postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko, organ przedstawił opisany wyżej przebieg postępowania i stwierdził, że skarga jest niezasadna, ponieważ nie znajduje podstaw w stanie faktycznym sprawy. Organ omówił też, w oparciu o poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pojęcie przewlekłości postępowania i podniósł, że o jego istocie decyduje element obiektywny wyrażający się w upływie kilku terminów załatwienia sprawy, opieszałości w wyznaczaniu i przeprowadzaniu czynności procesowych niezbędnych do skonkretyzowania przedmiotu postępowania oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mnożeniu czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Nadto zwrócił uwagę, że samo mechaniczne ustalenie długości okresu od złożenia wniosku do dnia rozstrzygnięcia nie uprawnia jeszcze do stwierdzenia, iż w takiej sytuacji w sprawie ma miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania, niemniej ma ono zasadnicze i istotne znaczenie dla oceny tego stanu. OWIF stwierdził, że nie naruszył art. 13 u.d.i.p., a zarzucana przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tego względu nie ma również podstaw do orzeczenia o grzywnie, która jest środkiem dyscyplinującym i powinna być stosowana z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy.
W piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2020 r. Stowarzyszenie informacyjnie podało, że odwołanie z dnia 11 lipca 2020 r. zostało przekazane do organu odwoławczego dopiero w dniu 5 listopada 2020 r., czyli ponad trzy miesiące po ustawowym terminie.
W dniu 27 listopada 2020 r. do Sądu wpłynęła decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 26 listopada 2020 r., którą - po rozpatrzeniu odwołania - uchylono ww. decyzję z dnia 2 lipca 2020 r. i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi przewlekłe prowadzenie postępowania przez OWIF w zakresie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia 21 czerwca 2020 r., złożonego w trybie cyt. już wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej w skrócie: u.d.i.p.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i w przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a.
Tym samym skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Przystępując do oceny zasadności skargi, odnotować trzeba, że przepisy P.p.s.a. nie określają na czym polega przewlekłe prowadzenie postępowania. Wykładając treść pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania", podzielić należy pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania, które nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania wystąpi wówczas, gdy organ będzie działał w sposób nieefektywny, gdy działania organu w toku postępowania polegać będą na wykonywaniu szeregu czynności w dużym odstępie czasu, względnie wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożeniu przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, co w efekcie prowadzi do znacznego przesunięcia w czasie załatwienia sprawy. Tym samym przewlekłość obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak też nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stąd też przewlekłość ma miejsce także wówczas, gdy organowi można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyroki WSA w Opolu: z dnia 9 października 2012 r., II SAB/Op 29/12 i z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Op 23/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 705/15, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawiony pogląd zyskał akceptację również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1809/16). Warto również odnotować, że opisane powyżej rozumienie omawianego pojęcia pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., według którego przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Jak już wcześniej powiedziano, postępowanie, które według Stowarzyszenia dotknięte jest wadą przewlekłości, toczyło się na podstawie przepisów u.d.i.p., ponieważ wnioskiem z dnia 21 czerwca 2020 r. skarżąca zwróciła się do OWIF o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zapytania, czy B Spółka partnerska uzyskała zgodę na posiadanie i stosowanie preparatów zawierających środki odurzające grup l-N, II-N i IlI-N lub substancje psychotropowe grup lI-P, III-P i IV-P, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W przytoczonym przepisie określono ramy czasowe, w których organ ma obowiązek udostępnić informację, wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub wydać decyzję o umorzeniu postępowania.
Z kolei w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca dopuścił możliwość stosowania przepisów K.p.a., w przypadku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania organ pierwszej instancji ma możliwość skorzystania z przewidzianej w art. 132 K.p.a. instytucji autokontroli decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 132 § 1 K.p.a., jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Od nowej decyzji służy stronom odwołanie (art. 132 § 3 K.p.a.). W razie niezastosowania powyższego trybu - w myśl art. 133 K.p.a. - organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie. Wskazać również trzeba, że odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., rozpoznaje się w terminie 14 dni. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w swoich założeniach zmierza do szybkiego załatwienia sprawy, upraszczając postępowanie oraz skracając w stosunku do K.p.a. istniejące terminy, w tym terminy rozpatrywania środków zaskarżenia. Rzutuje to w konsekwencji na sposób dokonywania wykładni przedmiotowej ustawy i oznacza, że nawet w razie wątpliwości nie należy ich rozwiązywać na drodze przedłużania postępowania poprzez jego uzależnianie od nieprzewidzianych w tejże ustawie wymogów formalnych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania, stąd uzasadnienie niestosowania Kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania przed wydaniem decyzji o odmowie lub umorzeniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2020/17).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, Sąd uznał, że wystąpiły podstawy do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez OWIF w sprawie wniosku Stowarzyszenia z dnia 21 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Niewątpliwie organ działał w sposób nieefektywny i nie podejmował skutecznych czynności zmierzających do końcowego załatwienia sprawy. Z analizy akt sprawy wynika, że po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 21 czerwca 2020 r. wydał w dniu 2 lipca 2020 r. - a więc z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji. Następnie, wobec wniesienia przez Stowarzyszenie odwołania od tej decyzji, które wypłynęło do organu w dniu 15 lipca 2020 r., OWIF po 5 dniach wezwał K. P. do wykazania, że jest umocowana do działania w imieniu skarżącego. W dniu 29 lipca 2020 r. upłynął termin do wykonania powyższego wezwania, na które jednak Stowarzyszenie nie odpowiedziało. Natomiast organ dopiero w dniu 27 sierpnia 2020 r., na podstawie art. 132 § 1 K.p.a., wydał decyzję, którą uwzględnił w całości odwołanie Stowarzyszenia od decyzji z dnia 2 lipca 2020 r. i uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Celowość podjęcia opisanej czynności wezwania budzi wątpliwości w kontekście późniejszych działań organu, który pomimo braku na nie odpowiedzi i tak zdecydował o rozpatrzeniu odwołania. Ustalona przez Sąd na podstawie materiału dokumentacyjnego chronologia zdarzeń jednoznacznie potwierdza, że organ naruszył nie tylko obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy na podstawie przepisów u.d.i.p., ale również uchybił określonemu w art. 132 K.p.a. terminowi 7 dni na wydanie tzw. decyzji autokontrolnej. Decyzja z dnia 27 sierpnia 2020 r. została bowiem podjęta przez organ prawie po miesiącu od daty upływu terminu do wykonania wezwania z dnia 20 lipca 2020 r., a jednocześnie w tym okresie nie były podejmowane żadne inne czynności procesowe służące załatwieniu sprawy. Podobnie organ w sposób nieusprawiedliwiony okolicznościami faktycznymi sprawy po prawie miesiącu od otrzymania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 7 października 2020 r., którą uchylono w całości decyzję z dnia 27 sierpnia 2020 r. i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości, przekazał przy piśmie z dnia 5 listopada 2020 r. odwołanie Stowarzyszenia od decyzji z dnia 2 lipca 2020 r.
Oceniając opisany tok czynności podejmowanych przez organ, zdaniem Sądu, nie może być wątpliwości, że postępowanie było prowadzone nieefektywnie i w sposób przewlekły, a przekroczenie terminów jest oczywiste i niedopuszczalne. W przekonaniu Sądu, wykazana powyżej zwłoka w rozpoznaniu sprawy, w tym odnosząca się do czynności procesowych związanych z przekazaniem środka zaskarżenia organowi odwoławczemu, nie znajduje żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Postępowanie było prowadzone rozwlekle, a tego stanu rzeczy nie usprawiedliwiała konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do załatwienia sprawy. Skutkiem niepodejmowania przez organ odpowiednich działań była długotrwałość postępowania, co należy ocenić zdecydowanie negatywnie, zwłaszcza gdy chodzi o udostępnienie informacji publicznej. Jak już wcześniej akcentowano, postępowanie toczące się na skutek wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma charakter odformalizowany, a jego celem jest sprawne udzielenie wnioskowanej informacji bądź podjęcie w ściśle określonym terminie innego rozstrzygnięcia uzasadnionego okolicznościami sprawy.
Rozpoznając sprawę ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, a więc to, że przed rozpoznaniem skargi Stowarzyszenia organ przekazał do Głównego Inspektora Farmaceutycznego - przy piśmie z dnia 5 listopada 2020 r. - odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 2 lipca 2020 r., którą OWIF odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Na dzień orzekania przez Sąd nie można więc mówić o przewlekłości organu w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku. Stan ten ustał bowiem już po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Z tego względu zobowiązywanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku z dnia 21 czerwca 2020 r. stało się bezprzedmiotowe. Powyższe stanowi podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.
Jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym z kolei orzeczono w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W ocenie Sądu, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił również fakt, że do czasu wydania decyzji z dnia 2 lipca 2020 r. czynności procesowe przebiegały sprawnie i w przewidzianych prawem terminach. Natomiast sytuacja ta uległa zmianie po wpłynięciu odwołania Stowarzyszenia z dnia 11 lipca 2020 r.
W tym miejscu wskazać też trzeba, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Sąd miał bowiem na uwadze całokształt okoliczności sprawy oraz charakter zaistniałej przewlekłości nienacechowanej rażącym naruszeniem prawa oraz fakultatywność orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Z tych przyczyn Sąd - w punkcie 4 wyroku - oddalił skargę w pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
O kosztach postępowania należnych Stowarzyszeniu orzeczono w pkt 5 wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło