I SA/Po 127/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. JM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych, ponieważ znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej. Wnioskodawca od kilku lat jest na rencie rolniczej i otrzymuje [...]. Jego żona również jest na rencie rolniczej. Syn nie pracuje, córka otrzymuje niskie wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu. JM złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z synem i z córką. Posiada dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną, nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że z tytułu renty rolniczej otrzymuje [...], jego żona również otrzymuje [...] z tytułu renty rolniczej. Wskazał, że córka pracuje i otrzymuje [...], natomiast syn nie pracuje. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że syn nie pracuje i ma odbyć karę w Zakładzie Karnym. Podał, że posiada samochód osobowy marki O, rok prod. [...], wartość rynkowa [...]. Do pisma załączył kserokopię wyciągu z rachunku bankowego, decyzji KRUS o przyznaniu renty, faktury za wodę, energię elektryczną, decyzji Burmistrza z dnia [...] o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. Na podstawie art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia jemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca i jego żona są rencistami, utrzymują się z rent rolniczych wypłacanych przez KRUS. Córka skarżącego pracuje, jednakże otrzymuje niskie wynagrodzenie i nie jest w stanie wspomóc swojego ojca w uiszczeniu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Również takiej pomocy nie jest w stanie udzielić wnioskodawcy jego syn, który jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje dochodów. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.