II SO/Op 70/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia D. W. i M. W. z dnia 29 kwietnia 2008 r. na pismo Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 1 kwietnia 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia sprawy ze skargi D. W., M. W., J. W., M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić zażalenie. Pismem z dnia 19 marca 2005 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...]. Na skutek złożonego przez skarżących wniosku o wyłączenie z orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], Naczelny Sąd Administracyjnym postanowieniem z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II OW 68/05, wyznaczył do rozpoznania wniosku – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], a na powyższe orzeczenie skarżący wnieśli zażalenie z dnia 2 sierpnia 2006 r. Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2006 r. Sąd wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a to pod rygorem odrzucenia zażalenia. W terminie zakreślonym przez Sąd do dokonania czynności, skarżący pismem z dnia 31 sierpnia 2006 r. zaskarżyli wydane zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 2 sierpnia 2006 r. Skarżąca D. W. złożyła także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 6 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy, no które to orzeczenie skarżący wnieśli zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2007 r. ( sygn. akt I OZ 89/07 ) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na odmowę przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarządził w dniu 3 kwietnia 2007 r. wezwanie skarżących do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 3 lipca 2006 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. Na powyższe zarządzenie skarżący wnieśli zażalenie, na skutek którego Naczelny Sąd Administracyjny ( sygn. akt I OZ 475/07 ) uchylił w dniu 28 czerwca 2007 r. zaskarżone zarządzenie, wskazując, że nie istniała żadna podstawa prawna do jego wydania. Następnie postanowieniem z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt I OZ 717/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących wniesione na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 7 sierpnia 2006 r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia. Po zwrocie akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Przewodniczący Wydziału II ponownie określił wysokość wpisu od zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 3 lipca 2006 r. i zarządził wezwanie skarżących do uiszczenia w/w kwoty, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny, do którego skarżący wnieśli zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, uznał to zarządzenie za wydane bez podstawy prawnej ( postanowienie z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt I OZ 61/08 ). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak podstawy prawnej do wydania uchylonego zarządzenia wynikał z tego, iż w obrocie prawnym funkcjonowało już prawomocne zarządzenie z dnia 7 sierpnia 2006 r. dotyczące tej kwestii. W tym stanie sprawy, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu działając na zasadzie art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządził w dniu 1 kwietnia 2008 r., poinformowanie skarżących o obowiązku solidarnego uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 3 lipca 2006 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zarządził także o pouczeniu, iż od powyższego pisma informującego, nie przysługują środki zaskarżenia. Na powyższe pismo informujące, D. W. i M. W. wnieśli zażalenie z dnia 29 kwietnia 2008 r., żądając jego uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D. W. i M. W. należało odrzucić. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się m.in. koszty sądowe ( art. 205 § 1 P.p.s.a. ). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 P.p.s.a. ). Opłatami sądowymi są natomiast, w myśl 212 § 1 P.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna. Wpis stosunkowy lub stały, pobiera się od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji ( art. 230 § 1 P.p.s.a. ). Do pism, o których mowa w art. 230 § 1, należy zażalenie. W sprawach zaś, w których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, pobiera się wpis stały ( art. 231 P.p.s.a. ). W art. 233 P.p.s.a. zawarto delegację dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. ). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych – 100 złotych. Stosownie zatem do regulacji art. 214 § 1 i § 2 oraz art. 219 § 1 P.p.s.a., obowiązkiem wnoszących zażalenie było uiszczenie wpisu od zażalenia, wynoszącego 100 złotych. Skoro wpis ten nie został przez nich uiszczony przy wniesieniu do Sądu zażalenia, Przewodniczący wezwał ich, aby pod rygorem odrzucenia zażalenia, uiścili wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania ( art. 220 § 1 zdanie drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a. ). Wezwanie do uiszczenia tej kwoty nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego, które D. W., M. W., M. W. i J. W. na podstawie art. 227 P.p.s.a. zaskarżyli, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ich zażalenie. Obecnie rozpatrywane jest zatem zażalenie na kolejną czynność Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, podjętą w dniu 1 kwietnia 2008 r., a polegającą na wydaniu na zasadzie art. 6 P.p.s.a., zarządzenia o wezwaniu D. W., M. W., M. W. i J. W. do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia. Dla celów niniejszego orzeczenia warto przytoczyć treść przywołanego art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przechodząc do oceny dopuszczalności wniesionego zażalenia, podzielić należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny ( por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane ), iż zażalenie na określoną powyżej czynność Przewodniczącego jest niedopuszczalne. Zważyć przeto należy, iż ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, po prawomocnym oddaleniu zażalenia na pierwsze zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, nie stanowi zarządzenia określonego w art. 220 § 1 P.p.s.a. Pierwotne zarządzenie, po uprawomocnieniu się, wiąże strony i sąd ( art. 170 P.p.s.a. ). Przywołany przepis art. 170 odnosi się do orzeczeń, z tym, że przez orzeczenie należy rozumieć nie tylko wyrok i postanowienie, ale także zarządzenie Przewodniczącego ( patrz: Bogusław Dauter [ w: ] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Nizgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze, Kraków 2006, s. 360 ). Ponowne wzywanie o uiszczenie opłaty sądowej w formie określonej w art. 220 § 1 P.p.s.a. jest więc zbędne ( por. przywołane powyżej postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r. ). Skoro wiążące jest pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, to według Sądu termin w jakim strona powinna zastosować się do tego wezwania, w sytuacji, gdy złożyła zażalenie i zażalenie to zostało oddalone, wynosi 7 dni od dnia doręczenia jej postanowienia o oddaleniu zażalenia. Realizując zasadę wyrażoną w przywołanym wyżej art. 6 P.p.s.a., należy jednak pouczyć stronę działającą bez pełnomocnika profesjonalisty o obowiązku opłacenia zażalenia oraz o skutkach zaniedbania w tym zakresie. Nadto należy określić termin, w którym Sąd nie będzie stosować sankcji, w postaci odrzucenia zażalenia ( por. przywołane powyżej postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r. ). Pismo takie nie stanowi zarządzenia zaskarżalnego w myśl art. 227 § 1 P.p.s.a. Takiego charakteru tej czynności nie zmienia też fakt, że wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty. W piśmie należałoby wprost nawiązać do wydanego wcześniej zarządzenia opartego o art. 220 § 1 P.p.s.a. Brak takiego nawiązania nie skutkuje jednak zakwalifikowaniem pisma do zarządzeń zaskarżalnych w trybie art. 227 § 1 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, iż zażalenie na pismo Przewodniczącego Wydziału II z dnia 1 kwietnia 2008 r., wniesione przez D. W. i M. W. w dniu 29 kwietnia 2008 r., jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W tych okolicznościach sprawy, Sąd na mocy przywołanych przepisów art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.