II SO/Op 71/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego zażalenia D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt II SO/Op 71/05, w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] od rozpoznania sprawy postanawia: odrzucić zażalenie. Pismem z dnia 15 lipca 2005 r. D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego. Następnie, skarżący złożyli w dniu 28 lipca 2005 r. wniosek o "wyłączenie z orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z urzędu" i o przekazanie sprawy do rozpoznania do innego Sądu Administracyjnego. Na mocy postanowienia z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II OW 69/05, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przede sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączeniu sędziów i asesorów WSA [...] – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżących. Na powyższe orzeczenie skarżący wnieśli zażalenie. W związku z tym, skarżący wezwani zostali zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 sierpnia 2006 r., do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący złożyli pismo procesowe z dnia 11 września 2006 r., a w nim zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu ich do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów zażalenia na zarządzenie, pod pismem znajdowały się 4 nieczytelne podpisy. Natomiast w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jako osoba wnosząca wniosek wskazana została D. W. Postanowieniem z dnia 9 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy D. W. Na postanowienie to w dniu 3 listopada 2006 r., zażalenie wnieśli wszyscy skarżący. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1487/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazując między innymi, że w piśmie procesowym z dnia 11 września 2006 r. zawarty został wniosek, który pochodził nie tylko od D. W., lecz również od M. W., J. W. oraz M. W. Jednocześnie sąd II instancji wskazał, że faktem jest, że do wspomnianego pisma został jedynie dołączony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy podpisany przez D. W., niemniej jednak stwierdził, że wnioskom pozostałych skarżących nie nadano biegu, poprzez wezwanie ich do nadesłania urzędowych formularzy, co pozwoliłoby je rozpoznać łącznie z wnioskiem D. W., a tym samym umożliwiło generalną weryfikację sytuacji materialnej wszystkich skarżących. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należało D. W. wezwać do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, odnośnie jej stanu majątkowego, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w celu wszechstronnego zbadania jej sytuacji rodzinnej i materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zastosował się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadał bieg wnioskom o przyznanie prawa pomocy pochodzącym od pozostałych skarżących, a nadto wezwał do uzupełnienia danych zawartych we wniosku D. W. M. i J. W. nie odesłali skierowanych do nich formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy, wobec tego postanowieniami z dnia 20 sierpnia 2007 r., ich wnioski pozostawiono bez rozpoznania. Wnioski natomiast o przyznanie prawa pomocy D. W. i M. W. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007 r., tut. Sąd oddalił. Na postanowienie to D. W. i M. W. wnieśli zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1236/07. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 156/08 oddalił także zażalenie skarżących na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SO/Op 71/05 w zakresie wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r., sygn.. akt II SO/Op 71/05 w zakresie oddalenia wniosku D. W., M. W., M. W. i J. W. o wyłącznie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sędziów asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] od rozpoznania sprawy ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. Po doręczeniu skarżącym postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 28 lutego 2008 r., na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, z dnia 8 kwietnia 2008 r., skarżący zostali poinformowani pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r., o obowiązku solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 71/05, w terminie 7 dni od otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Dodatkowo również skarżący powiadomieni zostali, iż od niniejszego pisma informującego nie przysługują środki zaskarżenia. Pismo doręczone zostało skarżącym w dniu 5 maja 2008 r. Skarżący nie uiścili wpisu od zażalenia i pismem z dnia 12 maja 2008 r., wnieśli zażalenie na pismo informacyjne Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 kwietnia 2008 r., ponowili w nim wniosek o wyłączenie sędziów WSA [...], powołując w tym zakresie podnoszone wcześniej zarzuty. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008 r. tut. Sąd odrzucił zażalenie skarżących na pismo Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2008 r. – rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 postanowienia, odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt II SO/Op 71/05, w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] od rozpoznania sprawy - rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 postanowienia. Postanowienie z dnia 9 czerwca 2008 r., zostało w całości zaskarżone przez D. W. i M. W. Postanowieniem z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 933/08, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D. W. i M. W. na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 postanowienia z dnia 9 czerwca 2008 r., a uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 tego postanowienia. Uzasadniając rozstrzygnięcie NSA wskazał, że rozstrzygnięcie w punkcie 2 było przedwczesne, ponieważ zostało podjęte w chwili kiedy rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było jeszcze prawomocne. Dopóki nie upłynął termin do wniesienia na nie zażalenia, przysługującego na mocy art. 194 § 1 pkt 8 P.p.s.a., nie było podstaw do orzekania przedmiocie zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów. NSA doręczył w dniu 10 października 2008 r., D. W. i M. W. postanowienie z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 933/08, z pouczeniem, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawę prawną obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stanowią przepisy ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się m.in. koszty sądowe, które w myśl art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowym w myśl art. 212 § 1 P.p.s.a.. są z kolei wpis oraz opłata kancelaryjna. Jak stanowi przepis art. 230 § 1 P.p.s.a. wpis stosunkowy bądź stały, pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a., należy zażalenie. Wysokość oraz zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), które wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 233 P.p.s.a. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł. Stosownie do regulacji art. 219 § 1 P.p.s.a, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie. W myśl art. 214 spoczywa on na osobie wnoszącej pismo, jeżeli jednak pismo wnoszone jest przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, pismo podlega jednej opłacie. W przeciwnym zaś razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi o odrzuceniu pisma, od którego nie został uiszczony należny wpis, jeżeli pismem tym jest m.in. zażalenie. W niniejszej sprawie, w myśl wskazanych powyżej regulacji, skarżący obowiązani byli do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został przez skarżących uiszczony, na mocy art. 220 § 1 zd. drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., zostali oni wezwani do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 16 sierpnia 2006 r., na które to zarządzenie skarżący złożyli zażalenie stosownie do art. 227 P.p.s.a. Zażalenie to jednak zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone i stąd też Przewodniczący Wydziału pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r. poinformował skarżących o wynikającym z zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Zaskarżona czynność dokonana została w drodze zarządzenia, na podstawie art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielić stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Zażalenie na niniejszą czynność jest niedopuszczalne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 września 2008 r. w jego punkcie 1. Zauważyć bowiem przyjdzie, iż czynność Przewodniczącego dokonana w oparciu o art. 6 P.p.s.a., po prawomocnym oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, nie stanowi zarządzenia określonego w art. 220 § 1 P.p.s.a., zaskarżalnego na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. Oddalenie zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu skutkuje tym, iż pierwotne zarządzenie, po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego zażalenie, pozostaje mocy i wiąże strony oraz sąd. Przepis art. 170 P.p.s.a. określający zakres związania odnosi się wszak do orzeczeń, a przez orzeczenia należy rozumieć nie tylko wyrok i postanowienia, ale też zarządzenia Przewodniczącego (patrz. Bogusław Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze, Kraków 2006, s. 360). Przyjąć zatem należy, iż termin w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w sytuacji, gdy wniesione na zarządzenie zażalenie zostało oddalone, wynosi 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia o oddaleniu zażalenia. Realizując zasadę wyrażoną w art. 6 P.p.s.a., sąd winien jednak pouczyć stronę działającą bez pełnomocnika profesjonalisty o obowiązku uiszczenia opłaty od zażalenia oraz o skutkach zaniedbania w tym zakresie. Ponadto winien określić termin, w którym nie będzie stosować sankcji, w postaci odrzucenia zażalenia (patrz. w/w postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r.). Jak już wcześniej wspomniano, pismo zawierające takie informacje, nie stanowi jednak zarządzenia zaskarżalnego wmyśl art. 227 § P.p.s.a. Takiego charakteru tej czynności nie zmienia przy tym fakt, iż wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia przewodniczącego wydziału, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty. Przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują zaskarżalności zarządzeń wydawanych w celu realizacji przez sąd obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a. Odnośnie odrzucenia zażalenia skarżących na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 lipca 2006 r., którym oddalono wniosek o wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], wskazać należy, w myśl przywołanych wyżej regulacji zawartych w art. 199, art. 230 §. 219 i art. 220 P.p.s.a., iż skarżący obowiązani byli do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został uiszczony, na mocy art. 220 § 1 zdanie drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., zostali oni wezwani do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 16 sierpnia 2006 r., na które to zarządzenie skarżący złożyli zażalenie oraz jednocześnie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o prawo pomocy dla skarżących D. W. i M. W. został rozstrzygnięty odmownie, a wnioski M. W. i J. W. zostały pozostawione bez rozpoznania. Zażalenie natomiast na zarządzenie o uiszczeniu wpisu od skargi zostało oddalone postanowieniem z dnia 28 lutego 2008 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, co skutkowało tym, iż pierwotne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia pozostało w mocy, wiążąc strony oraz Sąd. Stosownie do tego, ponowne wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej w formie określonej w art. 220 § 1 P.p.s.a. jest zatem zbędne (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane). Termin w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wynosił 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Realizując jednak wyrażoną w art. 6 P.p.s.a zasadę udzielania informacji stronom występującym w sprawie bez adwokata bądź radcy prawnego, pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu poinformował skarżących o wynikającym z zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Ponadto, określił 7 dniowy termin, liczony od dnia doręczenia informacji, powstrzymania się od zastosowania przez Sąd sankcji w postaci odrzucenia zażalenia z uwagi na brak wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane). Zażalenie zatem D. W. i M. W. na odrzucenie zażalenia na pismo Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2008 r., jako niedopuszczalne zostało oddalone ostatecznym i niezaskarżalnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 18 września 2008 r. Obecnie zatem rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 postanowienia z dnia 9 czerwca 2008 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na pismo Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2008 r., jest już prawomocne. Przyjąć tym samym należało, iż ostateczny termin do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 lipca 2006 r. upływał w dniu 12 maja 2008 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uiścili jednak wymaganego wpisu od zażalenia, co skutkować musiało jego odrzuceniem, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.