I SA/Po 1069/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą na wskazaną powyżej decyzję, która została doręczona jej w dniu [...] września 2014 r. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w dniu [...] września 2014 r. została nadana przez pracownika strony przesyłka polecona, w której miała znajdować się skarga na ww. decyzję. W dniu [...] października 2014 r. ze stroną skontaktował się telefonicznie pracownik Izby Celnej w [...], informując, że w przesyłce pocztowej nadanej w dniu [...] września 2014 r., znalazła się skarga na decyzję nr [...], której termin zaskarżenia już dawno upłynął (decyzja ta została już wcześniej – w prawidłowym terminie zaskarżona). Skarżąca wyjaśniła, że do powyższej sytuacji doszło wskutek niezawinionej pomyłki pracownika sekretariatu skarżącej, który wydrukował niewłaściwą skargę, którą wysłano do Izby Celnej [...] w dniu [...] września 2014 r. Zasadnym jest więc przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Nie spełnia bowiem prawem przewidzianych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 3 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności sąd zobowiązany jest zatem zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. Zachowanie siedmiodniowego terminu o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd liczył w sprawie od dnia [...] października 2014 r. przyjmując, iż dopiero tego dnia strona powzięła wiedzę o przyczynie uchybienia terminu do wniesienia skargi, którą w okolicznościach faktycznych sprawy stanowiło telefoniczne powiadomienie strony przez pracownika izby celnej. W rezultacie przyjmuje, że skarżący dochował siedmiodniowego terminu, bowiem wniosek złożył, za pośrednictwem organu, w dniu [...] października 2014 r. (data stempla pocztowego – k. [...] akt sądowych). Równocześnie z wnioskiem wniósł również skargę. Przyjęcie, że strona dopełniła niezbędnych wymogów formalnych wniosku, umożliwiło merytoryczną ocenę tego wniosku w myśl ustawowych przesłanek z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. Powołany przepis otwiera stronie możliwość przywrócenia uchybionego terminu dla dokonania określonej czynności procesowej przed sądem tylko pod warunkiem, że strona uprawdopodobni, że do uchybienia terminowi doszło wskutek zdarzeń za które nie ponosi odpowiedzialności. Za utrwalony uznać należy przy tym pogląd, że ciężar dowodu w tym zakresie obciąża wnioskodawcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1289/10, LEX nr 1109719). Przeprowadzona w myśl powyższego kryterium ocena okoliczności podniesionych we wniosku nie uzasadniała – zdaniem sądu – przyjęcia, że do uchybienia terminowi w sprawie doszło wskutek przyczyn niezawinionych przez wnioskodawcę. W każdym razie, wnioskodawca okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Przesłanka braku winy, postrzegana jako zasadnicze kryterium przywrócenia terminu procesowego była wielokrotnie poddawana wykładni orzecznictwa sądowego. Odwołując się do jego dorobku należy wskazać, że spełnienie tej przesłanki równoznaczne jest z wykazaniem takich okoliczności, które nawet przy dochowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia i nie do usunięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04). Przekroczenie terminu było w niniejszej sprawie wynikiem błędnego wydrukowania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że błąd pracownika strony jest równoznaczny z błędem samej strony i fakt, że to nie sama strona, lecz jej pracownik doprowadził do uchybienia terminu nie uzasadnia przywrócenia tego terminu. W postanowieniu z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. II GZ 321/13 (LEX nr 1345827) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Osoba prowadząca działalność gospodarczą przejmuje negatywne konsekwencje wszelkich działań swoich pracowników, w tym także nieterminowe doręczenie korespondencji". Podobne stanowisko zaprezentowano w postanowieniu NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. II GZ 487/11 (LEX nr 1151763): "Przy ocenie, czy uchybienie terminu jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie pracownika było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci, tj. rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Wynika to z faktu, iż wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej" oraz w postanowieniu z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. II FZ 660/11 (LEX nr 1070125): "Za brak należytego działania przedstawiciela danej osoby prawnej, w tym osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, odpowiedzialność ponosi bowiem sama strona. Powoływanie się więc w tym przypadku na zaniedbanie pracownika spółki, nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybieniu terminu. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw". Mając na uwadze powyższe, zdaniem sądu treść złożonego wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Brak było więc podstaw prawnych do uznania zasadności tego wniosku. Z uwagi na powyższe sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.