I SA/Po 1134/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie udowodniła istnienia konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie, a przedstawione przez nią argumenty, w tym dotyczące sytuacji materialnej i zawieszenia działalności gospodarczej, okazały się niewystarczające lub sprzeczne z ustaleniami faktycznymi.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz podatku do zapłaty. W ramach skargi wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując trudną sytuacją materialną, wiekiem, niską emeryturą i koniecznością ponoszenia wysokich kosztów utrzymania, co miałoby prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i majątkową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SD o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi SD na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za II, III, IV kwartał 2013 r. oraz podatku do zapłaty za miesiące od kwietnia do października oraz grudzień 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca SD pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że egzekucja kwoty ustalonej przez organ podatkowy zaległości podatkowej ([...] bez odsetek za zwłokę) w trakcie trwania postępowania sądowoadministracyjnego, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, z pewnością wywoła trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca podała, że ma [...] lat, jest emerytką, emerytura wynosi [...]. Z tej kwoty po opłaceniu rachunków (prąd – ok. [...] za dwa miesiące, t.j. ok. [...] za miesiąc, śmieci [...], telefon ok. [...]) na miesiąc pozostaje jej ok. [...]. Skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku ruchomego o istotnej wartości, ani żadnych nieruchomości. Mieszka w domu stanowiącym własność jej syna. Zgodnie z łączącym ich porozumieniem nie ponosi kosztów najmu, ale jej obowiązkiem jest opłacanie w całości rachunków za energię elektryczną. Pozostała po opłaceniu rachunków kwota musi wystarczyć na bieżące utrzymanie. Skarżąca podała, że jej działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, które poprawiałyby tę sytuację. Na skutek dokonanego przez organy zabezpieczenia na rachunku bankowym kwoty w wysokości ok. [...], zmuszona została do zawieszenia działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą A. W [...] przedmiotowa działalność wygenerowała stratę w wysokości [...]. W [...] deklaracja VAT-7 została złożona na kwotę [...]. Skarżąca podała, że w przypadku gdyby z jej emerytury potrącana była spłata zaległości, przy uwzględnieniu powyższych wydatków, do jej dyspozycji pozostałaby bardzo niska kwota. W takiej sytuacji, ażeby jej gospodarstwo domowe mogło funkcjonować, musiałaby ograniczyć wydatki wskazane powyżej, co konsekwentnie, biorąc pod uwagę jej wiek, może spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki. Gdyby przyjąć natomiast, że Sąd nie przychyli się do jej stanowiska i dostrzeże, że jej firma stała się ofiarą przestępstwa i oszukańczych działań firmanta, może okazać się, że nie będzie możliwości "przywrócenia" jej kondycji finansowej do momentu sprzed egzekucji zaległości. Do wniosku załączyła kserokopie: decyzji ZUS ustalającej wysokość emerytury, kopię zeznania rocznego za [...] (PIT-L), dowodów potwierdzających wydatki na bieżące utrzymanie (rachunek za prąd, śmieci i telefon), deklarację VAT-7 za [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/04, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia NSA z dnia 26 kwietnia 2013 r., II OZ 322/13 i z dnia 29 maja 2013 r., II OZ 412/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek ten obciąża wyłącznie wnioskodawcę i w tej kwestii stanowisko orzecznictwa oraz doktryny jest zgodne (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2013 r., I GZ 145/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku nie stanowi jego wymogu formalnego, lecz jego materialno-prawną argumentację. Dlatego treść uzasadnienia wniosku nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia, podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku.
Uzasadnienie wniosku powinno zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., I GSK 376/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto przytoczona przez skarżącego argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że wykonanie decyzji wywołałoby trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę, musi być dokładna i wyczerpująca. Jeżeli podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających sądowi na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, są okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji strony (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., I GSK 454/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku przez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 337). Twierdzenia strony winny też wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej.
W świetle powołanego powyżej przepisu oraz powołanych orzeczeń NSA, to skarżąca jest zobowiązana wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przynajmniej jednej z dwóch przesłanek. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła jednak, a z akt sprawy nie wynika, aby wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzić miało do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że organ dokonał zabezpieczenia na rachunku bankowym kwoty w wysokości ok. [...], wobec czego wnioskodawczyni, jak podała, zmuszona została do zawieszenia działalności gospodarczej. W tym miejscu zauważyć należy, że z kolejnych pism składanych przez skarżącą do akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca w dniu [...] wznowiła działalność gospodarczą (por. karta nr [...] akt sądowych), a zatem działalność gospodarczą wznowiła wcześniej, aniżeli sporządziła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podała, że nie posiada żadnego majątku ruchomego o istotnej wartości, ani żadnych nieruchomości, co oznacza, że z uwagi na brak majątku egzekucja nie będzie prowadzona z nieruchomości, w której wnioskodawczyni mieszka. Ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, że mieszka w domu stanowiącym własność jej syna. Nieruchomość tę skarżąca darowała swojemu synowi w dniu [...] (por. karta nr [...] akt sądowych). Skarżąca podniosła, że otrzymuje emeryturę, po uiszczeniu opłat za energię elektryczną, śmieci i telefon pozostaje jej kwota w wysokości ok. [...] miesięcznie. Skarżąca podniosła, że gdyby z jej emerytury potrącana była spłata zaległości, do jej dyspozycji pozostanie bardzo niska kwota, co spowoduje, że będzie musiała ograniczyć ponoszone miesięczne wydatki co może spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki. Sąd zauważa, że z oświadczeń skarżącej złożonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż otrzymuje pomoc od syna (por. karta nr [...] akt sądowych). Ponadto na uwagę skarżącej zasługuje okoliczność, ze zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego, jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. Argument ten wzmacniają także reguły wynikające z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące obowiązku wzajemnego wspierania się dzieci i rodziców.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała zatem możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby konieczność rozważenia przez Sąd udzielenia jej ochrony tymczasowej.
Sąd jedynie na marginesie wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło